Pơlê Le, cheăm tíu tơkăng kong Măng Mrai, tơring Sa Thầy, kong pơlê Kon Tum, cho tíu rêh ối sap ing chal ton nah dêi vâi krâ nho\ng o hdroâng kuăn ngo Rơ Măm, môi tung mâu hdroâng kuăn ngo iâ mơngế má môi tơnêi têa pin. Pơlê nôkố ai 100 rơpo\ng [a\ dâng 400 pơ’leăng mâ mơngế. Kăn pơkuâ thôn, inâi cho A Dói tối ăm ‘nâi, hdrối nah, vâi krâ tung pơlê ki hên rêh ối kơnôm to tơdroăng ko muih, hdroh chôu, chối báu [a\ lăm lúa kuăn kiâ tung kong, tơdroăng rêh ối pá puât, kơklêa drêng tá hâi troh rơnó pôe báu.

Lối 15 hơnăm ngiâ kố, sap ing Mô đo#i Ko\ng ti 78, {inh đoân 15 troh ối tung cheăm, vâi krâ – nho\ng o hiăng chôa ‘lâng hơ’lêh pêi chiâk deăng, rêh ối. Hên rơpo\ng hiăng veăng pêt loăng kơxu [a\ pro ko\ng nhân tung ko\ng ti, kơnôm tiah mê, tơdroăng rêh ối hiăng mơnhông mơdêk, ôh tá tô tuăn kơklêa kơtiê môi tiah hdrối nah. Pôa A Dói, Kăn pơkuâ pơlê tối ăm ‘nâi:

‘’Sap ing ai mô đo#i troh akố, vâi krâ pơlê sôk ro, tơdroăng rêh ối châ mơdêk. Nôkố vâi krâ hiăng hlê ple\ng, hiăng ‘nâi túa pêi pêt rak ngăn, phái alâi hên h^n, mê ối châ pêt kơxu. Yă kơxu maluâ rơpâ, laga á đi đo mơhnhôk vâi krâ, thế rak dêi kơdrum hiăng pêt, tơkôm yă to kơnâ, mâu ngế pro ko\ng nhân mê thế mơ-eăm kúa chhá kơxu [a\ ko\ng ti’’.

Rơtế [a\ vâi krâ hdroâng kuăn ngo a pơlê kố, tơdroăng rêh ối dêi mâu ko\ng nhân troh a cheăm tíu tơkăng kong Măng Mrai tiô troăng hơlâ mơnhông mơdêk cheăng kâ a tíu tơkăng kong dêi Khu xiâm pơkuâ lêng xuân hiăng tơniăn.

Ngoh Lê Văn Lĩnh, ko\ng nhân khu kúa chhá kơxu kơxo# 5, Ko\ng ti 78 tối ăm ‘nâi, ngoh cho môi rơpo\ng kơtiê pá puât, mot pro ko\ng nhân a cheăm tíu tơkăng kong Măng Mrai sap mâu hâi apoăng mơjiâng ko\ng ti, nếo pơxiâm xông kân [a\ tá hâi xo on veăng.

Troh nôkố, ngoh hiăng xo on veăng, ai môi ngế kuăn kơdrâi hiăng hriâm tâi lâm 4 [a\ tơdroăng rêh ối hiăng tơniăn:

‘’A mot pro ko\ng nhân sap hơnăm 1999, pêi cheăng troh nôkố hiăng châ 16 hơnăm. Pêi cheăng [a\ ko\ng ti hiăng hluâ 16 hơnăm. Troh nôkố tơdroăng rêh ối hiăng tơniăn. Kúa chhá kơxu, pro ko\ng nhân kúa chhá thế riu kơmăng, tối tơchuâm xuân tơbrêi tơbrêh laga hiăng pêi ton tiah mê, á xuân ối vâ lăm kúa chhá kơxu’’.

Cheăm tíu tơkăng kong Măng Mrai cho kơpong kăch măng tung tơplâ xâ Mih nah. Cheăm hiăng 2 xôh châ diâp ăm inâi ngế khên tơnôu dêi khu lêng kuăn pơlê. Khôi túa kăch măng mê xuân pơtối châ rak troh nôkố, mâu đông lêng, vâi krâ nho\ng o hdroâng kuăn ngo tung cheăm đi đo tơchuâm ivá ăm pơkâ mâu tơdroăng cheăng kâ hlối gâk kring tơniăn.

{a\ tơdroăng mơ-eăm mê rơtế [a\ tơnêi tơníu le\m tơtro, kúa chhá kơxu a cheăm tíu tơkăng kong Măng Mrai đi đo châ hên má môi a Tây Nguyên [a\ chhá kơxu dêi ko\ng ti 78 xuân hên má môi dêi {inh đoân 15.

Mâu tơdroăng kúa xo chhá, tê mơdró pơrá châ tơtro\ng [a\ đi đo pêi pro ing khu kăn pơkuâ ko\ng ti troh mâu khu ki kúa chhá kơxu [a\ ko\ng nhân. Đăi u\i Hà Duy Trưởng, Đo#i pơkuâ kúa chhá kơxu kơxo# 5, Ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó môi khu 78, tối ăm ‘nâi:

‘’Troh nôkố, đông hiăng kúa chhá kơxu châ 10 hơnăm. Hluâ 10 hơnăm kúa chhá kơxu, chhá kơxu dêi đông châ lối 2.100 kilô chhá khăng môi hectar môi hơnăm. Vâ châ hên môi tiah mê ki kal má môi cho kih thuât.

{a\ tung tơdroăng kih thuât ki kal má môi cho ki rơkê kúa dêi mơngế cheăng. Ngin thế đi đo hnê mơjiâng vâ mâu ngế kúa chhá kơxu thăm rơkê. Klêi mê thế pêi pro tơtro tiô kih thuât, pro tiah lâi tro rơnó mê kơdrum nếo le\m’’.

Cheăm kơpong tíu tơkăng kong khên tơnôu Măng Mrai hiăng hơ’lêh rêm hâi. Mâu kơdrum loăng plâi ton hơnăm ngiât le\m a tơnêi tíu tơkăng kong [a\ tơdroăng rêh ối dêi mâu pơlê dế chôa ’lâng tơniăn./.

Công Bắc chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng