Hâi lơ 22/5/2018, Khu ngăn chiâk deăng [ă mơnhông mơdêk thôn pơlê, Khu râng liăn mơhá Rak ngăn [ă Mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum hiăng tí tăng ‘nâi ple\ng tối tơbleăng ăm Vi [an hnê ngăn kong pơlê kố pơkâ tơdroăng kơxo# 510 ‘mâi hơ’lêh Túa pơcháu rak ngăn kong hneăng hơnăm 2016 – 2020. Tiah mê, [ăng tơnêi kong ki ai tơdroăng pơkâ pơcháu ăm rơpo\ng krê, thôn pơlê rak ngăn tâk tâng vâ pơchông [ă hơnăm 2017 ai lối 26.700 ha, mơdêk tâi tâng [ăng tơnêi pơcháu tâk lối 149.200 ha, châ vâ chê 55% [ăng tơnêi kong dêi khu pơkuâ rak ngăn kong cho khu tơru\m Tơnêi têa.

Pôa Hồ Thanh Hoàng, kăn pơkuâ Khu râng liăn mơhá Rak ngăn [ă Mơnhông pêt kong, kong pơlê Kon Tum tối tiah kố, tơdroăng ki mơdêk pơcháu tơnêi kong ăm rơpo\ng krê [ă pơlê pơla rak ngăn cho tơdroăng ki tro tung pêi pro troăng hơlâ ‘no mơhá liăn ăm rak ngăn kong dêi kong pơlê:

‘’Kuăn pơlê hiăng hlê ple\ng tơdroăng ki rak ngăn kong vâ châ liăn ing tơdroăng ki rak ngăn kong cho tơdroăng dêi khu. Vâi athế rak ngăn kong [ă tơdroăng ki rak ngăn tro má môi vâ châ mơhá liăn ăm tơdroăng ki rak ngăn kong hên má môi’’.

{ă mâu Khu pơkuâ ngăn kong, tơdroăng ki mơdêk pơcháu [ăng tơnêi kong ăm rơpo\ng krê, thôn pơlê rak ngăn cho troăng hơlâ ki xiâm. Xua kố, cho tơdroăng ki pêi pro vâ ai pơxúa dêi troăng hơlâ ‘no mơhá liăn ăm tơdroăng ki rak ngăn kong [ă kuăn pơlê.

Pak^ng mâu khu rak ngăn kong dêi rêm to tíu cheăng ối iâ, môi tiah dế nôkố, mê tơdroăng ki châ tơ-[rê tâ cho pơcháu kong ăm pơlê pơla a tíu ki rak ngăn. Vâ pêi pro tro troăng hơlâ kố, séa ngăn tung tơdroăng ki ai khât, rêm tíu cheăng ai tơdroăng ki rah xo ‘na túa pơkâ pơcháu rak ngăn kong ăm rơpo\ng krê lơ pơcháu ăm pơlê pơla rak ngăn.

A Ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó, Môi tung khu pêt kong dêi tơring Kon Plong, pơxiâm mot tung hơnăm 2018 Ko\ng ti kố hiăng rah xo túa pơkâ pơcháu ăm 46 pơlê pơla [ă 1 khu tơru\m vâ rak ngăn vâ chê 22 rơpâu ha kong, ti xê pơcháu ăm rơpo\ng krê.

Tiô kăn pơkuâ Ko\ng ti, túa pơkâ pơcháu kong ăm thôn pơlê rế vâ mơdêk hnoăng cheăng dêi ngế krê xuân môi tiah tá pơlê pơla tung pơla rak ngăn. Hiăng hên hơnăm veăng rak vế kong rơtế [ă pơlê pơla. Ngoh A Drue#, cheăm Đăk Long, tơring Kon Plong, ăm ‘nâi:

‘’Tơdroăng ki rak ngăn kong, tơná á xuân mơhnhôk, tối tơbleăng ăm mâu rơpo\ng ‘nâi túa ki rak vế rêm ngế cho môi tuăn má môi, vâ séa ngăn, vâ rak vế kong ăm tơná xuân môi tiah ăm tâi tâng kuăn pơlê châ kâ liăn ing tơdroăng ki rak ngăn kong. Ki hên, rêm khế tiah mê vâ tơru\m lăm mot ngăn, tăng rup [ă hlo ai tơdroăng ki tong kếo ko loăng ôh tá tro luât mê vâi krâ nho\ng hmôu pơ lăm tăng rup xêh’’.

Ki khât gá ăm hlo, a kong pơlê Kon Tum nôkố tá péa túa pơkâ, pơcháu kong ăm rơpo\ng krê [ă thôn pơlê rak ngăn xuân dế ối hlo pêi tiah hmâ. Thăm nếo, tung môi tíu khu pơkuâ ngăn kong xuân ối rak vế tá péa túa pơkâ pơcháu kố. Cho cheăm ai 106 rơpâu ha kong, pôa Trịnh Xuân Lộc, kăn pho\ hnê ngăn Vi [an tơring Đăk Glei, ăm ‘nâi:

‘’Tơring hiăng pơcháu ăm mâu pơlê pơla, rơpo\ng kuăn pơlê rak ngăn [ă 175 pơlê pơla kuăn pơlê, 450 rơpo\ng kuăn pơlê. Malối tung mâu hơnăm hiăng luâ, Vi [an hnê ngăn tơring hiăng pơcháu kong 50 hơnăm vâ chê 6 rơpâu ha ăm 18 pơlê pơla a 6 khu pơkuâ cheăng, tơring, cheăm [ă 245 rơpo\ng kuăn pơlê tung pơla 50 hơnăm’’.

Maluâ ai mâu tơdroăng ki tơpui tối tiah kố, drêng châ mâu khu cheăng pơkuâ rak ngăn kong cho khu cheăng dêi tơnêi têa pơcháu rak ngăn kong, mê maluâ cho rơpo\ng krê lơ thôn pơlê xuân pơrá ai hnoăng cheăng pôu râng tung tơdroăng ki rak ngăn [ăng tơnêi ki châ pơcháu.

Laga, tung hơnăm 2018 kố, a kong pơlê Kon Tum hiăng ai hên khu pơkuâ rak ngăn kong ôh tá vâ pêi pro túa pơkâ pơcháu kong ăm rơpo\ng kuăn pơlê krê [ă rah xo túa pơkâ pơcháu ăm thôn pơlê rak ngăn.

Ki lâi cho tơdroăng rah xo ki xiâm, ngin kô tiâ mơnhên a kơ’nâi kố pơla ngế chêh hlá tơbeăng [ă khu ki teăng mâ mâu khu pơkuâ rak ngăn kong [ă tíu cheăng rak ngăn Tơnêi têa.

Nhạc cắt

Khoa Điềm chêh

Katarina Nga tơplôu [ă tơbleăng