Tung pơla kong dế tô mơdrăng khăng khoăng a kong ngo tơbăng a tơring MDrăk, ngoh Nghiêm Quang Tuấn kơhnâ khât tung tơdroăng cheăng lâ, mui tung têa, tung long a thôn 3, cheăm Krông Á. Râng kơnep ki hmâ xúa vâ po tah kơtôu rêm to akrot vâ ngăn tung dế, ngoh hâk phiu tối roh ki ăm akrot ai hmốu ki châ 1 hơnăm, tung mê, akrot ki hên ai 4 to hmốu kơnía, kuăn ki vâ iâ hlái xuân ai sap ing 1 troh 2 to hmốu. Tah 1 to kơtôu akrot, ngoh Nghiêm Quang Tuấn hâk nâ, po ngăn tung dế hlo ai 3 to hmốu ki kơnía ai mơngiơk prâp khê:

‘’Hmâ hlo klêi kơ’nâi 2 hơnăm akrot nếo ai hmốu, la tâng tá hâi kal to lâi ôh tá hâi po tah kơtôu, lôi rế ton ga rế kân, ki kơnâ ga xuân to há’’.

Hdrối mê, mơ’nui hơnăm 2019, ngoh Nghiêm Quang Tuấn hiăng châ xo dêi rơnó ki apoăng ai dâng 400 to hmốu. Ngoh ‘măn rak dêi to lâi chât to hmốu kơnía vâ pro tơbâ [ă pro tơmeăm bruô ăm vâi ê, ki u ối ngoh tê dêi châ 100 rơtuh liăn. Mê cho hnoăng cheăng dêi 5 hơnăm pơtối kơhnâ mơhriâm [ă pêi khât ‘na tơdroăng păn akrot prăng xo hdrê ing kong tơbăng têa kơx^ djâ troh a kong ngo vâ mơnúa păn. Ki tơ-[rê dêi hâi kố athế kơhnâ khât tung tơdroăng ki mơ’no dêi têa kơxôu kơxâm, ivá cheăng, liăn ngân [ă tá têa mâ.

Ngoh Nghiêm Quang Tuấn vêh tơbâ tơdroăng ki ngoh pêi kâ apoăng hơnăm 2015, drêng mê nah, ngoh cho môi ngế cheăng ‘na uâ tâl, ‘na tơdroăng cheăng kố hiăng châ 20 hơnăm, pêi lo liăn tơniăn. La klêi kơ’nâi tơnêi têa pá u ăm mot tung kong, ngoh hiăng tơmiât troh tơdroăng hơ’leh cheăng kâ. Ai môi roh ngăn clip um hnê tối ‘na tơdroăng păn akrot vâ xo hmốu kơnía a kong pơlê Ninh Bình, ngoh tâ djâ dêi kế tơmeăm troh amê vâ hriâm cheăng. Klêi kơ’nâi 6 khế, drêng hiăng châ ‘nâi mâu kih thuât ki kal, ngoh Nghiêm Quang Tuấn hiăng vêh a tơring M’Drak vâ mơnúa pêi.

La mâu tơdroăng cheăng mê ôh tá xê tơ’lêi hlâu. Tâi tâng khu akrot ki apoăng hiăng châ mơ’no ing kong pơlê Ninh Bình troh a kong ngo pơrá hlâ pơtâi pơtâng, tro lu\p châ lối hr^ng rơtuh liăn. Hơnăm kơ’nâi mê, ngoh xun ối tro lu\p hên tâ. Tung pơla trâm pá ó tiah mê, ngoh tro mâu pú hmâ, nho\ng o tối cho mơngế ‘’kôk’’. La mâu tơdroăng ki pá puât, pêi kâ tro lu\p mê thăm rế pro ngoh Nghiêm Quang Tuấn thăm rế kơhnâ mơ-eăm hên tâ:

‘’Sap ing hơnăm 2015, á păn hiăng to lâi hdroh ôh tá châ rơhéa. Rế tá hâi rơhéa mê á thăm rế kơdo mơ-eăm, kơhnâ khât tung tơdroăng tí tăng ‘nâi [ă nôkố, khu akrot mê hiăng kum ăm á ai mâu hmốu kơnía ki păng ‘nâng. La ngiâ ah, á pơtối po rơdâ túa cheăng kố, hnối hnê djâ nho\ng o ki ê rơtế mơnhông’’.

Tiô ngoh Nghiêm Quang Tuấn tối, tơdrêng [ă tơdroăng păn mâu hdrê ká môi tiah hmâ, tung 100 met karê klôh, long mê, mơni kô chiâng păn tơ’nôm 2 rơpâu to akrot vâ xo hmốu. {ă kơlo ki ‘no mê ai 70 rơtuh to tung 100met karê, klêi kơ’nâi tâ hmốu mê châ chiâng păng ‘nâng, tơdroăng pêi kâ hiăng châ dâng 300 rơtuh liăn.

Ing tơdroăng ki pêi kâ châ tơ-[rê roh apoăng mê, ngoh Nghiêm Quang Tuấn hiăng tơru\m cheăng [ă lối 10 rơpo\ng a M’Drăk, pơtối po rơdâ păn akrot vâ xo hmốu kơnía mê, ngoh păn tung 14 klôh long ai dâng 10 rơpâu to akrot. Thăm nếo, túa cheăng ki kố hiăng châ po troh a tơring Dak Song, kong pơlê Dak Nông. Tơdrêng [ă tơdroăng po rơdâ túa păn akrot ki xo hmốu prăng ki ai kơtôu khăng hbo rôe xo ing Ninh Bình, dế nôkố, ngoh Nghiêm Quang Tuấn xuân dế hriăn ple\ng vâ tâ hmốu tung uâng lâ trâp long a Tây Nguyên vâ mơnúa păn ngăn ga hôm chiâng hmốu ki kơnía le\m.

Jâ Trịnh Thị Thu Thảo, ối a thôn 3, cheăm Krông Á, tơring M’Drak, ngế ki hmâ tơru\m [ă ngoh Tuấn ki châ xo dêi hmốu ing akrot tung 2 rơpâu met karê long mê tối ăm ‘nâi, klêi kơ’nâi 1 hơnăm, akrot dế chiâng dâi le\m:

‘’Tiah mê, tơdroăng ki pêi lo liăn dêi rơpo\ng á hiăng chía tơtêk, mê á ai tơ’nôm kơxo# vâ hrê ki kố ki mê. Klêi mê á xuân chiâng vâ hnê tối vâi krâ-nho\ng o tung pơlê pơla, kô pêi pro [ối tơdroăng cheăng ki á hiăng pêi, mê ah kô mơnhông’’.

Pôa Nguyễn Thế Thập, Kăn [ơrô ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông mơdêk thôn pơlê dêi tơring M’Drak, kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi, tơring kố hiăng hâk kơde\n ‘nâng hnoăng cheăng ki djâ troăng hdrối dêi ngoh Nghiêm Quang Tuấn xua ngoh kơhnâ khât tung tơdroăng tí tăng hriâm tâp, pêi pro tiô túa ki păn akrot xo hmốu. Tơring dế séa vâ mơnhên ngăn vâ ‘nâi tơdroăng ki ai pơxúa ing túa păn kố. Tơring dế tơku\m tối ki châ tơ-[rê, mơnhên mâu tơdroăng ki tơtro vâ pơtối po rơdâ hên tâ mê nếo:

‘’Ki hdrối tâ, ngin kô hriăn ple\ng [ă kum ăm túa cheăng ki kố, pơkâ mơ’no troăng hơlâ ăm túa cheăng kâ kố. {ă xuân tơku\m po mâu roh hôp, tơpui tơno vâ hriâm tâp, xuân drêng mê, ngin xuân ai hnoăng cheăng hnê tối ăm pơlê pơla, pro ti lâi vâ túa cheăng păn akrot ai hmốu kơnía kố châ tơ-[re khât’’.

{ă tơdroăng ki hâk git khât kơ túa cheăng kâ, hnối kơhnâ, rơkê ple\ng, khên tơnôu tơkâ luâ mâu tơdroăng pá, ngo Nghiêm Quang Tuấn dế mơjiâng pro túa pơxiâm cheăng ki nếo [ă ai hên tơdroăng ki rơkê nếo a M’Drăk. Tâng lơ chiâng po rơdâ túa cheăng kố, mê cho túa cheăng kâ ki tơ-[rê [ă châ păn hên a long têa ki hlo dế ai hên a kơpong Tây Nguyên.

Công Bắc chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng