Dế hâi dế, kong tô ó môi tiah on, a tíu ki gak ngăn hbrâ mơdâ pơreăng a Tâm Thắng, ối a kơ-[ăng ki ‘măn pơtân a drô troăng kân kơxo# 14, [ok thái pơkeăng Đỗ Thị Tâm, kăn [o# ngăn tíu xiâm pơkeăng dêi tơring }ư\ Jut, kong pơlê Dak Nông hiăng chêh tối rơhí rơhó mâu ngế ki athế chêh tối dêi ivá tơná. Sap ếo blouse bông la krêa tơnêi khêi, a kl^ng, ko lo to têa kơxôu, la [ok thái pơkeăng xuân ối hơniâp ro, loi tơngah pơreăng kố thâ re\ng tâi vâ mâu tơdroăng cheăng vêh tơniăn môi tiah hdrối nah nếo.

Mâu [ok thái pơkeăng dế pơtê dêi tơdroăng rêh ối krê tơná vâ veăng tơdjuôm ivá tơplâ mơdât pơreăng

‘’Á pêi cheăng a tíu ki gak kố cho ing hâi ki pơxiâm pơkâ thế nah troh nôkố, cho sap ing hâi lơ 2/4. A gak ngăn a peăng kơhâi mê khoh ai hên ngế. Xuân ai drêng ‘nâ xuân préa há, la á hiăng ai hmân ếo ki xúa mơdât pơreăng, chía tơniăn iâ. Tâng kuăn pơlê ai tối tơdrăng khât dêi ivá tơná, tơdroăng pơkuâ ngăn krâu khât mê pin ôh tá ‘nhó préa to lâi ôh há. Kố cho hnoăng cheăng tơná pin [ă xuân xua tơná pin athế pôu râng dêi tâi tâng tơdroăng cheăng ki mê’’.

{ok thái pơkeăng Phạm Văn Hậu hiăng lối 1 khế kố hmâ cheăng a kơpong ki ăm mơngế ối klâ krê tơplâ mơdât [ă pơreăng Covid-19 dêi kong pơlê Dak Lak. Ing phôn râng ko\ng, [ok thái pơkeăng ai tối, to lâi chât hơnăm [ă hnoăng cheăng tơplâ mơdât pơreăng kố, la trâm tơdroăng ki pơreăng tâ tú tung lâp plâi tơnêi môi tiah Covid-19 kố cho tơdroăng ki pơloăng pá kân, la [ok thái pơkeăng xuân kơdo mơ-eăm pêi pro klêi dêi hnoăng cheăng:

‘’Á pơko\ng on veăng a hơnăm ki mê nah, xuân tro hâi ki vâ lăm tơplâ mơdât pơreăng tiah roh kố, tơdroăng cheăng kố, mế á xuân ôh ti ’nhó. Sap ing hơnăm 1998-1999, drêng ai pơreăng êi kơnái lơ pơreăng ki tâ tú ulâi dêi kong pơlê Dak Lak, drêng ing pêng pơtâng, pơcháu hnoăng cheăng, on veăng á xuân môi tuăn, ăm thế lăm pêi, ôh tá ai préa xâu ki klâi. La [ă pơreăng Covd-19 kố gá lối xâu ó ’nâng, tâ tú lâp plâi tơnêi, mê ga kân ‘nâng, xua mê, kơdrâi kuăn á xuân xâu, préa há [ă pơchân á thế krâu tung sap hmân ếo, rak vế dêi ivá châ chăn. Hnoăng cheăng mê á kơdo mơ-eăm pêi klêi yoh. Drêng á lo lăm pêi cheăng tu\m tơdroăng hiăng hbrâ rơnáu hdrối tâi tâng’’.

Ôh tá ối achê [ă mơngế ki pin nhôm hiăng tâ pơreăng, tơdroăng cheăng rêm hâi dêi nâ Trịnh Thị Hồng Hạnh, cho ngế ki hriăn ple\ng ’na kơvâ virus, cheăng tung Tú xiâm hriăn kơdê pơreăng Tây Nguyên xuân trâm hên tơdroăng ki xâu xía, mê cho tơdroăng pâk xo mơheăm dêi mâu ngế ki nhôm tro tâ pơreăng Covid-19 lo ing 4 kong pơlê, cho Kon Tum, Gia Lai, Dak Lak, Dak Nông ki vâi troh akố. Ti xê to pơreăng SARS-CoV2 tê ôh, mê khu kố ối pâk xo mơheăm dêi lối chât ngế vâ ‘nâi tơdroăng troăng hiâm, xôu vâi ga ti lâi, mơheăm ki vâ séa mơnhên ngăn ga hên ó ’nâng, la tơmiât troh tơdroăng ki tơ’lêi tâ tú pơreăng, nâ [ă mâu pú hmâ xuân kơdo mơ-eăm pêi pro klêi hnoăng cheăng tơná, pêi krâu khât, tơtro, teăm tơdrêng vâ veăng mơdât pơreăng:

‘’Á xuân hiăng pêi hnoăng cheăng ki rak vế tơniăn ‘na châ chăn mơngế, ôh tá pêi cheăng ki ê. Klêi mê, hmân ếo sap xuân hiăng ai tu\m, tơniăn. Ai hên h^n mơngế tamo, tung mê ai tá kơ-ôk H5, klêi mê 33 ngế ki châi troăng hiâm, êi xôu, tí xê to khăm pơlât virus SARS-CoV2, la bố bố xuân kơhnâ khât, chân tuăn vâ pêi cheăng. Klêi pêi cheăng, mâu sok athế châ kơpuih văng krúa le\m tơdrêng, tá hâi ai ngế ki lâi xâu préa ki klâi ôh’’.

‘’Tơtrâ pơreăng môi tiah tơtrâ xâ’’, maluâ cho ngế pro kăn pơkuâ lơ mơngế cheăng, pêi tơdroăng cheăng klâi, rêm ngế tung khu hbrâ tơplâ mơdât pơreăng a Tây Nguyên tối krê [ă lâp tơnêi têa tối tơchuôm dế pơtê lôi dêi hnoăng cheăng tơná krê, mơ’no dêi ivá, hiâm tuăn tơná vâ pêi hnoăng cheăng pơcháu. Tơdrêng [ă tơdroăng rak vế pêi pro krá tơniăn khât mâu troăng hơlâ tơplâ pơreăng, tơdroăng kơhnâ khât dêi khu kăn [o# ngăn ‘na pơkeăng cho tơdroăng ki hơlêm, mơhnhôk vâ khu cheăng kố hmiân tuăn kâi châ mơdât pơreăng.

Maluâ ti mê, tung hneăng plâ mơdât pơreăng Covid-19, vâ khoh kâi châ [lêi trâng kơ pơreăng mê kal ai tơdroăng ki veăng môi hiâm tuăn dêi tơrêm ngế kuăn pơlê. Veăng gak ngăn a mâu drô hơlâ troăng, êng, séa ngăn ’na ivá kuăn pơlê ki prôk lăm drô troăng kân kơxo# 14, a kông 110, tíu ki tơdjêp [ă kong plê Gia Lai, [ok thái pơkeăng Trần Thanh Việt pói rơhêng vâ:

‘’Dế nôkố, xuân u ối mâu kuăn pơlê ki ôh tá vâ rak vế,pêi pro tiô tơdroăng pơkâ, lo a drô troăng ôh trá truâ kên pâng rơkong, môh, ngin tối vâi ôh tá bê vâ tơmâng. Xuân ai mâu ‘nâ ôh tá vâ rak vé, ôh tá pêi pro. Mê cho mâu tơdroăng ki pá puât ăm nho\ng o ngin ki pêi cheăng akố. Á xuân pói rơhêng vâ kuăn pơlê akố ai hiâm tuăn ‘nâi rak vế dêi ivá tơná, rak vế ăm pơlê pơla’’.

            Công Bắc chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng