Mơjiâng pro tơneăn tâp hdró pái tíu tơkăng kong pơla Việt Nam – Lếo - Kul châ mơjiâng pro a hâi lơ 29/11/2007 nah [ă hiăng pro klêi a hâi lơ 18/1/2008. Tơneăn tâp hdró mê pro a kơtôu ngo ki a ‘ngêi 1.086 met tâng vâ pơchông [ă rơgâ têa kơx^, peăng Việt Nam a cheăm Bờ Y, tơring Ngọc Hồi, kong pơlê Kon Tum. Kế mơjiâng pro tơneăn tâp hdró mê cho hmốu reăng kơnía ối pu\m kân [ă tâi tâng ki hngăm mê lối 1 tâ#n, ai um 3 víu hvái ngăn ‘na 3 pâ tơnêi têa.

Tơdroăng cheăng kring tíu tơkăng kong pái tơnêi têa dêi Đông lêng a tíu tê mơdró  tơkăng kong  lâp plâi tơnêi Bờ Y

Peăng Việt Nam cho kong pơlê Kon Tum, peăng Lếo cho kong pơlê Attapeu [ă peăng Kul cho kong pơlê Ratanakiri. Sap ing bro klêi, plâ 12 hơnăm hdrối nah, tơneăn ki tâp hdró pái tíu tơkăng kong pơla Viêt Nam - Lếo - Kul cho tíu ki lăm troh dêi kuăn pơlê pái tơnêi têa [ă hên mâu tơmối ing mâu kong têa ê tung lâp plâi tơnêi. Ngoh Điểu Lê Nam Nam, kăn [o# Khu tơru\m ngăn mâu droh rơtăm Việt Nam kong pơlê Dak Nông rơrêk tung hiâm mơno [riê lo têa mâ tối drêng rôh apoăng lăm ngăn tơneăn tâp hdró pái tíu tơkăng kong:

‘’Rôh apoăng lăm troh akố á hlo hâk tơngăm ‘nâng. Mơnê kơ mâu pôa pâ pin hiăng hlâ ‘no mơheăm chhá vâ kring vế tơniăn le\m tơnêi têa xuân môi tiah rak tíu tơkăng kong tơnêi têa’’.

Nôkố, sap ing tíu tê mơdró tơkăng kong lâp plâi tơnêi Bờ Y, ô tô bú prôk tơkâ luâ troăng dâng 10km troh tơdế pơla mâu ngo ngối ki kân krip, klêi mê prôk kô troh a tơneăn tâp hdró tíu tơkăng kong pái to tơnêi têa. Nếo achê kố, kong pơlê Kon Tum hiăng ‘no liăn mơjiâng pro plông ‘măn rơxế a chêng ngo ki meăn pro tơneăn hdró, plông mê yâu vâ ‘măn chât toăng ô tô tu\m túa.

Mâu vâi pú hơnăm ối nếo veăng pêi pro tơdroăng ‘’Á pâ tơnêi têa á’’, xua tíu xiâm ngăn Khu tơru\m cheăng mâu droh rơtăm Việt Nam tơku\m po lăm ngăn tơneăn tâp hdró tíu tơkăng kong pái tơnêi têa

Tơdrêng amê ai troăng mơhno troh a hr^ng to kơlo kông vâ to ngăn tơneăn tâp hdró nếo châ mơjiâng pro [ă hmốu kơnía ki le\m krúa. Ki ngăn hlo tơviah tâ nếo cho ngo, tíu ki meăn pro tơneăn tâp hdró hdrối nah hiăng tơlêa xua tro [om min [ă trếo ‘mêi, nôkố mâu nhâ loăng hiăng huăn xông kân hding ngiât tíu ki mê.

Pôa Đỗ Trọng Khôi, 77 hơnăm, cho Ngế pơkuâ Tíu ‘măn rak hlá mơ-éa um tơmeăm tíu tơkăng kong, a pơlê kong xiâm Hà Nội rôh má pái lăm troh akố ngăn tơneăn tâp hdró tơkăng kong pái tơnêi têa, xuân ối chôu vế, tối: 

‘’Lăm troh akố ngăn tíu tơplâ ton nah. Châ trâm dêi vâi pú ki cheăng a Đông lêng tơkăng kong Kon Tum cho tơdroăng ki phiu ro tung hiâm mơno. {ă malối, hlối châ ngăn tơneăn tâp hdró a pái hơlâ troăng tơkăng kong Đông Dương pơla Lếo - Việt Nam - Kul, trâm hlo mâu tơneăn tâp hdró hnoăng pơkuâ tơnêi chiâng khíu pâ thăm rế rơrêk tung hiâm mơno tâ nếo.  

Rơxông mê nah á lăm troh akố hlo tơneăn tâp hdró mê hâi le\m krip ôh, xuân hâi ai hên ngế ki ê troh lăm ngăn môi tiah kô ôh. Troh akố rôh má pái vâ tối tơneăn pro le\m krip ‘nâng’’.

{ă tơnêi tíu le#m ki tơviah, cho vâ pơtih ki nhoăm loi, ki tơru\m môi tuăn dêi rơpó, tung mâu hơnăm hdrối mê hía nah, tơneăn tâp hdró tíu tơkăng kong pái tơnêi têa a cheăm Bờ Y, tơring Ngọc Hồi, kong pơlê Kon Tum đi đo cho tíu ki troh tung mâu rôh lăm pôu ngăn tíu xiâm, cho tíu trâm mâ tung mâu rôh lăm trâm tơpui [ă kuăn pơlê, tơpui [ă mâu lêng Mô đo#i tíu tơkăng kong, tung mơjiâng kơpong tíu tơkăng kong hơniâp, tơru\m ing ivá mơ-eăm pơkuâ hnê ngăn dêi kong pơlê Kon Tum, Việt Nam; Attapeu dêi kong têa Lếo [ă Ratanakiri dêi kong têa Kul.

Pôa Đỗ Trọng Khôi (ếo bông) rôh má 3 lăm pôu ngăn tơneăn hdró tíu tơkăng kong pái tơnêi têa

{ă tơdroăng mơ-eăm mơjiâng pro 292 km troăng tơkăng kong achê [ă kong têa Lếo [ă kul chiâng troăng tơkăng kong hơniâp, tơru\m ki pơtih krip le\m má môi cho tơneăn tâp hdró tíu tơkăng kong pái tơnêi têa, tung pơla 7 hơnăm hdrối mê hía nah, mâu lêng Mô đo#i gak tơkăng kong Kon Kum hiăng tơru\m [ă mâu khu mô đo#i ki kring gak tíu tơkăng kong dêi kong têa Lếo [ă Kul tơku\m po lối 800 rôh trâm tơpui tơno, lối 500 hdroh hriâm hơ’leh ăm ‘nâi mâu tơdroăng, lối 230 hdroh lăm séa ngăn pơla péa pâ [ă tơleăng mơnhên klêi mâu tơdroăng nếo hlo ai a troăng tơkăng kong.

Tơdroăng lăm séa ngăn tơchoâm dêi mâu lêng kring gak tơkăng kong 3 tơnêi têa Việt Nam- Lếo- Kul

Tối ‘na tơdroăng tơpui tơno a tíu tơkăng kong, Đăi tă Phạm Ngọc Phú, Ngế pơkuâ mố đo#i gak tơkăng kong dêi kong pơlê Kon Tum ăm ‘nâi:

‘’Đảng uỷ Mố đo#i gak tíu tơkăng kong đi đo tơku\m pêi [ă mơdêk ki tơ-[rê tung tơdroăng cheăng tơpui kâ a tíu tơkăng kong. Mê cho tơku\m trâm pâ, hôp tơpui tơno tiô rơnó a rêm râ vâ mơdêk ki hlê ple\ng dêi rơpó, nhoăm pâ dêi rơpó, mơdêk ki tơ-[rê tơru\m cheăng ai khât. Tí tăng ‘nâi ple\ng ăm kong pơlê, tơring, cheăm tơku\m pro nho\ng o [ă mâu thôn pơlê péa tíu tơkăng kong vâ mơdêk tơru\m cheăng vâ hlê ple\ng dêi rơpó.

Mơ-eăm kum kuăn pơlê, râ Đảng, mâu kăn [ă mâu lêng kring vế tíu tơkăng kong tiô troăng hơlâ pơkâ  ’’Kum vâi pú môi tiah kum tơná’’ veăng ‘no hên hnoăng ôh tá pơtê mơ-eăm. Mơdêk tơru\m cheăng [ă dêi rơpó pơla péa tiu tơkăng kong ‘’.

Rơnó hơngui kố, tơneăn tâp hdró dêi tơnêi têa  tíu tơkăng kong pơla pái tơnêi têa Việt Nam - Lếo - Kul, a cheăm Bờ Y, tơring Ngọc Hồi, kong pơlê Kon Tum dế cho tíu ki troh dêi tơmối tung tơnêi têa [ă kong têa ê. {ă tơdroăng cheăng ki krih tơviah, ki tơnêi têa [ă kuăn pơlê pơcháu, mâu mô đo#i gak tơkăng kong Kon Tum dế hâi măng râng pháu kring vế tíư tơkăng kong, mơjiâng pro tơneăn hdró a tơkăng kong pái tơnêi têa cho ki pơtih loi nhoăm, hơniâp, tơru\m [ă hlối môi tuăn dêi rơpó vâ rơtế mơnhông tơ-[rê.

Khoa Điềm chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng