VOV4.Sêdang - Châ mơjiâng hơnăm 2004 nah, tơkâ hluâ 12 hơnăm mơjiâng [a\ mơnhông mơdêk, hngêi pơkeăng cheăm khu lêng kuăn pơlê tơru\m [a\ kong pơlê Dak Nông đi đo mơ-eăm pêi kêi hnoăng cheăng châ pơcháu. Rơtế [a\ tơdroăng khăm pơlât ăm kăn [o#, lêng, hngêi pơkeăng ối pêi pro tơtro tơdroăng ‘’Khu lêng tơchuâm ivá xua pơlê pơla’’. Ngế chêh hlá tơbeăng ai [ai chêh tối ‘na tơdroăng mê, pó vâi krâ nho\ng o kô tơmâng.

Pôa Nguyễn Văn Trí, môi tung hên ngế tamo châi hiăng châ mâu [ok thái pơkeăng pêi cheăng a hngêi pơkeăng lêng kuăn pơlê - ối tung Khu pơkuâ khu lêng kong pơlê Dak Nông rak ngăn ivá, hiăng chêh kơthơ mơnê: Mâu hâi hdrối nah á pơtối châi kơkốu, châi râ ó, hmâ vâ kơmăng lơ măng gâ, tâ châi mê á troh a hngêi pơkeăng lêng kuăn pơlê [a\ châ tơdah rak ngăn, pơlât teăm tơdrêng. Kơnôm kơhnâ rak ngăn pơlât dêi mâu [ok thái pơkeăng, tơdroăng châi kố hiăng chía tâ iâ. Mâu [ok thái pơkeăng khăm pơlât ăm mâu ngế tamo châi, drêng vêh tung hiâm mơno, ngiâ méa hơniâp ro. Tơmiât á thăm hlo sôk ro xua hnoăng cheăng rơkê dêi khu lêng kuăn pơlê Việt Nam.

Đăi u\y Lê Sơn Hải, Kăn pơkuâ hngêi pơkeăng lêng-kuăn pơlê - ối tung Khu pơkuâ cheăng lêng kong pơlê Dak Nông, tối ăm ‘nâi, vâ khăm pơlât teăm tơdrêng, tơdroăng cheăng dêi mâu ngoh lăm troh a mâu kơpong hơngế hơngo vâ khăm pơlât ivá ăm kuăn pơlê. Rêm roh prôk môi tiah mê thế hbrâ tơnáu tu\m ‘na pơkeăng, kế tơmeăm khoăng khăm pơlât, thăm nếo hbrâ tơnáu tá kơxuô kế tơmeăm khoăng vâ mơhnhôk vâi krâ nho\ng o kơpong hơngế hơngo. Mâu roh prôk troăng dêi mơngế lêng drêng lâi xuân tâ rơrêk tung hiâm mơno, mê cho tơdroăng tơru\m, kum thăm tơru\m pơla khu lêng [ă kuăn pơlê. Đăi u\y Lê Sơn Hải, tối ăm ‘nâi:

Môi hơnăm ngin lăm sap 3 troh 4 xôh, rêm roh prôk tâ rơrêk phá tơ-ê, roh kố mê tâ sôk ro khât, châ rêh achê [a\ vâi krâ nho\ng o, rak ngăn ivá châ chăn ăm vâi krâ nho\ng o. Hnê mơhno ăm vâi krâ nho\ng o rêh ối khoa ho\k, pro tiah lâi vâ hbrâ ví pơrea\ng ki hmâ trâm. Mơdêk tơdroăng rêh ối ivá ăm vâi krâ nho\ng o tung tơdroăng rêh ối rêm hâi, vâ vâi krâ nho\ng o hmiân tuăn pêi chiâk deăng [a\ mơjiâng thôn pơlê nếo

Pak^ng tơdroăng khăm pơlât ivá ăm kuăn pơlê tung pơlê cheăm, rêm hơnăm kăn [o# dêi hngêi pơkeăng cheăm ối veăng khăm pơlât, xing xoăng pơkeăng tê kơtê [a\ hơhbruô kế tơmeăm khoăng ăm kuăn pơlê kong pơlê Mondulkiri, kong têa Kul thăm tơru\m pơla péa tơnêi têa Việt Nam [a\ Kul, rơtế mơjiâng troăng tíu tơkăng kong hơniâp le\m, tơru\m cheăng [a\ mơnhông mơdêk. Ki má môi cho um méa mơngế lêng Pôa Hồ Việt Nam hiăng pro le\m tung hiâm mơno kuăn pơlê kong têa Kul. Jâ Oreeng, ối a kong pơlê Mondulkiri, kong têa Kul, châ tơdah kơxuô kế tơmeăm khoăng [a\ pơkeăng pơlât dêi hngêi pơkeăng lêng kuăn pơlê – Khu xiâm pơkuâ lêng kong pơlê Daknông, tối: ‘’Mơnê mô đo#i Việt Nam hiăng troh khăm pơlât ăm kuăn pơlê ngin, ôh tá xê to khăm pơlât, mô đo#i ối hbruô kơxuô kế tơmeăm khoăng ăm kuăn pơlê. Ngin mơnê mô đo#i Việt Nam hên ‘nâng’’.

Hơ’muăn tối ‘na hnoăng cheăng dêi ngế lêng sâp ếo blue

Vêh a hngêi ing mâu roh prôk troăng hơngế ‘’Xua vâ kum rak ivá pơlê pơla’’, mâu ngế lêng sâp ếo rơbông - ối tung Khu pơkuâ lêng kong pơlê Daknông pơtối pêi hnoăng cheăng dêi tơná a tíu pêi cheăng. Pêi cheăng maluâ ôh tá ai tu\m kế tơmeăm, hên kế tơmeăm khoăng ki khăm pơlât hiăng ton. Trung u\y Hà Thúc Hiền hiăng hriăn ple\ng [a\ tơmiât mâu túa pêi kih thua#t, vâ rơnêu mâu kế tơmeăm khoăng ki hiăng tơ’nhê. Tơdrêng amê, thế tối troh on ki trâ pro eăng ki hngiú SD2. Klêi kơ’nâi môi pơla măng t^ng xúa on ki trâ hiăng tro chếo, tơdroăng ti tăng on ki trâ vâ hơ’lêh cho pá, ôh tá ai, yă kơnâ. Ing tơdroăng mê, trung u\y Hà Thúc Hiền hiăng hriăn ple\ng hơ’lêh on ki trâ [a\ on ki trâ rơxế ôtô ivá môi tiah dêi pó. On tơhrik xúa ivá têi cho 220 vol drêng trâ eăng [a\ xúa [in ac-quy drêng ôh tá ai on tơhrik drêng khăm pơlât pá kong. Trung u\y Hà Thúc Hiền, tối:

Á hriăn pro on ki trâ eăng pro hngiú vâ kơdroh yă liăn roê, ing mê ối xúa tung tơdroăng lăm pá kong, xua kố cho xúa péa ki trâ eăng, mê cho ki trâ eăng [a\ xúa on tơhrik 220 vol [a\ [in ac-quy, vâ tơniăn tơtro drêng lăm pêi cheăng pá kong, kố cho tơdroăng ki tơtro tung khu lêng

Pak^ng Trung u\y Hà Thúc Hiền, hriăn pro ki pơxúa dêi kơmăi xôh trếo, hyôh hiăng tơ’nhê, hriăn pro chiâng kơmăi hrik têa kơhêa. Kơmăi kố kô chiâng vâ xúa to\ng kum mơngế ki châi râ drêng troh khăm pơlât a hngêi pơkeăng, châi nuih ôh tá kâi hiâm, hlâ klâk têa, tro rong a ko, hlâ lok. Kơmăi kố xúa on tơhrik 220 vol, laga drêng ôh tá ai on tơhrik, lơ pơto pơlât mơngế châi tamo râ tung rơxế kân, lo lăm pá kong kô xua [in ac-quy 12 vol, ing tíu ki hrik on tơhrik 220 vôl krâ tơ’nôm.  Troăng hriăn tơmiât kố kum tung khăm pơlât. Trung u\y Hà Thúc Hiền, tối:

Á ‘mâi rơnêu tơmeăm ki má môi cho vâ kum pơtroh ăm mâu hngêi pơkeăng ki ê, ki má péa vâ xúa tung roh lăm ukố umê, [ă ki rơhêng vâ tối drêng lo ing rơxế pơkeăng pin kô ai kơmăi tơdrêng vâ hrik tah têa kơhêa, [ă xuân tơ’lêi hlâu ăm tơdroăng vâ pơto mâu ngế ki tamo.

Mâu tơdroăng ki rơkê kố dêi Trung u\i Hà Thúc Hiền hiăng veăng kum ăm hngêi pơkeăng lêng-kuăn pơlê Daknông pá ai xếo tơdroăng ki pá ‘na kơmăi kơmok khăm pơlât, châ pêi pro tro tiô tơdroăng ki pói vâ ‘na khăm pơlât ăm kăn [o#, mơngế lêng [ă kuăn pơlê ki ối a kơpong achê kố tung hên hơnăm hiăng luâ. Troh apoăng hơnăm 2016, kơnôm ai tơdroăng to\ng kum dêi Khu kăn pơkuâ ngăn lêng kong pơlê Daknông [ă Hngêi rak liăn Vietinbank Daknông, hngêi pơkeăng pơlât lêng-kuăn pơlê Daknông châ ‘no liăn rôe xúa kế tơmeăm ‘mâi rơnêu [ă rôe tơ’nôm mâu kơmăi kơmok ki dâi le\m chal nếo vâ kum ăm tơdroăng khăm pơlât tamo châi chía tơ’lêi. Pak^ng mê, hngêi pơkeăng hiăng pơtối hnê mơjiâng mâu [ok thái pơkeăng, hiâm tuăn dêi khu [ok thái pơkeăng, vâ thăm pêi pro kơhnâ khât tâ ‘na tơdroăng khăm pơlât ăm mâu kăn [o#, mâu lêng [ă kuăn pơlê tung kong pơlê kố. Đăi u\i Lê Sơn Hải, Kăn ngăn Hngêi pơkeăng lêng-kuăn pơlê, cheăng tung Khu pơkuâ ngăn lêng kong pơlê Daknông tối:

Ngin hiăng ‘nâi nhên, hnoăng cheăng ki xiâm cho thăm mơdêk ki rơkê ple\ng dêi tơdroăng cheăng tung khăm pơlât [ă ‘nâi nhên tơdroăng châi tamo, veăng kum ăm tơdroăng ki mơni hdrối tơdroăng châi tamo mê, kơdroh iâ hâi khế ki pơlât lối ton, vâ rak vế mo le\m ăm ivá mô đo#i vâ pêi dêi hnoăng cheăng kring vế, pêi pro klêi dêi hnoăng cheăng [ă hnối rak vế tơniăn ivá ăm kuăn pơlê

Dế nôkố hngêi pơkeăng ai 30 to xoăng pơlât, rêm hơnăm khăm ăm lối 3 rơpâu hdroh mơngế châi tamo. Tơdroăng cheăng khăm pơlât đi đo châ rak vế tơniăn má môi. {ă mâu ngế châi tamo ki râ, hngêi pơkeăng xuân ai troăng hơlâ pơlât ki tơtro, kơdroh tơdroăng châi ó, vâ re\ng teăm chêh bro hlá mơ-éa pơtroh pơlât a hngêi pơkeăng râ kong pơlê. {ă hnoăng cheăng ki kơhnâ khât dêi kăn [o#, [ok thái pơkeăng mê tơdroăng khăm pơlât a hngêi pơkeăng kố rế hía rế tơniăn tơtro tâ, mơjiâng tơdroăng loi tơngah pơla khu lêng [ă kuăn pơlê ki rêh ối a kơpong kố. Pôa Vũ Mạnh Cường, bêng Nghĩa Trung, pơlê kong krâm Gia Nghĩa tối:

Á hmâ lăm troh a hngêi pơkeăng lêng-kuăn pơlê vâ khăm pơlât, akố, khu [ok thái pơkeăng [ă mâu ki veăng pơlât pêi cheăng kơhnâ khât, to\ng veăng kuăn pơlê ngin, ki rơhêng vâ tối tơdroăng khăm pơlât akố cho ôh tá xo liăn, bu xo liăn tê pơkeăng, mê cho tơdroăng ki ‘ló hâk mơnê xua hên rơpo\ng kuăn pơlê [ă thăm nếo tá tơná á xuân ai drêng ‘nâ trâm pá puât, khăm pơlât kuăn pơlê tê kơtê tiah kố hiăng kum mơhnhôk kuăn pơlê hên

Cho môi ngế lêng ki nếo, ôh tá hluăn tơdroăng khíu pâ dêi rơpo\ng hngêi, trung sih Đào Hữu Thiện, ối a Trung đoân 994, cheăng tung khu pơkuâ ngăn lêng kong pơlê Daknông xuân môi tiah ngin hiăng tối âi há. Xua lo hriâm tâp ‘na cheăng lêng pá kong, ai drêng ‘nâ tro tơngê, tơlêa tơlot kéa a cheâng, a ko\ng, pro Thiện châi ó [ă khíu pâ dêi hngêi rơpo\ng. La kơnôm ai tơdroăng khăm pơlât kơhnâ khât dêi mâu [ok thái pơkeăng, mâu vâi pú, mê Thiện re\ng prêi tơdroăng châi, thăm ai hiâm mơno loi tơngah, [ă ai ivá vâ pơtối pêi dêi hnoăng cheăng. Trung sih Đào Hữu Thiện, trung đoân 994, ối tung Khu pơkuâ ngăn lêng kong pơlê Daknông tối:

Á mot pơlât akố châ khu [ok thái pơkeăng khăm ngăn kơhnâ ‘nâng, á pơlât akố hiăng châ 1 pơla măng t^ng, ivá á hiăng chía mo le\m, á pói vâ re\ng prêi khât vâ á vêh dêi a đông, pêi dêi hnoăng cheăng

Tung hên hơnăm hiăng luâ, Hngêi pơkeăng lêng-kuăn pơlê, ối tung Khu pơkuâ ngăn lêng kong pơlê Daknông cho tíu ki loi tơngah dêi kuăn pơlê, mâu lêng akố. Mâu [ok thái pơkeăng akố đi đo rak vế tro 12 tơdroăng, hriâm [ối troăng hơlâ, hiâm mơno Hồ Chí Minh vâ chông djâ hnoăng cheăng pêi dêi tơná. Xua ti mê, kăn [o#, [ok thái pơkeăng dêi Hngêi pơkeăng ôh tá la lâi pơtê hriâm, kơhnâ mơ-eăm khât tung tơdroăng khăm pơlât vâ um méa dêi mơngế lêng ki xâp ếo blue rơbông đi đo achê [ă kuăn pơlê, thăm pro kuăn pơlê loi tơngah hnoăng cheăng dêi mơngế lêng a kơpong kố.

Nhat Lisa prế A Sa Ly tơplôu [ă tơbleăng