Kuăn pơlê pêi chiâk deăng }ư\ Sê, Gia Lai: ​Mơ-eăm tăng têa tôh tơmeăm
Thứ hai, 00:00, 06/04/2020
VOV4.Sêdang - Dế mot tung pơla rơnó tô mơdrăng, khăng khoăng hiăng hlo a hên tíu tung mâu kong pơlê a kơpong Tây Nguyên, tơdjâk kân troh cheăng kâ, rêh ối dêi kuăn pơlê. A tơring }ư\ Sê, kong pơlê Gia Lai maluâ kuăn pơlê ki pêi chiâk deăng hiăng rơkê ple\ng tung tơdroăng hbrâ ví [ă kong tô: bu mơdâ báu rơnó xeăng têa a mâu klâng ki ai têa, lơ mơdâ pêt re\ng tâ vâ ví trâm kong tô; tôh têa ki lo iâ ăm a mâu xiâm loăng pêt vâ kơd^ng têa [ă hên tơdroăng ki ê.

Laga kong tô mơdrăng xuân hiăng tơdjâk kân troh tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê akố. Malối, tâng 15 troh 20 hâi ah nếo tâng kong xuân ôh tá ai mêi mê mâu hdrê loăng pêt ton hơnăm môi tiah kơphế, tiu kô răng hlâ ó khât.

 

 

 

 

 

 

Pôa Đinh Mak, kăn pơkuâ pơlê Phăm Klah, cheăm Bar Maih djâ ngin lăm ngăn tơbăng klâng Khơn. Pôa Đinh Mak tối ăm ‘nâi, tơbăng klâng Khơn kân rơdâ lối 14 ha, rêm hơnăm vâi krâ pêi 2 rơnó báu, rơpo\ng ki lâi xuân bê phái kâ plâ hơnăm. Mơhé ôh tá ai rơchôa têa, laga xua ai kơnho\ng têa, [a\ chiâng ai têa dêi kơpong long trâp a klâng cho hên, xua mê báu akố tá hâi la lâi tá bê têa.

Mê nôkố cho hiăng tơ-ê, tâi tâng [a\ng klâng khăng khoăng, hên klâng rơheăng tơnêi, báu răng hlâ drêng dế xiu.

Ôh tá xê to báu rơnó xeăng tô mê hên kơdrum kơphế rơtâ tá [a\ng klâng Khơn xuân dế răng ho\n xua ôh tá bê têa. Pôa Đinh Mak ai 6 sao kơphế mê lối 20 hâi kố xuân tá hâi klêi tôh roh má 3. Rêm hơnăm môi roh tôh bu 2 hâi kêi, xua têa klôh hên têa, hrik tôh ôh tá kâi xiâ. Mê nôkố hiăng tơ-ê, pơtôu kơmăi dâng 30 phut, tôh châ péa, pái xiâm mê têa klôh xiâ têa, thế tơkôm hâi kơ’nâi vâ pơtối tôh.

‘’ ‘Na khăng khoăng nôkố tung pơlê mê tối tơdjuôm cho ó ‘nâng [a\ kuăn pơlê. Sap ing xế báu nah troh nôkố tá hâi ai mêi, báu [a\ kơphế pơrá tơdjâk. Báu nôkố mê hiăng hlâ to lâi [ăng klâng. Tối tơdjuôm nôkố kuăn pơlê ôh tá ‘nâi pro tiah lâi. Kong tô khăng khoăng môi tiah kố mê lăm tôh kơphế tung môi hâi bu tôh châ môi, péa klôh cho thế tơpâ kơmăi mê vêh a hngêi pơtê. Têa mo\ng xuân ôh tá kâi to, chiâ trâu xuân ôh tá ai têa mo\ng’’.

Kuăn pơlê }ư\ Sê chiâ klôh, xâ [aih hrik têa klôh ki pong vâ tôh ăm loăng plâi

 

Pôa Trần Minh Nhật, Kăn hnê ngăn Vi [an cheăm Bar Maih tối ăm ‘nâi nôkố a 5 pơlê tung cheăm hiăng ai troh 129 ha báu rơnó xeăng tô ôh tá ai têa tôh, tung mê lu\p vâ chê 62 ha, kơxo# [a\ng ki ê xuân kơdroh pêi lo sap ing 30 troh 70%. Rơtế [a\ kong tô khăng khoăng, têa mo\ng hơnăm kố xuân hiăng trâu, xua hên [a\ng kơphế dêi Ko\ng ti kơxu }ư\ Sê tung pơlê tro ko vâ vêh pêt. Loăng kơxu chiâng hrik têa [a\ rak têa tơtro, pro chiâng têa mo\ng hên. Tơdroăng rơtế ko tah kơdrum kơxu ki hiăng krâ vâ vêh pêt hiăng pro têa mo\ng kơdroh trâu, hên klôh têa, klôh ki pong hdrối nah têa hên, mê nôkố hiăng xiâ.

‘’Troh mơ’nui khế 3, mâu têa plông tung pơlê xuân môi tiah rơchôa hno têa xuân hiăng xiâ. Tung pơlê loăng pêi lo liăn ki xiâm cho tiu, kơphế. Mê tiu [a\ kơphế chu rơpâ yă. Vâi krâ bu kơnôm to mâu loăng plâi iâ hâi kố mê cho báu. Nôkố têa ki pong [a\ têa klôh kơdró têa hiăng chu. Loăng plâi ton hâi, kơphế nôkố drêng tôh mê bu 30 phut cho kơdró têa klôh hiăng xiâ. Ngin hiăng hnê mơhno [a\ mơhnhôk vâi krâ mơ-eăm rôe têa châu vâ tôh klâng, kui trâp klôh têa vâ ai têa, tôh loăng plâi’’.

Tôh têa lo kơto a rêm xiâm tôh ăm pôm ló vâ hngiâm têa

 

Pôa Nguyễn Văn Hợp, Kăn pơkuâ {ơrô pêi chiâk deăng [a\ mơnhông thôn pơlê tơring }ư\ Sê tối ăm ‘nâi, nôkố hên báu rơnó xeăng tô dêi kuăn pơlê tung tơring hiăng klêi pôe xo, lơ hiăng kêi xua mê kong tô khăng khoăng ôh tá tơdjâk hên troh pêi lo. Laga, nôkố têa a mâu long rơchôa têa pơrá hiăng xiâ ôh tá tơniăn vâ tôh ăm mâu kơdrum loăng plâi ton hâi.

‘’Troh nôkố, ai mâu [a\ng báu rơnó xeăng tô ki hên a kơnho\ng ôh tá ai mâu long rơchôa têa, xúa ki hên cho têa mo\ng [a\ kuăn pơlê xúa têa tôh mâu loăng plâi ton hâi, mê mâu [a\ng klâng tro khăng khoăng. Nôkố vâ chê 10% [a\ng báu rơnó xeăng tô dêi tơring tro tơdjâk. Tơring hiăng hnê mơhno mâu cheăm hnê mơhno kuăn pơlê ti tăng têa tôh, mơhnhôk kuăn pơlê xúa mâu kơmăi, hrik têa kơtâu [a\ on tơhrik hrik têa ing mâu klôh têa vâ tôh ăm báu.

{a\ deăng loăng plâi ton hâi, tâng dâng tơdế khế kố troh pá 20 hâi nếo tá hâi ai mêi ga xuân tơdjâk, bu tôh iâ, pro tơdjâk hâi khế tôh tơkôm ton tâ’’.

Pôa Đinh Mak, kăn pơkuâ pơlê Phăm Klăh a [a\ng báu khăng dêi tơná a tơbăng klâng Khơn

 

}ư\ Sê châ tối cho tíu ki pêi hên tiu má môi dêi Tây Nguyên. Ai 8 rơpâu ha kơphế [a\ lối 3 rơpâu ha tiu, kơnôm loăng plâi kố mê hên rơpo\ng a }ư\ Sê chiâng ngế pêi lo rơtal liăn. Laga to lâi hơnăm achê kố, yă kơphế, tiu chu rơpâ, thăm nếo ai pơrea\ng pro hlâ hên h^n, pro mơngế pêt tiu a }ư\ Sê pá puât xua che\n liăn lối hên.

Nôkố vâi dế trâm kong tô khăng khoăng, mơ-eăm tăng têa vâ tôh loăng plâi, tâng ôh tá mơ-eăm tăng mê kô lu\p tâi.

VOVTây Nguyên chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng

 

 

 

 

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC