Pôa Saadi H.M Salama, Kăn teăng mâ Tơnêi têa Palestine a Việt Nam, Ngế pơkuâ khu kăn tơpui kâ kong têa ê a Việt Nam drêng veăng ngăn leh mơdĭng tŏn chêng khoăng Đông Nam Á hơnăm 2025 xua kong pơlê Lâm Đồng tơkŭm po a tơdế pơlê kong kơdrâm Đà Lạt a mơ’nui khế 12/2025 tối:

“Drêng tâng idrâp khía pê hó hói a kong ngo kân rơdâ hlối tâng idrâp tơpui tó prôk lăm, pêi cheăng dêi kuăn mơngế hmâng hơniâp ro ƀă hlối tĭng. Idrâp chêng khoăng ôh ti xê to idrâp lĕm ro mê ối cho rơkong tơpui dêi tơdroăng ton nah, dêi kuăn pơlê ƀă dêi tuăn vâ pâ nhoăm”.  

Pơtối mâu tơdroăng pêi pro, troh Têt hơnăm nếo Bính Ngọ 2026 hơnăm kố kong pơlê Lâm Đồng pơtối tơkŭm po hên leh mơhno túa lĕm tro. Malối cho hơnăm ki apoăng “ ‘na tơdjuôm môi hngêi”, pêi cheăng ki lâi xuân tŭm mâu hdroâng kuăn ngo “Rơpâu to reăng Đà Lạt”, chiâng “Kong ngo kân Dak Nông” troh “Têa kơxĭ drêh Bình Thuận”. Tâng idrâp chêng chuât rơdêng, mâu ngê̆ nhân K’Ho, M’Nông, Chăm, Mạ... dêi kong pơlê Lâm Đồng rơtế sôk ro kơ’nhon xuâng tiô idrâp chêng, mơđah, tơbleăng mâu túa lĕm tro dêi kuăn ngo tơná mơho ăm vâi pú, kuăn pơlê ƀă tơmối. Ngê̆ nhân K’Duýp, cheăm Đinh Trang Thượng, tối:  

“Ngin cho kuăn pơlê kuăn ngo K’Ho, hâi kố hâk tơngăm châ veăng Leh mơdĭng tŏn chêng koăng dêi mâu hdroâng kuăn ngo nhŏng o. Veăng leh mơdĭng ngin púi vâ châ trâm tơpui tơno hriâm tâp vâ veăng pơtối rak vế ki kơnía lĕm tro ton nah dêi kuăn ngo tơná, tung mê ai túa lĕm tro tŏn chêng rak tơdroăng ki kal. Troh ƀă veăng leh mê tơdroăng ki a vâ pêi ôh ti xê to sôk ro, mê ối cho vâ hriâm tơdroăng ki vâ rak vế túa, vêa vong dêi kuăn ngo tối tơdjuôm ƀă rak idrâp chêng tối krê”.

Ôh tá xê to pơtê a tuăn tơmiât túa rak vế, hên ngê̆ nhân a Lâm Đồng hiăng hbrâ mơhno túa lĕm tro hdroâng kuăn ngo xúa tung ôm hyô, hlối rak  túa vêa vong, hlối gum cheăng kâ tung kuăn pơlê. Mâu kăn kong pơlê pêi tơdjuôm mâu tơdroăng tơkêa bro, tơdroăng kal dêi Tơnêi têa vâ kơjo kum ôm hyô tung kuăn pơlê mơnhông tơƀrê. Ing troăng hơlâ mê, rôh apoăng Lâm Đồng hiăng mơjiâng mâu tơmeăm ôm hyô tung kuăn pơlê ai túa vêa vong krê, rơtế ƀă pêi chiâk, ƀă pơlê pêi cheăng tiô hmâ ing nah, ƀă tơdroăng rêh ối vêa vong lĕm tro rêm hâi. Ngê̆ nhân Y Breng, Bon Phai Kon, bêng Đông Gia Nghiã, kong pơlê Lâm Đồng ăm ‘nâi.

“Tâng pin tah lôi túa lĕm tro dêi tơná kô hía lôi mê thế pơtối rak vế”. Ngế ki lâi vâ pin kô hnê ăm vâi, ‘nâi xo ah hmôi pin hiăng krâ lơ châi tamo ‘lo pin ôh ti ‘nâi. Xuân thế pơtâp ăm vâi vâ vâi pơtối rak vế chêng koăng,  tâng ôh xo ah hmôi kô hía tâi khôi túa, vêa vong kuăn ngo dêi tơná. Nôkố mâu View, Farm vâi krếo lăm tŏn a hmâ prôk. Kơxô̆ liăn mơhá ăm vâi mâu ki tŏn apoăng á xo liăn dêi tơná vâ xoăng ăm mâu nhŏng o ki tŏn, troh la lâi Farm, lơ peăng View hiăng ăm liăn ah pin xo dêi, ai drêng ‘nâ môi măng tĭng, ‘nâ lơ môi, péa hâi kơ’nâi mê vâi nếo ai liăn, ‘nâ hía klêi tŏn chêng vâi ăm hlối”.

A kong pơlê Lâm Đồng, mâu túa lĕm tro xuân cho tíu ki tơ’mot hên tơmối. A troăng Huỳnh Tấn Phát, bêng Mũi Né, ai Tíu mơđah tơbleăng tơmeăm Ton nah Mũi Né xua Nguyễn Ngọc Ẩn ngế ki hriăn tăng tơmeăm ton nah mê ki pơkuâ. Tíu mơđah tơbleăng tơmeăm krê mê dế ‘măn rak dâng 50.000 tơmeăm kơnâ git. Bú lối 2 hơnăm pêi cheăng, tíu mơđah tơbleăng hiăng tơdah lối 100.000 ngế, ki hên cho hok tro, sinh viên ƀă mâu ngế tăng hriĕn plĕng. Lối 40 hơnăm hmâ ƀă tơmeăm ton tĭn nah, pôa Nguyễn Ngọc Ẩn ôh ti xê to hriăn tăng ‘nâi plĕng mê ối “hơ’muăn” Túa lĕm tro ton tĭn nah ăm tơmối  ‘nâi ƀă tơdroăng tơná hâk vâ krê:  

“Kố cho môi khu prôa hmốu ki lĕm má môi dêi Việt Nam ƀă tung lâp plâi tơnêi. Ngin hiăng tơdah hên yăo sư, tiê̆n sih tung tơnêi têa ƀă kong têa ê hiăng troh akố hlối tí tăng ‘nâi mâu tơmeăm dêi túa lĕm tro Chăm ƀă mâu hdroâng kuăn ngo nhŏng o. Pâ tŏn péa pái xôh hmâng idrâp dêi prôa hmốu ăm mâu vâi nâ o ‘nâi,  kơtăn kố dâng 3.000 hơnăm tơngi hdrối nah. Pâ vâi ngoh chi ƀô̆ kô cho tí tăng ‘nâi plĕng a Di Linh dêi kong pơlê Lâm Đồng pin”.

Tiô mâu ngế rak ngăn, tăng ‘nâi plĕng túa lĕm tro, klêi tơ’mot, kong pơlê Lâm Đồng dế xúa ki pơxúa iâ ai drêng tơkŭm tá mâu tíu kong kế nhâ loăng lĕm lih ƀă ki hên tơmeăm túa lĕm tro ton nah. Kố cho tơmeăm ai hlâu, kân tơ’lêi vâ kong pơlê mơnhông ôm hyô krá ton ing hên túa lĕm tro - Tíu kơnâ git ing nah dế châ pơtối rak vế. Giảng viên Hngêi trung Đại học Đà Lạt, cho cô Nguyễn Thị Hà Giang, tối tiah kố:

“Lâm Đồng ai kong kế nhâ loăng lĕm rơdâ vâ tơmot tơmối troh ôm hyô. Pakĭng mê, tíu ki rơdêi Lâm Đồng mê cho kơpong kuăn pơlê ối, mâu tơmeăm túa lĕm tro xuân hên há. Ngin tơmiêt tiah kố, kô cho xiâm ki hlâu a pơlê cheăm bêng ki lâi xuân ai. Ƀă môi kơpong tơnêi ki vâ pêi pro tíu lăm ôm hyô ngăn ‘na túa lĕm tro thăm rế rơdêi tâ, hên túa ôm hyô vâ tơ’mot tơmối troh akố”.

Tơdrêng ƀă ki mơ-eăm cho ƀai toăn ‘na tăng cheăng kâ vâ pơtối rak túa lĕm tro ton nah, hơnăm 2025 kơvâ ôm hyô kong pơlê Lâm Đồng tơdah lối 20,7 rơtuh ngế tơmối, ƀă tâi tâng kơxô̆ liăn châ xo dâng 56.800 rơtal liăn, tâk tá kơxô̆ ƀă tơmeăm. Khên tơnôu mot a hơnăm 2026, kong pơlê Lâm Đồng mơ-eăm tơdah châ 25,8 rơtuh ngế.

Drêng idrâp chêng ối chuât xơtó, drêng mâu tơdroăng hơ’muăn túa lĕm tro ối châ hơ’muăn, drêng Lâm Đồng ôh ti xê to tíu troh, mê ối cho tíu vâ tơmối ôm hyô tăng troh, tơmâng ƀă pơtối rak ki kơnía dêi kong ngo. Ing túa lĕm tro vêa vong troh mơnúa ngăn, ing tơdroăng pơtối rak vế troh mơnhông, tơmeăm khoăng lĕm krê dế chiâng xiâm ki kal gum ôm hyô Lâm Đồng mơnhông tơƀrê.