Klêi kơ’nâi tơdah xo troăng hơlâ pơkâ dêi Chin phuh, Ko\ng ti tê mơdró kế tơmeăm ki roê, tê ngi kong têa ê Quang Đức, khe\n cho Ko\ng ti Quang Đức hiăng pơtroh tơdroăng ki pâ hơ’lêh 2.100 ha kơxu ki ôh tá dâi le\m chiâng pêt kơtếo [ă pêt pôm.

Pôa Nguyễn Văn Toàn, kăn pơkuâ Khu rak ngăn mơjiâng pro mâu kế tơmeăm pơkeăng dêi khu mơdró kâ kố tối, kố cho 2 hdrê pêt ki iâ hâi, kum ăm khu mơdró kâ hơ’lêh re\ng, kơxo# liăn ‘no iâ. Tơdroăng kố ai pơxúa cho Ko\ng ti Quang Đức kô athế pêt kong teăng ăm mâu kế tơmeăm ki kố lơ nâp liăn, tơ’mô dâng 140 rơtal liăn.

Kố cho kơxo# liăn ki hên, mơni kô lu\p tâi tâng hriăn ngăn tung tơdroăng ki châ tơ-[rê dêi kơtếo [ă pôm loăng môi tiah nôkố.

Tơdoăng tơkêa hơ’lêh kong ki ôh tá ai klâi, chiâng pêt loăng kơxu la ôh tá tơ-[rê a cheăm Ia Blứ, tơring }ư Pưh, Gia Lai

Vâ ko\ng ti Quang Đức hơ’lêh châ tơ-[rê, tiô pôa Toàn, ko\ng ti kô tăng túa ki pơtê hlối tơdroăng ki pêt kong lơ nâp liăn pêt kong teăng ăm kế tơmeăm ki ê:

‘’Khu mơdró kâ kô hơ’lêh pêt kơtếo [ă pôm loăng. Xua khu mơdró kâ dế trâm pá mê hiăng ai hlá mơ-éa cho pâ mơdon hâi khế nâp liăn pêt kong. Pin hmôu pơ pâ thế tiah mê xo, mê ngin ôh tá pâ thế mơdon khế hơnăm to lâi. Tơdroăng ki tơnêi pêt kong iâ, tơnêi pêi chiâk deăng kân rơdâ cho tơdroăng dêi khu, dêi kong pơlê, ngin bu tơmâng ngăn troh tơdroăng dêi ngin xo’’.

Sap ing hơnăm 2008-2011, Vi [an hnê ngăn kong pơlê Gia Lai hiăng pơcháu lối 32 rơpâu ha kong ki ôh tá ai klâi ăm 16 khu mơdró kâ kong pơlê tối tơbleăng 44 tơdroăng tơkêa hơ’lêh pêt kơxu. Klêi kơ’nâi trâm ki ôh tá mơhúa, khu mơdró kâ pâ thế châ hơ’lêh lối 12 rơpâu ha tung kơxo# ki lối 25 rơpâu ha kơxu ki ôh tá dâi le\m chiâng pêt hdrê ki ê.

250 ha tơnêi kong ối tung tơdroăng tơkêa pêt kơxu Grup pơkuâ Hoàng Anh Gia Lai chiâng kơdrum pêt loăng plâi kâ

Pák^ng [ăng tơnêi pêt kơxu, [ăng tơnêi ki pâ hơ’lêh mê cho vâ chê chât rơpâu ha kong hiăng ôh tá ai klâi, [ă lôi tiah mê lối chât hơnăm kố. Laga, ki hên khu mơdró kâ pơrá ôh tá tối klâi troh túa pơkâ ‘mâi mơnhông pêt kong. Ôh tá vâ hmâng [ă tơdroăng ki pêt kong loăng teăng ăm kế ki ê, cho mâu tơdroăng klâi mâu khu mơdró kâ hiăng pêi tung hên hơnăm hiăng luâ [ă dế pơtối pêi vâ tơtrâ [ă tơdroăng ki hnê mơhno dêi Chin phuh vâ rak tơniăn ki xâp hơngiâp dêi kong.

Pôa Trương Phước Anh, kăn pơkuâ Khu ngăn pêi chiâk deăng [ă mơnhông mơdêk thôn pơlê thôn pơlê Gia Lai tối ăm ‘nâi:

‘’Klêi kơ’nâi Vi [an hnê ngăn kong pơlê tối tơbleăng, mâu khu mơdró kâ hiăng pêi mâu tơdroăng tơkêa hơ’lêh pêt. Dế nôkố, ngin tơku\m ai 7 khu mơdró kâ: Hoàng Anh Gia Lai, Quang Đức [ă ko\ng ti dêi khu lêng. La bu ai Hoàng Anh Gia Lai ai tối troh tơdroăng ki pêt kong. Mâu khu mơdró kâ ki ê ôh tá tối klâi troh túa pơkâ pêt kong’’.

Vâ châ xo tơvêh mâu tơdroăng tơkêa hơ’lêh pêt kong chiâng pêt kơxu, mâu khu mơdró kâ pơrá tơhrâ kô pơkâ tơleăng tơdroăng cheăng pêi ăm kuăn pơlê tung kong pơlê, mơjiâng hngêi trăng troăng klông. Laga, [ă ivá ki ‘no liăn cheăng ki ôh tá hên, khu mơdró kâ ôh tá kâi pêi pro tơdroăng tơhrâ dêi tơná. Hên khu mơdró kâ xuân ôh tá vâ hmâng ôh tá tơvêh ăm kong pơlê vâ chê chât rơtal liăn ing tê loăng.

Môi tơdroăng tơkêa pêt kơxu ôh tá dâi le\m dế pâ vâ hơ’lêh pêt ki ê a tơring }ư Prông

Sap ing tơdroăng ki ai khât hên tơdroăng ki ôh tá tơniăn drêng hơ’lêh pêt kong chiâng pêt kơxu, pôa Huỳnh Thành, kăn pho\ khu kăn Kuo#k ho#i hneăng hrối kong pơlê Gia Lai ăm ‘nâi, kal kơchăng tung tơdroăng ki ăm khu mơdró kâ hơ’lêh tơdroăng tơkêa môi hdroh nếo.

Vâ kơdroh tơdroăng ki ôh tá tro, ki hdrối tâ bu chiâng hrá ăm phêp khu mơdró kâ hơ’lêh mâu [ăng tơnêi ki ku\n, a mâu tíu ki a chê long têa hngêi kơmăi. Rơtế amê nếo, kơjo kum ăm tơdroăng ki vêh pêt loăng:

‘’Ăm hơ’lêh tơnêi pêi chiâk deăng to lâi, tơnêi kong bu ối to lâi. Ki hên [ăng tơnêi kơxu ki ôh tá dâi le\m, tiô á athế ‘mâi pêt kong. Tâng ôh tá pêt kong athế lôi tiah mê ăm kong gá chiâng xêh. Tâng ăm hơ’lêh, mê ăm iâ xo. Kal séa ngăn, pơkâ tơleăng mâu tơdroăng ki xơpá ăm khu mơdró kâ, la ôh ti xê tơdroăng ki cheăng kâ mê chiâng ko ‘nhiê pro tơ’nhiê kong. Xua kong prâi gá kal khât, maluâ ai liăn kô ôh tá kâi châ roê’’.

Ăm phêp khu mơdró kâ hơ’lêh [ăng tơnêi pêt kơxu ki khăng hlâ, ôh tá dâi le\m a tơnêi kong ki ôh tá ai klâi a Gia Lai cho troăng hơlâ vâ pơkâ tơleăng mâu tơdroăng xơpá ăm khu mơdró kâ, hlá pơkâ tơdroăng ki mơnhông mơdêk pêt kong.

Laga, [ă túa tơmiât, ‘’ki pơxúa nếo cho tơdroăng dêi khu mơdró kâ, kong cho tơdroăng dêi kong pơlê’’, mê tá hâi ‘nâi Gia Lai kô pro tá ki lâi vâ kum mâu khu mơdró kâ hluăn ing kơpong ki xơpá ki pêt kơxu kố’’.

                        Nguyễn Thảo chêh

Katarina Nga tơplôu [ă tơbleăng