Môi tiah hên pơlê ki ê dêi hdroâng kuăn ngo a kong pơlê Kon Tum, pơlê Kon Riêng, cheăm Đăk Choong, tơring Đăk Glei ối tung dế kong kế, ngo ngối. Mâu ngế hiăng krâ tung pơlê Kon Riêng hmâ hơ‘muăn tối ăm kuăn ‘ne\ng cháu chái, ton t^n nah kong cho hên ‘nâng, khoh chiâng ai tơdroăng rêm kơxo má riu koi hbeăng ngăn hlo to kong a ngiâ plông, tâ tá hngêi trá. Dế mê nah, kong ăm kuăn pơlê hên kế tơmeăm, malối cho báu phái alâi, kế kâ vâ mơdrêh ăm dêi tơná tung rêh ối. La hiăng ai rơxông kuăn pơlê Kon Riêng vêh ro\ng nếo [ă kong.

Vâi krâ nho\ng o ko kong, muih pro chiâk deăng, ko hên loăng uâ pro tâl, pro hngêi kân, klêi mê, tê ăm mâu ki pá kong púi ngah châ xo hên liăn ngân pro pơxúa ăm dêi tơná. Ing mâu tơdroăng ki pro pơxúa a ngiâ ăm hlo [ă mâ mê, kuăn pơlê Kon Riêng pói ngah môi tơdroăng, tâng jâ pôa pin rôh nah hmôu pơ pro tiah mê, rơxông kuăn ‘ne\ng, cháu chái kô tâi tơmeăm ki tăng vâ mơdrêh tơdroăng rêh ối. Xua mê, sap ing mâu khu râ kăn cheăm, tơring klêi mê Khu rak ngăn kong Ngọc Linh pêi pro tơdroăng mơhá liăn ăm hnoăng rak ngăn kong, pơcháu kong ăm kuăn pơlê rak ngăn. Kuăn pơlê hâk mơnê khât ‘nâng. Ngoh A Luân, pơlê Kon Riêng, ăm ‘nâi:

‘’Rêm ngế thế ‘nâi tơná ai xêh hnoăng cheăng. Tơkéa vâ tối lâp pơlê ai môi hdroh x^ng xoăng ăm dêi rơpó 5 lơ 6 ngế lăm ngăn kong môi hdroh. Vâ rak ngăn kong châ tơ-[rê mê pin pôi tá ko kong, ôh tá chiâng muih kong, kếo xo loăng. Nôkố oh tá ai ko ‘nhiê xếo. Xúa mâu tíu ối pin ton nah bu iâ, kong ôh tá ai kơbố ko ‘nhiê’’.

Môi tiah kuăn pơlê Kon Riêng, 170 rơpo\ng kuăn ngo Jêh - Triêng a pơlê Dak Glai, a cheăm Đak Choong, tơring Đăk Glei, mâu hơnăm achê pơla kố hiăng pêi pro tro mâu tơdroăng rak ngăn kong. Tâng vâ tối, oh tá ai ko ‘nhiê kong ki lâi [ă tơnêi ai 766 ha kong ki kuăn pơlê xo rak ngăn. Ngoh A Hoàng, kăn thôn pơlê Dak Glai, ăm ‘nâi:

‘’A thôn Dak Glai x^ng xoăng tiô khu. Rơpo\ng ki lâi xuân ai hnoăng tâi vâ rak ngăn. Kố cho pơcháu kuăn pơlê rak ngăn, rak ngăn tơchoâm tâi pơlê tơná. Lăm séa ngăn rêm khế môi péa hdroh. Xo ah hmôi ai liăn pin x^ng xoăng tơ’mô tâi ăm pơlê, ngế ki lâi xuân ai’’.

{ă tơdroăng kơdo mơ-eăm pêi rơdêi, achê [ă kuăn pơlê tung tơring, cheăm a kơpong hngế hngo, kơpong hdroâng kuăn ngo ing tơdroăng mơhá liăn ăm hnoăng rak ngăn kong, nôkố a Kon Tum hiăng ai 175 khu kuăn pơlê tung thôn, 160 khu rơpo\ng [ă lối 5 rơpâu rơpo\ng, mâu ngế châ pơcháu rak ngăn kong ton hơnăm [ă tâi tâng kong ki rak ngăn mê vâ chê 154 rơpâu hectar kong. Ai kơxo# liăn châ xo ing rak ngăn kong, kuăn pơlê hiăng rak ngăn kong krâu khât tâ. Pôa Lâm Quang Huy, Kăn hnê ngăn Vi [an cheăm Đak Rơ Ông, tơring Tu Mrong, ăm ‘nâi:

 ‘’Tung kơxo# liăn ki mơhá ăm rak ngăn kong hiăng pơcháu ăm tơrêm rơpo\ng, tiô kơ rêm rơpo\ng. Ing mê châ mơdêk hnoăng rak ngăn kong. Kuăn pơlê ai hnoăng cheăng pêi [ă vâ kuăn pơlê châ xo hlối kơxo# liăn mơhá rak ngăn kong tơniăn’’.

Sap ing Kong pơlê Kon Tum tối tơbleăng kô mơhá liăn ăm hnoăng rak ngăn kong, rơtế [ă kong châ rak ngăn krâu khât tâ, tơdroăng pơkâ kố ối po rôh ki kân ăm kuăn pơlê. Kố cho môi tung mâu tơdroăng ki tiâ mơnhên ‘na tơdroăng kơ-êng ki pá pro ti lâi vâ kuăn pơlê châ rêh ối kơnôm ing kong, ing mê rak ngăn [ă thăm mơdêk pêt kong kơhnâ khât tâ.

Khoa Điềm chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng