Vâ tơniăn bê kơchâi kâ ki drêh le\m, ai hên trếo piê kơhiâm ăm kăn [o# mô đo#i dêi đông, nôkố, Lưh đoân 273 dế ai khu kơpôu ro chu, í peâp, [a\ ai tâi tâng troh vâ chê 1 rơpâu 500 to. Tung mê, ki tơtro\ng má môi cho, tơdroăng păn a kố tiô troăng păn vâ ăm dêi đông [a\ tơniăn krúa le\m. Cho ngế ki pơkuâ hnoăng rak ngăn khu kơpôu ro chu, í peâp dêi Lưh đoân rơxế kom-[a 273, Đăi u\i Hoàng Văn Huấn tối ăm ‘nâi, vâ tơniăn khu chu păn krúa le\m, đông lêng hiăng păn tơ’nôm chât to chu kăn. Khu chu, í peâp dêi đông châ pâk pơkeăng hbrâ mơdât pơrea\ng rêm hneăng. Kế ki che\m chu, í peâp xuân tơniăn le\m [a\ ôh tá xúa tâk che\m ki ăm chu re\ng hngăm, tâk ki ăm chu re\ng kân:

Păn mơnăn mơnôa krúa akố cho xúa tâk phái, kế kâ ki rơlối dêi mô đo#i, kơchâi drêh dêi đông pêt xêh [a\ kơdôu pôm loăng. Akố, mê ngin mơjiâng pro kơdroăng krúa le\m, hbrâ mơdât pơrea\ng rêm khế, rêm hneăng, măng t^ng, ko ká, klêa ká. Tơniăn bê trếo ki xu khê, to hngăm 15 troh 18 kilô/1khế.

Rơtế amê, Lưh đoân 273 ối ‘măn 1 ha tơnêi vâ pêt tu\m kơchâi drêh, loăng plâi kâ, tu\m mâu kơchâi drêh tiô rơnó, tu\m mâu kơchâi ki xú ho\m [a\ pôm, plâi vâ kâ. Trung u\i Trần Văn Tráng, ngế pơkuâ tơdroăng rak ngăn kơchâi drêh tối ăm ‘nâi, tơdroăng pêt kơchâi drêh rơnó mêi cho pá. Xua rơnó mêi Tây Nguyên ton 6 khế, [a\ ai mêi kân, kong mêi ôh tá ‘nâi hdrối hmâ pro kơchâi drêh tơ’nhê tâi, lơ hlâ xua toăng têa.

Vâ ti tăng túa ăm tơdroăng kố, mâu kăn [o#, mâu mô đo#i lưh đoân hiăng pơkâ troăng pêi mơjiâng pro hngêi [a\ meăn thep, châ kâng hnhâng lu\i tâ tá lâp hngêi [a\ a kuâ hngêi:

Hngêi kố pro kơdroh kơxo# têa mêi ‘nhê kơchâi drêh, mê kơdroh 70 troh 80%. Kâng hlâm tâ tá, khía châ mot xuân kơdroh iâ, á pêt kơchâi drêh cho tơtro. Tíu mơ’no têa cho le\m drêng ai kong mêi, ai troăng ăm têa hiu lo a têa, ai troăng têa kố têa re\ng xiâ, kơchâi drêh kô le\m ngiêt tâ.

Tiô Trung tă Nguyễn Công Ích, kăn pơkuâ ‘na kế tơmeăm khoăng ki kal ăm Lưh đoân 273, Kuân đoân 3, vâ kơchâi drêh krúa le\m, tơniăn mơgrúa le\m ăm mô đo#i, đông tối ôh vâ xúa pơkeăng kơdê ôa hdroang, tơdrêng amê ai tơmiât kơdê oâ hdrong châ tơ-[rê. Tiah mê, đông hiăng tơku\m pêt reăng cúc vạn thọ rơtâ tá 4 peăng dêi kơdrum kơchâi drêh va ảtoh mâu ung-pe\ ai kuăn:

A đông ngin ôh tá xúa pơkeăng kơdê hdrong, xúa kế tơmeăm sinh hok, đông mơ-u\m ing toih, po-hăng, kía, tâm [a\ drôu tung 15 troh 20 hâi. Kơchâi drêh kố cho krúa le\m, tơniăn dâi le\m ăm ivá mô đo#i.

Kơnôm ai tơmiât rơkê tung tơdroăng mơdêk pêi pêt kế tơmeăm khoăng, hên hơnăm hiăng hluâ, lưh đoân 273, Kuân đoân 3 châ tơ-[rê tung mâu hneăng tơ’noăng đông ki pêi pêt kế tơmeăm khoăng, păn mơnăn mơnôa rơkê tung lâp Kuân đoân. Tơdroăng ki mê cho vâ mơnhên tơdroăng pơtối mơnhông ki le\m dêi mô đo#i rơxế kom-[a tung rơxông hơniâp le\m.

Nguyễn Thảo chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng