Pôa Y Mok Hra, ki vâi krâ hmâ kheăn dêi cho Ama Hiêm, hdroâng kuăn ngo M’nông cho ngế ki châ kuăn pơlê nhuo#m pâ, loi tơngah a [uôn Drang Phôk, cheăm Krông Na, tơring {uôn Đôn, kong pơlê Dak Lak - ối tung kơpong xiâm dêi Kơdrum ilâng tơnêi têa Yok Đôn.

Hên hơnăm hiăng hluâ, pôa hiăng pêi pro tơtro hnoăng cho ngế pơtâng tối luât tung pơlê, kum vâi krâ kuăn pơlê hlê ple\ng tơtro ‘na gak kring tíu tơkăng kong, tơnêi tơníu, ‘na pơkuâ, gak ngăn [a\ pêt mơjiâng kong; pôa ối rơtế [ă vâi krâ thăm veăng xăm tối mâu ngế xôi ‘na ma tu\i, tê mơdró mơngế, hnê tơdroăng khôp ôh tá tro luât [a\ hía hé. Pôa Y Mok Hra tối ăm ‘nâi:

‘’Á mơ-eăm mơhnhôk kuăn pơlê veăng gak kring cheăng kal kí, tơniăn pơlê pơla, gak kring tơnêi tơníu, tơneăn tíu tơkăng kong dêi pơlê tơná. Pak^ng mê, ối tơru\m [a\ Mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong séa ngăn mâu ngế mot rêh ối pơtân tung pơlê’’.

 Krâ pơlê kơtâu Thạnh Phú, cheăm Lộc Thạnh, tơring Lộc Ninh, kong pơlê Bình Phước mê cho pôa Điểu Pêm, mơngế hdroâng kuăn ngo S’tiêng tối ăm ‘nâi: Troh nôkố tâi tâng mâu rơpo\ng kuăn pơlê tung kơtâu [a\ mâu khu tơku\m po, rêm khu râ hiăng k^ tơkêa pêi pro tơdroăng pơkuâ troăng tíu tơkăng kong. Tung kơtâu ôh tá ai tơdroăng tê mơdró vâi kơdrâi, vâi hdrêng. ‘Na rak luât môi tiah: Luât hbrâ mơdât mâu ngế xôi ma tu\i, Luât tíu tơkăng kong [a\ hía hé châ tơbleăng rơdâ troh vâi krâ.

Veăng kum tung tơdroăng châ tơ-[rê mê ai hnoăng dêi kăn [o#, mâu lêng Đông mô đo#i gâk kring tíu tơkăng kong Chiu Riu. Pôa Điểu Pêm tối: Vâi krâ đi đo ngăn kăn [o#, mâu lêng Mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong Chiu Riu. Pôa Điểu Pêm tối: Vâi krâ ngăn kăn [o#, lêng tung Đông mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong Chiu Riu môi tiah kuăn ‘ne\ng tung rơpo\ng hngêi:

‘’Mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong ai nhuo#m pâ, hâk vâ păng ‘nâng [a\ vâi krâ. Laga hnoăng cheăng cho hngăm, nho\ng o Mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong xuân mơ-eăm tâi dêi ivá vâ kêi đeăng hnoăng cheăng rơtế vâi krâ veăng tơdroăng gak kring tíu tơkăng kong tơnêi têa’’.

Ing kơpong têa kroăng Cửu Long, pôa Ngô Văn Nguyễn, Tôh trương, tôh pơkuâ troăng tíu tơkăng kong, tơneăn tíu tơkăng kong kơtâu Tân Hòa, cheăm Tân Hội, pơlê krâm Hồng Ngự, kong pơlê Đồng Tháp tối ăm ‘nâi: Tôh nôkố ai 35 ngế pêi cheăng, 10 hơnăm hiăng hluâ tôh pơkuâ hiăng tơbleăng ăm Đông mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong Bình Thạnh [a\ mâu khu cheăng lối 250 tơdroăng ki kal ‘na xôi pơkâ tíu tơkăng kong, tơku\m pú hên pro ôh tá tơniăn tung pơlê pơla, xuân môi tiah mâu tơdroăng tô tuăn dêi kuăn pơlê, kum Đông [a\ cheăm teăm tơleăng tơdrêng mâu tơdroăng:

‘’Tôh pơkuâ troăng tíu tơkăng kong [a\ Mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong, péa khu kố tơru\m krá tơniăn vâ tơbleăng ăm dêi pó mâu tơdroăng ki ôh tá tro a troăng tíu tơkăng kong. Tơdroăng tung tơnêi têa ai klâi mê ngin xuân tơbleăng ăm Mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong. Mâu tơdroăng pá kong tíu tơkăng kong mê Mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong xuân tơbleăng ăm tôh vâ tôh mơhnhôk vâi krâ pêi pro tro tiô pơkâ tơdroăng prôk vêh a kơpong tíu tơkăng kong’’.

{ok Phop pơkuâ tơdroăng khôp Phop Hòa Hảo kơtâu 3, cheăm Vĩnh Xương, pơlê krâm Tân Châu, kong pơlê An Giang, pôa Đoàn Văn Hổ cho ngế veăng kum hên tung mâu tơdroăng to\ng kum mơngế pá puât akố. Tung pơla kố nah, tơru\m [a\ Đông gak kring tíu tơkeăng kong tíu tê mơdró [a\ ngi kong têa ê Sông Tiền, kuăn pơlê tung cheăm hiăng veăng tơlo liăn, hêi pêi cheăng vâ mơjiâng, rơnêu lối 135 toăng hngêi tuăn pâ, hngêi ru\m môi tuăn ăm rơpo\ng kơtiê, pá puât, kơnâ lối 4 rơtal 50 rơtuh liăn.

Pak^ng mê, Đông mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong [a\ kuăn pơlê ối to\ng kum 8.000 kơxop mơ-éa chêh, 60 ta#n phái ăm hok tro, mơngế kơtiê [a\ hên tơdroăng to\ng kum ki ê kơnâ lối 6 rơtal liăn. Pôa Đoàn Văn Hổ tối ăm ‘nâi, kuăn pơlê [a\ Mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong ối diâp 550 kơxuô tơmeăm ăm kuăn pơlê kong têa Kul trâm pá:

‘’Kuăn pơlê péa tơnêi têa prôk vêh troh dêi pó mê rak tơdroăng ru\m môi tuăn pơla péa tơnêi têa, rak tơniăn troăng tíu tơkăng kong, ôh tá tơbriât tíu dêi pó, ôh tá pro tơklâ dêi pó. Ki rơhêng vâ tối hơnăm 2017, Khu hnê mơhno Mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong tơru\m [a\ Khu pơkuâ tơdroăng khôp Phop Hòa Hảo ing xing xoăng kơxuô tơmeăm ăm kuăn pơlê cheăm Am-xà-no. Tâi tâng cho 550 kơxuô tơmeăm, kuăn pơlê tung cheăm hâk phiu ‘nâng’’.

Pôa Hầu A Lềnh, Pho\ hnê ngăn, xuân cho Kăn xiâm chêh tôm xo rơkong Vi [an Măt tra#n tơnêi têa Việt Nam mơnhên tối: Vâ chê 4.000 ngế ki má môi tung pơlê pơla cho mâu ngế ki kơhnâ rơkê châ kuăn pơlê loi tơngah, krâ pơlê, kăn pơkuâ pơlê, kăn pơkuâ hdroâng hdrê hiăng veăng kum mơjiâng troăng tíu tơkăng kong hơniâp le\m, tơru\m cheăng pơla Việt Nam [a\ kong têa pú hmâ Kul:

‘’Tung vâ chê 4.000 ngế ki châ kuăn pơlê loi tơngah nhuo#m pâ, cho mâu ngế ki djâ troăng kơhnâ má môi tung mâu tơdroăng môi tiah: pơtâng tối, hnê mơhnhôk, tơplâ mơdât mâu ngế pro xôi, gak kring troăng tíu tơkăng kong, mơjiâng ru\m môi tuăn pơla kuăn pơlê péa tơnêi têa, klêi mê mơnhông mơdêk cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla, xăm kơklêa kơdroh kơtiê [a\ hía hé. Ing mê ngiâ méa kơpong thôn pơlê, kơpong kong ngo tung pơlê pơla hdroâng kuăn ngo rế hía rế hơ’lêh, ai hên troăng mơnhông tơtêk ki hôm’’.

Kring vế hnoăng pơkuâ tơnêi tơníu, gak kring tíu tơkăng kong tơnêi têa cho hnoăng cheăng ki tơviah krih dêi lâp hdroâng mơngế. Tung mê tơdroăng mơjiâng [a\ mơnhông mơdêk hnoăng cheăng dêi mơngế ki châ kuăn pơlê nhuo#m pâ loi tơngah tung ‘’Tâi tâng kuăn pơlê veăng gak kring hnoăng pơkuâ tơnêi tơníu, gak kring tíu tơkăng kong tơnêi têa’’ cho pêi pro tiô rơkong hnê pơchân dêi Pôa Hồ Chí Minh, Kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa hneăng apoăng: ‘’Drêng kuăn pơlê kum pin hên mê châ tơ-[rê hên, kum pin iâ mê châ tơ-[rê iâ, kum pin kâi tâi tâng mê [lêi trâng tâi tâng’’.

Huy Sơn chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng