Kăn [o#, lêng dêi Đông gak tíu tơkăng kong Đak Nhoong xah hơdruê xuâng [ă mâu ngế tung Khu pơkuâ ngăn vâi kơdrâi

Tơdế rơnó mêi a Tây Nguyên, tung môi toăng hngêi pro [a\ pơlái, hlá xá hiăng vâ tơhnâp, nâ Y Ban, hdroâng kuăn ngo Jêh-Triêng a pơlê Đăk Ga, cheăm tíu tơkăng kong Đăk Nhoong, tơring Đăk Glei, kong pơlê Kon Tum ôh tá [e\ng ê ‘na tơdroăng dêi tơná ai hơ’lêh, Tơdroăng ‘’Rơtế prôk [a\ mơngế vâi kơdrâi tíu tơkăng kong hneăng hơnăm 2018 – 2020’’ ‘nâi tơdroăng rêh ối pá puât dêi nâ mê khu kố hiăng to\ng kum pro ăm hngêi.

Nâ Y Ban khéa hơ’nêng, sap ing kơnốu hlâ, péa ngế kuăn prế nôu kơnôm to ing iâ chiâk deăng rêh ối hluâ hâi. Kế tơmeăm khoăng ôh tá ai ki klâi, ôh tá ai ivá vâ pêi cheăng, xua mê tơdroăng mơjiâng pro hngêi maluâ hiăng pói vâ laga xuân ôh tá khên tơmiât troh. ‘Nâi pơlê, ‘nâi tơdroăng rêh ối dêi nâ Y Ban, Đông mô đo#i gak ngăn tíu tơkăng kong Đăk Nhoong cho tíu tơru\m vâ nâ châ to\ng kum mơjiâng môi toăng hngêi tuăn pâ ing tơdroăng kố. Ko\ng mơdrốu râng kơ-[ang mơhno toăng hngêi tuăn pâ kơnâ 50 rơtuh liăn, nâ Y Ban [riê lo têa mê, tối:

‘’Hngêi á ku\n môi tiah hơkôp, kong mêi mê xi kơchoh mêi. Ôh tá ai ki klâi vâ pro. Pêi chiâk deăng, pêi klâng păn kuăn, pêi lo liăn lơ pêi ki klâi xuân ôh tá kâi. Mơnê ‘nâng nôkố hiăng ai hngêi ối’’.

Tơdroăng ‘’Rơtế [a\ vâi kơdrâi tíu tơkăng kong hneăng hơnăm 2018 – 2020’’ châ Khu pơkuâ vâi kơdrâi kong pơlê tơru\m [a\ Khu pơkuâ mô đo#i gak ngăn tíu tơkăng kong Kon Tum po rơdâ a 5 cheăm tíu tơkăng kong, mê cho: Rờ Kơi, Mrang Mrai, tơring Sa Thầy; Đăk Blô, Đăk Nhoong, tơring Đăk Glei [a\ cheăm Đăk Dục, tơring Ngọc Hồi. Pơkâ xiâm dêi tơdroăng cho pơtâng tối mơdêk ki hlê ple\ng; hnê mơhno to\ng kum túa pêi ăm khu pơkuâ vâi kơdrâi ‘na mơjiâng rơpo\ng hơniâp le\m; rak ngăn ivá mơhum kuăn ngá; mơnhông mơdêk cheăng kâ hluăn ing kơtiê krá tơniăn [a\ hía hé.

Tối ‘na tơdroăng tơru\m dêi khu mô đo#i gak ngăn tíu tơkăng kong tung tơdroăng po rơdâ pêi pro tơdroăng, jâ Trần Thị Phong Lan, Pho\ Hnê ngăn Khu pơkuâ vâi kơdrâi kong pơlê Kon Tum, tối ăm ‘nâi:

‘’Khu mô đo#i gak ngăn tíu tơkăng kong [a\ hiâm mơno pôu râng hnoăng cheăng ngin hlo mâu ngoh drêng tơru\m po rơdâ cho pôu râng dêi hnoăng cheăng, cho pêi khât ‘nâng. Mâu tơdroăng cheăng ki po rơdâ pơrá ai tơru\m krá tơniăn dêi mâu ngoh a Đông gak ngăn tíu tơkăng kong. Mâu ngoh to\ng kum, veăng tơ’nôm ăm kăn [o# a tíu pêi cheăng vâ châ tơ-[rê má môi, le\m má môi a cheăm tíu tơkăng kong’’.

Nâ Y Ban, hdroâng kuăn ngo Jêh - Triêng châ khu pơkuâ ngăn vâi kơdrâi [ă hên khu ki ê mơjiâng pro ăm hngêi ối

Rơtế [a\ tơdroăng pơtối to\ng kum hdrê ro kơdrâi kum khu vâi kơdrâi hdroâng kuăn ngo hluăn ing kơtiê krá tơniăn; tơku\m po khăm pơlât tê kơtê rêm hơnăm môi xôh ăm vâi kơdrâi [a\ vâi hdrêng; diâp hnoăng liăn hriâm rơkê ăm hok tro kơtiê tơkâ hluâ pá puât hriâm rơkê….’’Rơtế [a\ vâi kơdrâi tíu tơkăng kong hneăng hơnăm 2018 – 2020’’, mê khu mô đo#i gak ngăn tíu tơkăng kong Kon Tum cho kal khât tung tơdroăng séa ngăn, pơkâ troăng pêi cheăng.

Thươ\ng tă Phạm Văn Lâm, Pho\ pơkuâ kal kí, Khu pơkuâ Mô đo#i gak ngăn tíu tơkăng kong Kon Tum tối ăm ‘nâi, vâ tơniăn mâu tơdroăng châ pơxúa ăm vâi kơdrâi, athế hbrâ đi đo, châ mâu kăn [o#, mâu lêng mâu Đông mô đo#i gâk kring tíu tơkăng kong pêi pro [a\ hiâm mơno pôu râng dêi hnoăng cheăng:

‘’Mô đo#i gak ngăn tíu tơkăng kong lăm séa ngăn, ‘nâi tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo tối tơdjuôm [a\ rơpo\ng khu Pơkuâ vâi kơdrâi a mâu cheăm, thôn a tíu tơkăng kong. ‘Nâi tơdroăng kal vâ [a\ mâu tơdroăng ki kal thế to\ng kum. Ing tơdroăng séa ngăn hiăng mơjiâng chiâng tơdroăng ki xiâm tung pêi ki nhên, kal khât vâ po rơdâ pêi pro châ tơ-[rê tơdroăng kố’’.

Tung roh lo pêi cheăng ‘’Rơtế vâi kơdrâi tíu tơkăng kong hneăng hơnăm 2018 – 2020’’ roh mơ’nui khế 6 kố nah, a 5 to cheăm tíu tơkăng kong dêi kong pơlê Kon Tum ai hên túa pêi ‘’Vâi kơdrâi tơdjuôm ivá rơtế Mô đo#i gak ngăn tíu tơkăng kong lo lăm pêi hnoăng cheăng kring vế tíu tơkăng kong, tơneăn [a\ rak vế kong prâi’’, ‘’Tôh tơru\m vâi kơdrâi pêt pôm loăng’’ hiăng châ mơjiâng; 10 toăng rơxế mái châ bruô ăm mâu vâi o hok tro kơtiê tơkâ hluâ pá puât hriâm rơkê; 10 toăng hngêi tuăn pâ, 50 toăng hngêi mơdrah rơpâ yă, châ to\ng kum ăm mâu rơpo\ng vâi kơdrâi ai tơdroăng rêh ối pá puât [a\ hía hé.

Tơkâ hluâ lối 600km troh a cheăm tíu tơkăng kong Đăk Nhoong, tơring Đăk Glei veăng Tơdroăng ‘’Rơtế prôk [a\ vâi kơdrâi tíu tơkăng kong hneăng hơnăm 2018 – 2020’’, nâ Bùi Thị Hạnh, Pho\ hnê ngăn Khu pơkuâ vâi kơdrâi kong pơlê Đồng Nai tâ rơrêk tung hiâm mơno ‘na tơdroăng ki kơhnâ khât tung hnoăng to\ng kum pá ro\ng dêi kăn [o# mô đo#i gak ngăn tíu tơkăng kong.

Nâ Hạnh tối ăm ‘nâi, vâ hnó tơdroăng pâ nhuo#m dêi kăn [o#, mô đo#i gak ngăn tíu tơkăng kong [a\ kuăn pơlê a kố, Khu pơkuâ vâi kơdrâi kong pơlê Đồng Nai kô pơtối ai hên tơdroăng pêi rơtế [a\ vâi kơdrâi a tíu tơkăng kong:

‘’Ngin hiăng mơhnhôk tung mâu khu râ veăng tơdjuôm ivá [a\ tơdroăng kố. Ngin veăng tơlo môi hâi liăn khế rơtế [a\ mâu vâi kơdrâi mê rêm ngế 2.000 liăn. {a\ khu kăn Đồng Nai ngin pêi pá kong hnoăng cheăng dêi kăn [o# kong pơlê, [a\ mâu kăn [o# Khu tơru\m cheăng mê ngin xuân pro tơ’lêi hlâu vâ mâu nâ rơtế prôk vâ hlo a mâ mâu tơdroăng pá puât, tơdroăng ki kal khât vâ ngin to\ng kum mơjiâng pro môi tuăn tung khu pơkuâ vâi kơdrâi’’.

Rơtế [a\ tơdroăng ‘’Rơtế prôk [a\ vâi kơdrâi tíu tơkăng kong hneăng hơnăm 2018 – 2020’’, mâu hơnăm hiăng hluâ, khu mô đo#i kring vế tíu tơkăng kong Kon Tum xuân kơhnâ veăng hên tơdroăng, tơdroăng pơlê pơla ki ai pơxúa, kum hơ’lêh tơdroăng rêh ối kuăn pơlê a tíu tơkăng kong a chê péa kong têa Lếo [a\ Kul.

Ing mâu tơdroăng kố, kăn [o# mô đo#i gak ngăn tíu tơkăng kong Kon Tum hiăng mơhnhôk châ hên ngế pêi cheăng kum kuăn pơlê mơjiâng tơdroăng rêh ối phâi tơtô, kring vế kơpong tíu tơkăng kong rế hía rế krá tơniăn, ó rơdêi.

Khoa Điềm chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng