Cho môi tung mâu ngế hiăng tơkâ hluâ tíu tơkăng kong ôh tá tro luât vâ hmuâ ối a kong têa Kul, pôa Điểu Lố, [on Bu Dâp hơ’muăn, a hơnăm 2005 xua tơmâng rơkong pơlông djâ dêi mâu pú hmâ tung pơlê [a\ tơdroăng pói vâ kro mơdro\ng re\ng tơdrêng tâng châ rêh ối a kong têa ê, pôa hiăng tơkâ hluâ tíu tơkăng kong ôh tá tro luât mot a kong têa Kul.

Laga mâu hâi khế pá puât a kong têa pú hmâ pro pôa hlo tơdroăng ki xôi dêi tơná [a\ ti tăng troăng vâ vêh dêi a pơlê. Drêng hiăng vêh a pơlê, châ tơmâng to\ng kum dêi khu kăn pơkuâ cheăm, ki rơhêng vâ tối cho mâu mô đo#i ối tung khu pơkuâ mô đo#i tơring Dak Rlâp chu troh a rơpo\ng hnê mơhnhôk, tơpui tơno, ing mê kum Điểu Lố hlê ple\ng tơdroăng ki ôh tá tro dêi tơná, mơ-eăm pêi cheăng kâ, mơhnhôk vâi krâ tung pơlê ôh tá tơmâng mâu ngế ki ‘mêi pơlông djâ.

‘’Nho\ng o ai kơ-êng á drêng troh a kong têa ê tiah lâi ôh tá mơnhông mơdêk, á tiâ tối ăm tâi tâng vâi krâ pôi tá tơmâng, pôi tá loi khu mơngế tơtrâ, ôh tá ai kơbố ăm pin tê kơtê.

Sap hơnăm 2005 troh nôkố ai khu kăn pơkuâ cheăm kum, khu pơkuâ lêng kum rêm hơnăm,rêm troăng prôk mê kuăn pơlê ngin ôh tá tơmâng mâu ngế ‘mêi xếo’’.

Đăi u\i Vũ Hữu, Ngế kum cheăng kal kí – Khu pơkuâ mô đo#i tơring Dak Rlâp, tối ăm ‘nâi, mâu hâi apoăng trâm mâ a pơlê cho tơdroăng ki pơloăng mơnúa kân [a\ nho\ng o, kăn [o# mô đo#i. Pá puât má môi cho tơdroăng trâm mâ tơpui tơno, [a\ tơdroăng ki ôh tá khên tơnôu dêi vâi krâ drêng trâm mơngế tơmối.

Laga [a\ tơdroăng ki kơdo mơ-eăm [a\ achê dêi mâu kăn [o#, mô đo#i, chôa ‘lâng kuăn pơlê pơrá ngăn kăn [o# môi tiah nho\ng o tung rơpo\ng hngêi. Vâ kum vâi krâ mơdêk tơdroăng rêh ối, ki má lối cho mâu ngế hiăng tro pro xôi tơkâ hluâ tíu tơkăng kong, mâu kăn [o#, mô đo#i hiăng troh a pơlê rơtế kâ, rơtế ối [a\ vâi krâ, rơtế pêi klâng, rơtế pêi chiâk deăng vâ hlê dêi pó hên tâ.

‘’Tung pơla kố nah tôh kơpho# xuân đi đo chu a pơlê vâ ‘nâi tơdroăng tá ‘na kring vế, gak ngăn cheăng kal kí [a\ tá tơdroăng rêh ối rêm hâi vâ ing mê tơbleăng ăm Đảng ủy, Khu pơkuâ pơtâng tối troăng hơlâ dêi Đảng, mâu troăng hơlâ kơdroh tơdroăng xôi [a\  tơdah mâu ngế ki hiăng tro pro xôi vêh le\m, hlê ple\ng [a\ loi tơngah, ôh tá ‘nhó, kơnôm veăng kum ing khu kăn pơkuâ cheăng Đảng cheăm tối tơdjuôm [a\ khu mô đo#i tơring tối krê xêh’’.

{on Bu Dâp ai lối 150 rơpo\ng, tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê chôa ‘lâng châ hơ’lêh, chôa ‘lâng tơkâ hluâ pá puât. Pôa Y Đời, Kăn pơkuâ hnê ngăn Đảng, chi [o# thôn Bu Dâp tối ăm ‘nâi, tơdroăng mơnhông dêi pơlê châ môi tiah hâi kố kơnôm ai hnoăng kân k^n dêi mâu mô đo#i pêi cheăng a Khu pơkuâ mô đo#i tơring Dak Rlâp. Kơnôm mô đo#i mê nôkố kuăn pơlê hiăng ‘nâi pêt báu klâng tiô khoa hok kih thuât, cheăng kâ chôa ‘lâng mơnhông mơdêk, tơdroăng rêh ối châ mơdêk xua mê, kuăn ‘ne\ng châ troh a hngêi trung tu\m.

Ki rơhêng vâ tối, tơdroăng tơmâng mâu ngế ‘mêi pơlông djâ tơkâ hluâ tíu tơkăng kong hiăng châ mơdât tâi tâng, mâu droh rơtăm tung pơlê hiăng hlê ple\ng. Khu mô đo#i veăng pêi cheăng kâ, mơjiâng tơdroăng rêh ối tung rơpo\ng hngêi, mơhno túa le\m tro, kum cheăng kâ, khôi túa le\m – pơlê pơla rế hía rế mơnhông tơtêk.

‘’Khu kăn pơkuâ cheăm xuân pro tơ’lêi hlâu ăm vâi mơ-eăm tung tơdroăng rêh ối vâ mơnhông cheăng kâ, 7 ngế tro prôk troăng ôh tá tro nôkố hiăng hlê ple\ng troăng hơlâ dêi tơnêi têa, pêi cheăng kâ châ mơnhông.

Tung tuăn hiâm tơmiât vâi ôh tá ai tơmiât tơdroăng ki ê xếo, xua vâi hiăng pro xôi nah [a\ ‘nâi tơdroăng ki pá puât gá môi tiah lâi’’.

Trung tă Y Ngoan Mlô, Kăn cheăng kal kí tung Khu mô đo#i tơring Dak Rlâp tối ăm ‘nâi, vâ pêi pro tơdroăng pơtâng tối a [on Bu Dâp châ tơ-[rê, Khu pơkuâ mô đo#i tơring Dak Rlâp hiăng mơjiâng Khu pêi cheăng mơhnhôk ai 5 ngế [a\ tung khu đi đo ai môi ngế cho mơngế hdroâng kuăn ngo tung kong pơlê. Ing mê, tơku\m po mơjiâng mâu tơdroăng pơkâ vâ pêi pro tro tơdroăng pơtâng tối, hnê mơhnhôk kuăn pơlê pêi tiô rơkong tơdjâ brôk dêi Pôa Hồ mê cho ‘’Pơtâng tối, mơhnhôk ôh tá chiâng ah pêi tơdroăng ki klâi xuan tá ti chiâng, pơtâng tối mơhnhôk rơkê mê pêi tơdroăng klâi xuân châ tơ-[rê’’.

Đông mô đo#i đi đo tơku\m po mâu tơdroăng trâm mâ tơpui tơno khôi túa le\m, hơdruê xuâng, diâp tơmeăm klăng roh leh Têt, mâu hâi leh kân dêi Đảng, tơnêi têa.

Rơtế amê đông xuân pêi pro hên tơdroăng ki nhên môi tiah: Bruô ro kăn ăm rơpo\ng kơtiê, diâp tơmeăm khoăng pêi cheăng ăm kuăn pơlê.

‘’Kố cho pơlê ki pá puât, laga mơhé achê pơlê kân laga tơdroăng rêh ối dêi vâi krâ tung tơdroăng mơjiâng cheăng kâ rêh ối pơlê pơla tá hâi tơtro, rêm hơnăm ngin pơrá ai tơdroăng pêi cheăng, pêi pro tơdroăng mơjiâng thôn pơlê nếo, xăm kơklêa kơdroh kơtiê, diâp hdrê mơnăn păn, hdrê pêt ăm mâu rơpo\ng kơtiê, pá puât, rơpo\ng ai hnoăng tơnêi têa tung pơlê tơniăn tơdroăng rêh ối, kum pêi pro tơtro tơdroăng kring vế cheăng kal kí, rak ki tơniăn pơlê pơla’’.

Hoàng Qui chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng