Vâ chê 1 khế hiăng hluâ mâu rơpo\ng kuăn pơlê ki pêt póu drêh a tơring }ư\ Sê, kong pơlê Gia Lai ôh tá kâi triăn. Pôa Vũ Đình Tỳ, ối a thôn Nông Trường, cheăm Ia Glai, tơring }ư\ Sê tối ăm ‘nâi, vâi krâ-nho\ng o ôh tá châ tơpui [ă khu mơdró kâ ki hiăng vâ rôe póu dêi kuăn pơlê, drêng mê, hiăng ai lối rơpâu ta#n póu dế tro u\m tung pơla kong tô mơdrăng:

‘’Troh chôu phut lăm krí xo dêi póu, ngin krếo phôn ăm jâ, ngế ki ngăn ‘na khu mơdró kâ ki tá la ôh tá chiâng. Nôkố, ngin xuân hmôu pơ lôi tiah mê, xua troh a chôu phut kố ôh tá châ tơpui ki klâi. Mâu póu xuân ôh tá chiâng lôi ton, tê xuân ôh tá ai kơbố vâ rôe’’.

Ki xiâm khoh chiâng ai tơdroăng tiah mê, xiâm kối ga ing tơdroăng Ko\ng ti tơlo liăn cheăng Phú An Khang Tây Nguyên, ai tíu pêi cheăng a pơlê kong kơdrâm Plei Ku, k^ tơkêa tơru\m cheăng ‘’Tơru\m ‘no liăn, hdrê pêt vâ mơjiâng [ă rôe póu drêh dêi kuăn pơlê’’ [ă mâu rơpo\ng kuăn pơlê a tơirng }ư\ Sê vâ mơ’no tê tơngi kong têa vâi ê.

Tiô tơdroăng k^ tơkêa mê, Ko\ng ti hiăng ăm mung liăn vâ rôe hdrê, tung 1 ha ăm kuăn pơlê mung châ 7 rơtuh liăn, [ă ăm mung tơdế kơxo# phon rơvât, klêi mê ah kô rôe tâi tâng mâu póu dêi kuăn pơlê [ă yă 5 rơpâu kilô. Loi tơngah tơdroăng ki châ liăn tơkêa ai 100 rơtuh liăn 1 ha ki khu mơdró hiăng tơkêa, mê kuăn pơlê hiăng rôe hdrê [ă ‘no liăn vâ chê 60 rơtuh liăn 1 ha. Laga, chôu phut ki kố, kuăn pơlê tơngah vâ châ mơdrếo dêi liăn ki hiăng ‘no rôe hdrê pêt xuân hiăng pá puât.

Tơdroăng kố hiăng châ tối pơtâng ăm khu kăn pơkuâ tơring, kong pơlê, la xuân tá hâi ai troăng hơlâ ki lâi vâ châ to\ng kum. Pôa Nguyễn Đức Phi, Kăn hnê ngăn Vi [an cheăm Ia Glai, tơring }ư\ Sê, kong pơlê Gia Lai tối ăm ‘nâi:

‘’To a cheăm nôkố, tơdroăng ki to\ng kum ăm kuăn pơlê pêi chiâk deăng trâm hên pá puât. Tơngah khu kăn pơkuâ cheăng vâ veăng tơpui tối ‘na tơdroăng kố xuân trâm pá, xua ôh tá ai ki klâi vâ mơnhên khu mơdró kâ kố hiăng pôu râng dêi hnoăng cheăng.

Xua mê, cheăm hiăng tối tơbleăng ăm tơring. Tơdrêng amê, cheăm xuân hiăng tối tơbleăng ăm kuăn pơlê, kố xuân ôh tá xê roh apoăng, drêng pơtối pêt mơjiâng hdrê loăng, mơnăn păn ki klâi xuân kal athế tơmiât nhên, ai tíu ki vâ tê mơdró, kal athế ai tơdroăng tơkêa tơniăn. Kố cho [ai hriâm ki kân [ă khu kăn pơkuâ ngăn cheăm’.

Dế nôkố xuân tá hâi ai kơxo# ki lâi vâ chêh mơhno kơxo# tơnêi chiâk deăng dêi kuăn pơlê ki pêi chiâk deăng dêi Gia Lai ki tơru\m cheăng [ă Ko\ng ti tơlo liăn cheăng Phú An Khang Tây Nguyên pêt póu drêh. Laga, bu tối to a thôn Nông Trường, cheăm Ia Glai, tơring }ư\ Sê hiăng ai lối 30 ha póu ai vâ chê 2 rơpâu ta#n póu hiăng lôi chúa a chiâk deăng, dế hiăng vâ u\m tâi tâng, pro lu\p ăm kuăn pơlê hên h^n.

Tơdroăng ki rơhêng vâ tối akố, tung tơdroăng k^ tơkêa mê, ai hên tơdroăng ki tô tuăn pro pá ăm kuăn pơlê. Tâng kuăn pơlê hmôu pá mơ’no tê dêi póu a hngêi kơchơ mê athế chêl châ 10 hdroh ki kơnâ dêi póu ki mê, la tâng ko\ng ti ôh tá vâ rôe póu dêi kuăn pơlê, la ôh tá châ chêh tối tung hlá mơ-éa k^ tơkêa mê.

Ing tơdroăng kố hiăng vâ tối ăm kuăn pơlê, tung tơdroăng k^ tơkêa tơru\m cheăng ‘na kơvâ pêi chiâk deăng. Ki ê, khu kăn pơkuâ [ă mâu kơ koan ai tơdjâk troh kal athế ai troăng hơlâ séa mơnhên ngăn mâu tơdroăng tơkêa bro tiah mê vâ tah lôi mâu tơdroăng ki tro lu\p ăm kuăn pơlê ki pêi chiâk deăng.

Công Bắc chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng