Apoăng hơnăm 2015, rơpo\ng hngêi ngế lêng hơnăm hiăng krâ tro rong 2/4 Nguyễn Văn Thượng  ối a cheăm C|ư K[ang, tơring Ea Sup châ teăng mâ Khu xiâm pơkuâ ngăn lêng kong pơlê Dak Lak châ ăm môi pu\m ro kơdrâi păn vâ ai kuăn kơnâ 15 rơtuh liăn. Pak^ng mê, mâu kơvâ cheăng khu grup a tơring Ea Sup xuân veăng kum tơ’nôm 5 rơtuh liăn rôe tôl, loăng vâ pro kơdroăng păn, ai  hdrê nhâ pêt pro mơdrăn che\m ăm ro rêi.

Teăng mâ khu pơkuâ ngăn lêng kong pơlê Dak Lak pơcháu hngêi ăm mâu kơtiê a Dak Lak

Ngế lêng hơnăm hiăng krâ Nguyễn Văn Thượng ăm ‘nâi, mâu hơnăm hdrối nah, rơpo\ng hngêi cho kơtiê má môi tung cheăm. Tơná pôa châi tamo, rơpo\ng hngêi oh tá ai hên tơnêi pêi kâ. Tơdroăng rêh ối dêi hngêi ki 6 ngế kâ bú kơnôm tơngah to a 3 sao báu klâng [ă hâi kơdrâi pôa lăm pêi cheăng vâi vâ rêh kâ hâi kố hâi tá mê chiâng mung hdrối mơdrếo kơ’nâi.

Kum kuăn pơlê pro troăng kân tung thôn

Sap ai mô đo#i ăm ro rơpo\ng hngêi rak ngăn dêi ro kơdrâi păn ăm ai kuăn, mơnhông cheăng kâ. Troh nôkố kơ’nâi 5 hơnăm păn, ro hiăng ai kuăn vâ chê 10 to. Klêi Têt rơpo\ng tơmiât vâ tê dêi 4 to vâ mơjiâng pro hngêi nếo.

‘’Hdrối nah, rơpo\ng hngêi xahpá llêi. Hơnăm 2015 mô đo#i troh hbru ăm môi to ro kơdrâi păn, rơpo\ng hngêi păn klêi mê ro ai kuăn. Hmôu pơ môi tiah mê, troh nôkố ro kăn ai kuăn, ro kuăn ai kuăn há chiâng ai 8 to ro kơdrâi 1 to ro kơnốu pro hdrê. Kơnôm ai mô đo#i hbru ăm mê nếo ai môi tiah hâi kố.

Klêi kâ Têt a tơmiât vâ tê dêi pu\n to vâ tơ’nôm liăn pro hngêi nếo vâ ối, hngêi ton pro [ă loăng tiah kố hiăng pok, xi kơchoh drêng kong mêi pá ‘nâng. Ai tơdroăng rêh ối môi tiah hâi kố kơnôm ing mô đo#i kum tâi’’.

Môi tiah rơpo\ng Y Thân Niê, ối a pơlê kân Ea Sup, tơring Ea sup xuân châ Khu xiâm ngăn Mô đo#i kong pơlê Dak Lak hbru ăm 20 to pu pái kơdrâi apoăng hơnăm 2015 nah.

Khu lêng kong pơlê Dak Lak hbru hdrê ro ăm rơpo\ng kơtiê a cheăm Yang Reh- Krông Bông

 Pôa Y Thân Niê ăm ‘nâi, kơ’nâi vâ chê 5 hơnăm păn, troh nôkố mâu pú pái mê hiăng ai kuăn vâ chê 100 to. Liăn tê pú pái rêm hơnăm rơpo\ng hngêi ing 900 - 100 rơtuh liăn. Kơnôm ing mê rơpo\ng hngêi hiăng hluăn ing kơtiê.

‘’Mố đo#i ăm pú pái păn, mâu khu grup ối ăm liăn pro kơdroăng, ăm hdrê loăng vâ pêt xo hlá che#m ăm pu pái kâ. Vâ chê 5 hơnăm hdrối nah, mâu mố đo#i đi đo lăm pôu ngăn hlối hnê kih thuât pâk pơkeăng mơdât pơreăng ăm pú pái, hnê pêt a lâi, pêt prá ngiât, pêt loăng plâi mit vâ ai hlá pro mơdrăn che\m ăm pú pái kâ. Nôkố liăn châ xo ing tê pú pái dâng 100 rơtuh liăn môi hơnăm mê rơpo\ng hngêi hiăng hluăn ing kơtiê. Mơnê kơ mố đo#i’’.

Pôa Nguyễn Văn Đông, Kăn hnê ngăn Vi [an tơring Ea Súp ăm ‘nâi, Ea Súp cho tơring tíu tơkăng kong hơngế hơngo ki kơtiê [ă xahpá dêi kong pơlê Dak Lak. Lâp tung tơring ai 32 rơpâu pơ’leăng mâ mơngế, [ă ai 28 hdroâng kuăn ngo rêh ối tơchoâm. Mơhé châ Đảng, tơnêi têa tơmâng ‘no liăn mơjiâng pro tơmeăm khoăng, la hyôh kong prâi a kố phá tơ-ê, tơnêi khăng kơtô, kơxo# rơpo\ng kơtiê xuân ối a kơlo ki hên, [ă lối 45%.

La hơnăm hdrối nah, khu mô đo#i tung mê ai khu xiâm pơkuâ ngăn lêng kong pơlê Dak Lak hiăng veăng kum kuăn pơlê akố hên tơdroăng, môi tiah; hbru hdrê ro kơdrâi, hdrê pú pái, hdê loăng, phon rơvât loăng plâi, hnê kih thuât păn ro, pu pái, pêt loăng plâi vâ kuăn pơlê mơnhông cheăng kâ. {ă troăng hơlâ ‘’ko\ng pêi rơkong hlối hnê’’, mê mâu túa pêi cheăng hiăng hlo tơ-[rê.

Mâu rơpo\ng pôa Thượng, Y Thân rơtế [ă hr^ng rơpo\ng ki ê xahpá nah nôkố hiăng pêi cheăng lo liăn hên mơ-eăm pêi cheăng kơhnâ hluăn ing kơtiê.

‘’Mô đo#i kong pơlê Dak Lak hiăng ai tơdroăng cheăng pêi pơxúa khât kum kuăn pơlê a tíu tơkăng kong môi tiah hbru ăm hdrê ro, hdrê pú pái vâ ai kuăn; pak^ng mê, ối kum hdrê pêt, hnê kih thuât pêt loăng plâi kâ vâ kuăn pơlê pêi cheăng châ tơ-[rê tơniăn tung rêh ối a kơpong tíu tơkăng kong dêi tơnêi têa.

Tơdroăng hơ-ui pâ dêi rơpó pơla mâu mô đo#i [ă kuăn pơlê rế krá kak. Ngin púi vâ tung la ngiâ mâu mô đo#i kô pơtối kum kuăn pơlê a tíu tơkăng kong mơnhông cheăng kâ, kơdroh hrâ mơnguâ xăm kơtiê ăm tơring’’.

Tiô Khu xiâm pơkuâ ngăn lêng kong pơlê Dak Lak, pêi pro tơdroăng hnê mơhnhôk rơtế [ă kum tung rêh ối, mâu lêng dêi đông mô đo#i hiăng tơru\m [ă tơring cheăm ‘mâi rơnêu [ă pro nếo lối 57 km troăng prôk tung thôn, kui tah trâp drô 68km thông rơchôa; kum kuăn pơlê pêi chiâk [ă lối 3 rơpâu 500 hâi pêi cheăng, ăm 26 hlá mơ-éa kơd^ng liăn lối 120 rơtuh liăn; kum kuăn pơlê ki kơtiê lối 130 to kơpôu, ro hdrê, 800 to pupái kơdrâi [ă hên mâu í pêap, hdrê loăng pêt, hdrê mơnăn păn tâng riân kơnâ châ lối 1,5 rơtal liăn; kum ăm 120 ta#n phái ăm mâu ngế kơtiê; mơjiâng pro 15 toăng hngêi tuăn pâ, 5 toăng hngêi vâi pú mố đo#i kum, [ă tâi tâng kơxo# liăn lối 1,5 rơtal liăn.

Thươ\ng tă Nguyễn Xuân Cường, kăn pho\ pơkuâ cheăng kal kí khu xiâm pơkuâ ngăn lêng kong pơlê Dak Lak ăm ‘nâi, tơdrêng [ă tơdroăng hnê mơhnhôk rơtế [ă tơdroăng veăng kum tung rêh ối, mâu mố đo#i kong pơlê hiăng pêi pro tro 4 tơdroăng, rơtế amê cho (rơtế kâ, rơtế ối, rơtế pêi, rơtế tơpui nâl kuăn ngo) hnê mơhnhôk kuăn pơlê pôi tá loi, pôi tá tơmâng khu ‘mêi pơlông djâ pro tơdroăng oh tá tro, hnê tối ăm kuăn pơlê ‘nâi mâu tơdroăng ki tro tiô troăng hơlâ dêi Đảng, luât Tơnêi têa.

Mâu khu pơkuâ ngăn lêng dêi mâu tơring Trung đoân 584, 303 hiăng tơbleăng mâu tơdroăng pêi pro môi tiah: tơru\m pro nho\ng o [ă thôn pơlê, hnê mâu cheăng rak ngăn tung kuăn pơlê a thôn pơlê, mơdêk hnoăng cheăng rah tăng kăn [o# lăm pêi cheăng a tơring cheăm kum hnê kuăn pơlê vâ kuăn pơlê hmiân tuăn pêi cheăng kâ, mơnhông tơdroăng cheăng kâ - rêh ối dêi thôn pơlê, kring vế tơniăn pơlê cheăm, rak vế tơdroăng ton nah ki le\m tro a pơlê. Tung la ngiâ, đông lêng kố xuân ối pơtối mơdêk hnoăng cheăng pêi mê:

‘’Khu kăn Đảng dêi khu xiâm pơkuâ ngăn lêng kong pơlê hiăng hnê mơhno ăm tâi tâng mâu pơlê cheăm tung kong pơlê [ă tơdroăng lăm troh a mâu tơring kơtiê Buôn Đôn, Ea Súp, MDrak, pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột… vâ kum kuăn pơlê. Ngin pơtối kum kuăn pơlê ‘na túa mơnhông cheăng kâ, kum kong pơlê mơjiâng thôn pơlê nếo, kum kuăn pơlê xut tah hrâ mơnguâ xăm rơpo\ng kơtiê…’’.

Ki khât gá ăm hlo, hên túa mơnhông cheăng kâ kum kuăn pơlê dêi mâu lêng kong pơlê Dak Lak hiăng [ă dế pro pơxúa tơ-[rê. Tuăn pâ dêi mâu lêng [ă kuăn pơlê môi tiah ‘’ká [ă têa’’ hiăng pơtối mơhno tuăn mơno krá kak dêi kuăn pơlê rế châ mơjiâng krá tơniăn. Tơdroăng mơhnhôk tơ’noăng ‘’Kuăn pơlê rơkê rơtế [ă veăng kum tung rêh ối’’  hiăng chiâng khôi túa vêa vong ki le\m tung tơdroăng rêh ối, mơdêk tuăn ngoâ dêi kăn [o#, mâu lêng kong pơlê Dak Lak.

Tuấn Long chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng