Mot rêh ối a thôn 6A cheăm Ea Wy, tơring Ea H’Leo, kong pơlê Dak Lak vâ chê 30 hơnăm kố, ngăn a rơnó krí plâi, rơnó xo tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng rơpo\ng hngêi jâ Hoàng Thị Hải đi đo tô tuăn xua ai to mâu ki tong tơmeăm drêng mâu ki pâk chik ma tu\i hmếo pơ lăm prôk tung thôn, pơlê hrie#n tong tơmeăm. Tơdroăng hía tơmeăm hmâ hlo đi đo. Mơhé hiăng ‘nâi kơnó ngế ki tong, la drêng vâi troh dêi chô rơhêng vâ  chik, ôh tá ai ngế ki lâi khên vâ troh achê thế gá châ tíu ê.

Môi kơ-[ăng chêh hnê tối châ cheăm Ea Wy pơkâ a kơpong kuăn pơlê ối

La 2 hơnăm achê kố, mâu ko\ng an dêi tơring Ea H’Leo hiăng châ mơdêk  hnoăng cheăng kring gak a cheăm, kuăn pơlê hiăng hmiên tuăn tâ:

‘’Tơdroăng ma tu\i a kố xuân ối la tâng vâ pơchông [ă to lâi hơnăm hdrối nah hiăng kơdroh hên tâ. Hơnăm kố, têng kơphế têng tiu iâ ai vâi tong, hiăng hlo tơniăn iâ a thôn kố’’.

Hdrối nah, thôn 11, cheăm Ea Wy cho tíu ki mâu ngế pâk chik ma tu\i hmâ tơku\m dêi. Vâi tơku\m dêi rơpó tiô kô khu 4 - 5 ngế pâk chik ma tu\i ối pá k^ng troăng, ối a chê hngêi kuăn pơlê pro kuăn pơlê tô tuăn. Pôa Đặng Văn Thành đi đo hlo [ă mâ tơdroăng kố ai ‘muăn tối:

‘’Hdrối nah, tơdroăng pâk chik rơ iô păng ‘nâng, mâu ki pâk chik mê ôh tá xâu kơ bố, vâi koi a ‘nâi, tơdro klêng tê kâi hêng chik. Tâng pin tro tơngôu iâ ôh tá rơnáu xêh gá kô ‘mot tung hngêi pin, hlo ki klâi vâi xo ki mê vâi xo pơtâi tơmeăm ki vâ tê lo liăn, mơhé vâ tiu lơ kơphế xo pơtâi. Nôkố, hía chía kơdroh iâ, tơdroăng kố hiăng kơdroh sao 80 - 90% mê kuăn pơlê hiăng hmiân tuăn iâ’’.

Ea Wy ai 20 to thôn [ă lối 3.000 rơpo\ng rêh ối. Tung mê ai 19 to thôn ki ai ngế pâk chik [ă nhôm hdrối nah hmâ pâk chik ma tu\i. Tiô kơxo# riên ngăn dêi ko\ng an cheăm Ea Wy tối, nôkố tung cheăm dế rak ngăn 35 ngế ki lo ing kroăng phâk. Tung hơnăm 2018, cheăm hiăng tơru\m [ă Ko\ng an tơring Ea H’Leo pro hlá mơ-éa chêh inâi 50 ngế  ki pâk chik, tung mê djâ lăm mơgât châk ki pơklât thế ai 36ngế. Ko\ng an cheăm hiăng tăng rup ‘nhiê tíu mâu ngế pâk chik ma tu\i hmâ tơku\m, rup 1 ngế ki ‘măn kơtôa tê tếo ma tu\i, xo 36 kơlêa Heroin, tơru\m [ă Ko\ng an tơring rup 5 hdroh ngế, 6 ngế tê rôe hmâng vâ trếo ma tu\i.

Môi víu kơpong thôn 11 cheăm Ea Wy

Ko\ng an cheăm Ea Wy hiăng tơdah xo, Klâ túa ki vâ tơleăng pơxâu phâk 20 tơdroăng xôi tung mê ai 13 ‘na tơdroăng tong tơmeăm.

Đại u\i Võ Thuần Mẫn - Kăn ko\ng an cheăm Ea Wy ăm ‘nâi, pêi pro tiô pơkâ ‘’ Hơ’lêh tíu ki xiâm rơ iô, ôh tá tơniăn ‘na ma tu\i’’ tiô tơdroăng hnê mơhno dêi Ko\ng an tơring Ea H’Leo, ko\ng an cheăm hiăng lăm troh a tíu mê tơku\m séa ngăn [ă riên ngăn kơxo# mơngế ki pâk chik ma tu\i, hlối tơku\m ăm mâu ki pâk chik ma tu\i mê tối dêi tơná pâk chik [ă chêh inâi lăm mơgât chik. Mâu ngế ki ‘nâ ôh tá vâ lăm chêh dêi inâi Ko\ng an cheăm kô rup hnê a cheăm [ă hlối djâ lăm mơgât chik.  

‘’Rơtế [ă tơdroăng khu ko\ng an djâ mâu ngế ki pâk chik lăm mơgât chik, ngin mơ-eăm tơplâ [ă mâu ngế xôi tong tơmeăm. Troh nôkố tơkéa vâ tối tơdroăng ki ai mâu ngế ki pâk chik tung cheăm Ea Wy hiăng kơdroh 80% tơ’nôm amê hlối ai mâu ki ‘mêi, malối cho xôi tong tơmeăm xuân hiăng kơdroh sap 60 -70%. Troh nôkố kuăn pơlê tung cheăm Ea Wy  môi tuăn [ă tơdroăng pơkâ tơbleăng dêi mâu Ko\ng an [ă kuăn pơlê hiăng phiu ro. Kuăn pơlê hmiên tuăn pêi cheăng kâ ôh tá tô tuăn ai mâu ki tong tơmeăm môi tiah hdrối nah’’.

Tiô pôa Nguyễn An Dũng – Kăn xiâm hnê ngăn Vi [an cheăm Ea Wy, tơdroăng pêi pro tiô pơkâ ‘’ hơ’lêh tí u ki xiâm rơ iô oh tá tơniăn  ‘na ma tu\i ‘’ tơdroăng cheăng dêi ko\ng an tơring Ea H’Leo hiăng châ hơ’lêh tơ-[rê ‘na kring gak tơniăn a cheăm pơlê. Tơdroăng ‘na tê rôe, xua trếo ma tu\i a cheăm kô hiăng châ séa ngăn kơtăng, tơdroăng ki tong tơmeăm xuân hiăng kơdroh há’’.

‘’Pak^ng ki hơ’lêh tơ-[rê, ngin pơkâ  thế pơtối hnê trâu rơdâ troh lâp lu tâ nếo vâ mơjiâng môi kơthô tâ teăm tơdrêng tơbleăng tối inâi mâu ngế kơ tôa mâu ki ‘mêi, ngế ki tê mơdró ma tu\i. malối thế pơkâ troăng hơlâ kơtăng dêng hiăng vêh mơgât chik, vâ mâu ngế ki chik ma tu\i mê pôi tá tro kuăn pơlê pơrah, kô châ rêh ối tơru\m môi mâu ki ê há. Kố cho tơdroăng pêi pro ngin pơkâ kô pêi đi đo ‘’.

Ing môi tíu ki ai hên ngế pâk chik ma tu\i, tong tơmeăm, troh nôkố a cheăm Ea Wy, tơring Ea H’Leo, kong pơlê Dak Lak hiăng tơniăn, châ séa ngăn, mâu tơdroăng ‘na tong tơmeăm hiăng pá ai. Chiâng ai tơdroăng tơniăn mê, ki hên kơnôm ai xiâm khu ko\ng an [ă rế ai hên mâu khu ko\ng an tơring Ea H’leo veăng séa ngăn kring gak tung tơdroăng pơkâ ‘’hơ’lêh mâu tíu ki ôh tá tơniăn ‘na ma tu\i ‘’ acheăm kố.

Khu chêh hla tơbeăng kơpong Tây Nguyên rah chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng