Kơpong hngêi ăm tơmối kâ koi ối pơtê ki le\m má môi Dalat Edensee, a kơpong ôm hyô tơnêi têa long têa Tuyền Lâm Đà Lạt (Lâm Đồng) xua môi ngế Xuăn ki rêh ối a kong têa Alơmăng mơ’no liăn mơjiâng pro [a\ tâi tâng kơxo# liăn ‘no mơjiâng dâng 600 rơtal liăn.

Sap hơnăm 2000 troh nôkố, pôa Ngô Đình Hiếu, mơngế Xuăn rêh ối a kong têa Mih đi đo vêh dêi a pơlê xiâm Bảo Lộc – Lâm Đồng vâ rêh ối pêi cheăng. Pôa tơru\m mơ’no liăn cheăng rơtế kơpong ôm hyô Dam Bri, pơlê kong kơdrâm Bảo Lộc mơjiâng châ tơ-[rê tơdroăng tơkêa Pơlê mơhno túa le\m tro Châu Mạ tiô ton nah [a\ [a\ng tơnêi kân rơdâ 6 ha tung kơpong ôm hyô.

Tíu kố mơhno tối cho tíu rêh ối pêi cheăng dêi vâi krâ tung pơlê xiâm mê, chiâng tíu mơhno khôi túa le\m tro má môi [a\ mơhnhôk kơdrâm tơmối troh ôm hêi, ti tăng ple\ng. Pak^ng mê, pôa ối ‘nâi troh môi tiah môi ngế ti tăng ple\ng tơmeăm ton nah dêi mơngế hdroâng kuăn ngo, kum rak vế khôi le\m dêi kuăn pơlê Tây Nguyên.

Tơkâ hluâ lối 10 hơnăm ti tăng, troh nôkố tung ko\ng pôa hiăng ai lối 1.200 tơmeăm ton nah dêi mơngế hdroâng kuăn ngo, tung mê ki hên cho dêi mơngế Châu Mạ; ai hên tơmeăm kơnía xúa tung mâu leh môi tiah: tơkâ, têa vâ xúa tung leh pâk kơpôu, mâu khu chêng koăng kơnâ châ hr^ng hơnăm [a\ hía hé.

Pôa Ngô Đình Hiếu tối, ôh tá kâi tối tơdroăng ki phiu ro [a\ phâi tơtô drêng châ rơtế [ă nho\ng o, pú hmâ sôk ro tơdah Têt tiô khôi vâi krâ dêi pơlê tơná:

‘’La lâi vâ chê troh Têt mê hiâm mơno kơbố xuân phiu ro, [a\ Têt troh châ trâm mâu nho\ng o Xuăn ki rêh ối a kong têa ê a pơlê xiâm kố cho tơdroăng ki sôk suâ má môi, xua nho\ng o a hên kong têa, ai roh kố nếo vêh akố vâ tơpui tơno tung roh Têt tiô khôi hmâ vâi krâ dêi hdroâng kuăn ngo pin.

Á tơmiât vâ châ môi tiah kố cho kơnôm tơmâng to\ng kum dêi khu kăn pơkuâ mâu râ dêi kong pơlê Lâm Đồng. Á vêh akố sap hơnăm 2000 troh nôkố, hmôu pơ đi đo prôk vêh tiah mê, [a\ hlo Lâm Đông mơnhông tơtêk nhên khât. Hdrối nah tá hâi ai ki klâi, nôkố tơtêk tu\m tơdroăng cho tơtro khât’’.

Kong pơlê Lâm Đồng nôkố ai lối 3.000 ngế rêh ối cho mâu ngế pơlê xiâm a kong pơlê Lâm Đồng dế rêh ối a kong têa ê. Tung kong pơlê nôkố ai 14 khu tê mơdró veăng tơlo liăn cho ing mơngế rêh ối a kong têa ê, [a\ tâi tâng kơxo# liăn k^ vâ chê 2.000 rơtal liăn, tung mê ai kơxo# liăn mơngế ki rêh ối a kong têa ê châ lối 70%, ki hên tung mâu kơvâ ôm hyô, hngêi ăm tơmối kâ koi ối pơtê, ôm hyô [a\ mơjiâng tơmeăm khoăng pêi lo ing chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo.

Tiô pôa Nguyễn Ngọc Mỹ, Kăn pho\ hnê ngăn Khu tơru\m mơngế tê mơdró Việt Nam a kong têa ê, rơtế [a\ tơdroăng tơmâng to\ng kum pro tơ’lêi hên ing peăng khu kăn pơkuâ, mê Lâm Đồng mơhnhôk tâk hên [a\ kơxo# liăn mơ’no dêi mơngế Xuăn ki rêh ối a kong têa ê tung 2 hơnăm achê kố cho pro thăm tơ’lêi kân ăm kong pơlê.

Xo ah hmôi, drêng troăng kân ki ăm phêp rơxế kơtâu têi Liên Khương – Dầy Giây tơdjêp 2 kong pơlê Lâm Đồng [ă Đồng Nai châ mơjiâng kêi đeăng, mơni kô ai tơ’nôm hên khu mơ’no liăn cheăng ki ê cho mơngế Xuăn ki rêh ối a kong têa ê tăng troh kong pơlê kố.

‘’Chin phuh hiăng ai troăng vâ mơjiâng tơraih tơ-[ai, klêi mê troăng kân ki ăm phêp rơxế kơtâu têi, [a\ Lâm Đồng mê troăng kân ki ăm phêp rơxế kơtâu têi pro tiah lâi mơ-eăm mơnhông re\ng tơdroăng mơjiâng xua nôkố bu ai tơraih tơ-[ai tê mê ối pá vâ pêi cheăng tơ’lêi, ki má lối cho troăng kân vâ kum tung tơdroăng ôm hyô tung tơnêi têa.

Nôkố pin pôi tá tơmiât troh kong têa ê hên, tung tơnêi pin tâng ai tu\m tơdroăng mê kuăn pơlê kô mơ’no dêi liăn hên. Xua mê tơdroăng mơnhông tơtêk mê á tơmiât cho kal, laga tơku\m po môi tiah lâi, mơ’no liăn môi tiah lâi kô ai mâu ngế ki rơkê tơpui tơno’’.

Pôa Nguyễn Văn Yên, Kăn pho\ hnê ngăn Vi [an kong pơlê Lâm Đồng mơnhên tối, tung pơla kố nah, tơdroăng cheăng [a\ mơngế Việt Nam ki rêh ối a kong têa ê đi đo châ mâu khu râ, kơvâ cheăng dêi kong pơlê tơmâng [a\ mơnhên kố cho hnoăng cheăng đi đo, pêi pro pơtối. Ki nhên khât, Vi [an kong pơlê hiăng tơbleăng pơkâ ‘na tơdroăng pơtối thăm mơnhông pêi pro pơkâ 36 dêi Khu xiâm kal kí ‘na tơdroăng cheăng [a\ mơngế Việt Nam a kong têa ê tung kong pơlê Lâm Đồng hneăng hơnăm 2016 – 2020, [a\ tơdroăng xiâm cho tơku\m pêi pro mâu hnoăng cheăng xiâm môi tiah: pro ăm tu\m khu tơku\m pêi ‘na tơdroăng cheăng [a\ mơngế Việt Nam ki rêh ối a kong têa ê; pro tu\m têk [a\ mơdêk châ tơ-[rê mâu túa tơku\m, mơhnhôk; pro tơ’lêi hlâu [a\ to\ng kum kuăn pơlê pin ki rêh ối a kong têa ê tơniăn tơdroăng rêh ối, mot tơru\m tơdroăng rêh ối a tơnêi têa pin; thăm pơtâng tối; séa ngăn, tơ’nôm, pro kêi đeăng troăng hơlâ, luât ‘na mơngế Việt Nam a kong têa ê; [a\ thăm mơnhông mơngế Việt Nam  ki rêh ối a kong têa ê veăng mơjiâng [a\ kring vế tơnêi têa, pơlê xiâm [a\ hía hé.

Kơnôm ing mê, hên tơdroăng tơkêa bro mơ’no liăn cheăng dêi mơngế ki rêh ối a kong têa ê hiăng po rơdâ pêi pro tơ’lêi, re\ng chiâng pêi cheăng [a\ châ tơ-[rê hên, kum mơnhông mơdêk cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla, tăng cheăng pêi [a\ veăng nâp liăn a hnôu rak liăn tơnêi têa:

‘’Mơngế tơnêi têa pin ki rêh ối a kong têa ê hiăng mơ’no liăn a kong pơlê Lâm Đồng [a\ nôkố ai hên tơdroăng tơkêa bro hiăng pêi cheăng, châ pơxúa hên, kum rơtế kong pơlê kum cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla mơnhông tơtêk. Vi [an kong pơlê pói vâ vâi krâ pin ki rêh ối a kong têa ê vêh a pơlê xiâm kâ Têt tơdrêng ai hriăn ple\ng roh tơ’lêi mơ’no liăn cheăng tung kong pơlê.

Ngin ai Tíu xiâm mơhnhôk mơ’no liăn, Tê mơdró [a\ ôm hyô tơku\m po to\ng kum ăm vâi krâ nho\ng o ki rêh ối a kong têa ê xuân môi tiah tâi tâng khu mơ’no liăn cheăng ki ê mơ’no liăn a Lâm Đồng ‘na pro mơ-éa, [a\ pro tơ’lêi hlâu ăm vâi krâ tung tơdroăng tơ’lêi pro mơ-éa vâ chiâng mơ’no liăn cheăng tơtro tung kong pơlê Lâm Đồng’’.

Rơtế [a\ troăng hơlâ tơ’lêi hlâu dêi Đảng [a\ Tơnêi têa, tơdroăng pro tơ’lêi hlâu [a\ to\ng kum ‘na pro mơ-éa dêi khu râ kăn pơkuâ cheăng Đảng, khu kăn pơkuâ, [a\ mâu tơdroăng ki ai hên tơmeăm khoăng [a\ tơ’lêi vâ mơnhông dêi kong pơlê Lâm Đồng, loi tơngah khât tung la ngiâ, kong pơlê kố kô pơtối mơhnhôk châ tơ’nôm hên mơngế ki ai liăn vâ mơ’no liăn cheăng ing mơngế ki rêh ối a kong têa mơ’no liăn cheăng tung mâu tơdroăng tơkêa bro ki kân dêi kong pơlê, kum mơjiâng kong pơlê Lâm Đồng rế hía rế mơnhông tơtêk, rơkê [a\ kro mơdro\ng.

Quang Sáng chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng