Hơnăm 2018, tơdroăng cheăng dêi Khu râng liăn Rak ngăn [ă Mơnhông pêt kong Kon Tum ai hên tơdroăng ki hơlêh nếo. {ă yă pơkâ ‘no mơhá rak ngăn kong [ă khu ki ngăn ‘na on tơhrik tâk sap ing 22 troh a 36 liăn/kWh, kơxo# liăn ki châ xo ing tơdroăng mơhá rak ngăn kong dêi Khu ki râng liăn ai 248 rơtal liăn, tâk ai dâng 80% tâng pơchông ngăn [ă hơnăm2017.

Tơdrêng amê, hơnăm 2018 xuân cho hơnăm ki apoăng ôh tá mơnhên ngăn tơdroăng ki ‘no liăn mơhá ăm tơdroăng rak ngăn kong, mê ‘no mơhá ngăn tiô kô kơxo# [ăng kong ki hiăng pơcháu, xua Khu râng liăn tơru\m [ă mâu tơring, cheăm, mâu khu rak ngăn ki ai tơdjâk troh vâ pêi pro.

Pak^ng mê, mâu khu pơkuâ ngăn kong, Khu râng liăn mơhá rak ngăn kong râ tơring ôh tá mơjiâng tơdroăng ki xo tơ’mot, lơ mo’no liăn xúa. Hnoăng cheăng ki kố xuân cho xua Khu râng liăn mơhá Rak ngăn [ă Mơnhông pêt kong mơjiâng, tối tơbleăng Ho#i đong pơkuâ ngăn kơxo# liăn, pơtroh Vi [an kuăn pơlê séa mơnhên ngăn, pơkâ.

Pôa Hồ Thanh Hòang, Kăn râng liăn mơhá Rak ngăn [ă Mơnhông pêt kong Kon Tum tối ăm ’nâi, sap apoăng hơnăm troh a mâu khế mơ’nui hơnăm, khu kố đi đo hbhrâ rơnáu, pơkâ pêi pro hên hnoăng cheăng vâ pêi pro klêi hnoăng cheăng hiăng châ pơcháu:

‘’Vâ pêi pro klêi hnoăng cheăng tung hơnăm 2018, ngin hiăng mơhnhôk mâu khu râ, kơvâ cheăng ki mơhá liăn rak ngăn kong, athế hbrâ rơnáu tu\m kơxo# liăn ki vâ mơhá ăm mơngế pơkuâ kong, rak ngăn kong, Vi [an râ cheăm. Ngin tơru\m cheăng [ă khu rak ngăn loăng pơlái kuăn kiâ kong, mâu kăn kong vêh mơnhên [ăng tơnêi kong ki vâ mơhá liăn ăm kuăn pơlê rak ngăn, hdrối vâ kơchuâ bro lơ gât [ă tâng ai tơdroăng pâ thế ki klâi, mê athế k^ mơnhên a lơ gât, hlá mơ-éa ki mơnhên kong ki mê vâ kô châ mơhá liăn rak ngăn kong tơtro tiô tơdroăng ki hiăng pơcháu.

Ngin ai rah xo môi hngêi rak liăn ki ai ivá cheăng, bê tu\m kơxo# liăn, ing mê, kum tai khoan, kơxo# liăn ngân ki vâ mơhá ăm mâu pơkuâ ngăn kong, cho mâu rơpo\ng, mơngế krê, khu kuăn pơlê, thôn pơlê vâ ‘no liăn ngân mơhá ăm khu ngế ki rak ngăn kong, tơkâ luâ ing tai khoan dêi Hngêi rak liăn’’.

Vâ veăng kum pro pơxúa má môi ăm kuăn pơlê ki rak ngăn kong, veăng kum kơdroh kơklêa xăm kơtiê, malối cho hdroâng mơngế kuăn ngo a kơpong hơngế hơngo, kơpong kơtiê xahpá. Mê khế 5/2018 khu tơru\m cheăng tung Khu ngăn ‘na Chiâk deăng [ă Mơnhông thôn pơlê, Khu râng liăn mơhá Rak ngăn [ă Mơnhông pêt kong Kon Tum hiăng tối tơbleăng ăm Vi [an hnê ngăn kong pơlê mơ’no troăng hơlâ kơxo# 510 ‘mâi rơnêu túa cheăng ki pơkuâ ngăn, rak vế ngăn kong pơla sap hơnăm 2016-2020.

Tiah mê, kơxo# [ăng kong ki ai tơdroăng mơhá liăn rak ngăn kong ăm rơpo\ng, mơngế krê, pơlê pơla tung hơnăm 2018 thăm rế hên tâng vâ pơchông [ă hơnăm 2017 lối 26 rơpâu 700 ha, thăm mơdêk kơxo# [ăng kong ki châ mơhá rak liăn rak ngăn kong ki pơcháu ăm mâu rơpo\ng hngêi krê, pơlê pơla ki rak vế ngăn kong tâk troh 150 rơpâu ha, châ lối 54% kơxo# tơnêi kong ki mơhá rak ngăn kong dêi khu ngế ki pơkuâ rak ngăn kong.

Châ xo kơxo# liăn ing tơdroăng pơkuâ ngăn, rak vế kong, tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê hiăng châ mơnhông mơdêk [ă kong hiăng châ rak ngăn krâu khât tâ. Kố cho mâu rơkong tối tơbleăng dêi kuăn pơlê ki ngin hiăng chêh tối tung plâ môi hơnăm chêh tối ‘’Pơlê pơla rak ngăn [ă Mơnhông pêt kong:

 ’’Hdrối nah, vâi krâ-nho\ng o pin hmâ lăm ko kong hmâng to lo vâ. Nốkố, hiăng ai tơdroăng ki rak vế ngăn kong, rak ngăn kong ilâng ki chiâng xêh. Vâi krâ-nho\ng o ngin rak vế, ôh tá ko kếo loăng. Kong akố hdrối nah hiăng tro ko ’nhê hên, nôkố kong hiăng châ ’mâi pêt’’.

’’Mâu rơpo\ng môi hdroh lăm ngăn kong ai 10 rơpo\ng. Vâi xing xoăng dêi pó tiah mê. Pơtih roh kố cho rơpo\ng ki kố, kơ’nâi ah rơpo\ng ki ê nếo. Rak ngăn kong ki hdrối tâ xuân ai pơxúa ăm kuăn pơlê. Kring vế, rak ngăn kong xuân môi tiah tơdroăng kring vế rơpo\ng hngêi dêi tơná. Ai kong mê nếo ai rơpo\ng hngêi. Ai kong mê nếo ai têa ôu. Ai kong mê nếo ai on tơhrik’’.

’’Tơdroăng rak ngăn kong tơná á xuân mơhnhôk, hnê tối ăm mâu rơpo\ng ki ’nâi vâ kring vế, rak ngăn, rêm ngế cho pơrá ai mâ vâ châ hlo, châ ngăn, vâ kring vế rak ngăn kong ăm tơniăn, klêi mê, kum kuăn pơlê châ xúa kơxo# liăn ki rak vế ngăn kong. Ki hên, rêm khế tiah mê, vâ tơku\m séa ngăn, tâng lơ hlo ai tơdroăng ko kếo loăng mê tơná vâi krâ-nho\ng o ah ki lăm séa ngăn dêi’’.

Tơdrêng [ă tơdroăng kum kuăn pơlê veăng rak ngăn kong, tơdroăng ki kong pơlê Kon Tum pêi pro châ tơ-[rê troăng hơlâ ’no mơhá liăn rak nguăn kong hiăng kum 19 khu rak ngăn kong pơkuâ ngăn lối 288 rơpâu ha kong châ xúa ing kơxo# liăn mơhá, ai liăn tơniăn, vâ ’no kum ăm tơdroăng rak vế ngăn kong, khu pơkuâ ngăn [ă kăn râng liăn mơhá Rak ngăn [ă Mơnhông pêt kong Kon Tum ăm hlo, troăng hơlâ ki ’no liăn mơhá rak ngăn kong cho ivá cheăng ki rơdêi vâ kring vế [ă mơnhông pêt kong:

’’Troăng hơlâ ki ’no mơhá ra ngăn kong hiăng kum veăng ai kơxo# liăn ki tơxâng ăm khu pơkuâ kong vâ pơkâ xing xoăng ăm kuăn pơlê rak ngăn kong i tơniăn tâ. Kong ôh tá xê to châ rak vế krá tơniăn mê ối thăm châ po rơdâ hên tâ nếo ’na ki dâi le\m dêi kong’’.

’’Tơdroăng pêi pro ki châ tơ-[rê troăng hơlâ ki mơhá rak ngăn kong a kong pơlê Kon Tum hiăng veăng kum ai pơxúa khât tung rak ngăn [ă mơnhông pêt kong. Ki nhên ga, kơxo# liăn ki rak ngăn kong hiăng veăng pro tơniăn tung rak ngăn, mơnhông pêt kong tung 360 ha kong, châ 63,5% tung tâi tâng kơxo# kong dêi lâp kong pơlê. Mâu khu pơkuâ ngăn kong cho khu cheăng Tơnêi têa, Vi [an hnê ngăn mâu cheăm xuân môi tiah mâu rơpo\ng hngêi, mơngế krê hiăng ai kơxo# liă tơniăn, krá kâk vâ hbrâ ăm tơdroăng rak vế ngăn kong’’.

Tiô tơdroăng riân ngăn tá hâi teăm tu\m ăm hlo, tung hơnăm 2018 Khu râng liăn mơhá Rak ngăn [ă Mơnhông pêt kong Kon Tum hiăng tơku\m po 56 hneăng hôp hnê tối ’na troăng hơlâ ’no liăn mơhá rak ngăn kong a râ cheăm; hnê tối 18 khu kuăn pơlê, thôn pơlê chêh bro hlá mơ-éa ahdrối vâ ’no mơhá liăn ăm tơdroăng rah ngăn kong kơnôm ing tai khoan dêi hngêi rak liăn; tơku\m po 4 to lâm hnê hriâm thăm mơdêk tuăn ngôa rơkê ăm khu pơkuâ ngăn kong, mê cho Khu pơkuâ [ă Khu râng liăn mơhá Rak ngăn [ă Mơnhông pêt kong râ cheăm; chêh in mâu hlá mơ-éa hnê tơbleăng a kơtôu mơ-éa hriâm ăm vâi o hok tro a 75 to cheăm, pơlê kân tung kơpong ki châ xúa ing mơhá liăn rak ngăn kong; tơru\m cheăng [ă Khu xiâm ngăn ’na Chiâk deăng [ă Mơnhông thôn pơlê séa mơnhên ngăn, pơkuâ ngăn, xúa kơxo# liăn rak ngăn kong [ă 12 khu pơkuâ ngăn kong cho khu cheăng dêi tơnêi têa [ă hía hế.

Kơnôm ing tơdroăng cheăng kố, ki hlê ple\ng ’na troăng hơlâ [ă ki châ tơ-[rê dêi tơdroăng mơhá rak ngăn kong dêi khu pơkuâ ngăn, mơngế krê tung kong pơlê hiăng châ mơnhông. Pak^ng mê, troh khế 10/2018 Khu râng liăn mơhá Rak ngăn [ă Mơnhông pêt kong Kon Tum hiăng mung hdrối lối 84 rơtal liăn vâ kum ăm tơdroăng pơkuâ rak ngăn kong hơnăm 2018 ăm 19 khu pơkuâ ngăn kong cho khu cheăng dêi tơnêi têa [ă 74 Vi [an cheăm, pơlê kân.

Tơdroăng ki re\ng ’no liăn tơdrêng hiăng kum mâu khu pơkuâ ngăn kong ki ai liăn ’no kum ăm tơdroăng pơkuâ rak ngăn kong [ă kuăn pơlê, pơlê pơla ai tơ’nôm liăn vâ mơnhông tơdroăng rêh kâ ối, xuân môi tiah tơdroăng ki châ rêh ối ing tơdroăng pêt mơjiâng kong krá tơniăn ton. Hơnăm 2018 pơtối cho hơnăm ki [lêi chiâng ăm tâi tâng mâu tơdroăng cheăng dêi Khu râng liăn mơhá Rak ngăn [ă Mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum.

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng