A mâu hâi achê Têt, troăng mot tung pơlê dêi hdrông M’Nông hiăng hơniâp ro, sôk suâ, ai hên mơngiơk reăng tơ-eăng lĕm. Ing go pơlê troh a mơ’nui lui pơlê troh a tơrêm hơniâp on, vâi krâ-nhŏng o hiăng kơpuih văng dêi hngêi trăng, ‘mâi rơnêu dêi hơniâp on, hbrâ rơnáu drôu xiâm, phái, hmê, kế kâ vâ kâ a mâu hâi Têt, koh tơdah tơmối. Mơ’ngế M’Nông hmâ loi dêi tiah kố: Hnggêi krúa lĕm, kơnoh on khâng tôu mê tơmối nếo hơniâp ro, pơlê cheăm nếo ai tơdroăng ki mơhúa.

Pôa Điểu N’Glơr, ối a ƀon Njranglu, cheăm Đức An, kong pơlê Lâm Đồng, tối ăm ‘nâi, ing to lâi rơxông kố, drêng hiăng pêi klêi rơnó chiâk deăng, báu pêng hnôu, pêng hneăm, alâi hiăng kơtúa a drá peăng, mơngế M’Nông hiăng mot tung rơnó ki hơniâp ro. Tung mâu hâi “Kâ plâ hơnăm ôu plâ khế”, lâp  pơlê ối tâ tá dêi pó, ƀă ai ngế ki lâi mot tung pơlê tung mâu hâi ki mê pơrá châ ngăn cho tơdroăng ki hơniâp ro tơdjuôm dêi pơlê. Vâi krâ-nhŏng o hmâ loi dêi “Tơmối mot tung pơlê trối kuăn mot tung klêa”-hiăng troh cho athế lo tơdah, châ krếo, châ ngăn krâu khât. Méluâ mê cho mơngế hmâ lơ mơngế tơmối, drêng hiăng mot tung bo cheăng dêi pơlê, mâu tơmối pơrá châ koh tơdah ƀă tơdroăng ki krếo thế djiâ on, ƀă hiâm mơno po rơdâ. Pôa Điểu N’Glơr hơniâp ro tối tiah kố:

“Hdrối nah, pơlê pin bu iâ mơngế, troăng prôk hơngế, pá puât, ngế ki lâi lăm troh a hngêi pin ga kơnía ‘nâng. Tâng ai tơmối mot tung hngêi tâi tâng pơlê pơrá hơniâp ro. Ƀă tơmối krê dêi rơpŏng ngêi, kăn rơpŏng hngêi kô lo koh tơdah, krếo kâ hmê, ăm ôu drôu xiâm ƀă châ tơpui tơno hơniâp ro. Vâi kơdrâi ki hiăng hên hơnăm tung rơpŏng hngêi cho mâu ngế ki lo tơdah, mơhno tối tơdroăng ki krâu khât, nhŏng o, vâ tơpui tối ƀă mâu tơmối tiah kố, kuăn pơlê tung pơlê ngăn tơmối trối mơngế hmâ, ngăn vâi trối môi klo môi klêa dêi tơná há”.

Tung khôi túa, vêa vong mê, tơdroăng ki koh tơdah tơmối pơxiâm ing tơdroăng ki hmâ hlo rêm hâi. Tơmối châ krếo ‘nân djiâ on a kơnoh on, ôu têa ki apoăng, klêi mê, rơtế ƀă kăn rơpŏng hngêi kâ hmê ki tiah hmâ. Tơdroăng  hơ’muăn tối a kơnoh on mê ga hên tơdroăng, ing tơdroăng chiâk deăng, troh a on veăng, rơpŏng hngêi, khôi túa, vêa vong ƀă hên mâu tơdroăng ki ê vâ ing mê, tơmối mê ngăn dêi tơná ôh tá xê mơngế pa kong, mê hiăng chiâng mơngế ki ối tung hngêi ki mê.

Ôh ta xê to hlế rơkê to ƀă tơmối dêi tung rơpŏng hngêi, mê hiâm mơno ki hlế kơ tơmối dêi mơngế M’Nông ối mơhno tối tung mâu roh ki leh mơdĭng tơdjuôm dêi pơlê pơla. A mâu hâi ki tĭng kân, trối Tĭng tơrŭm môi tuăn “Rơnglăp ƀon”, leh mơdĭng kâng kơnâng pơlê “Tăm blang mprang ƀon”, tĭng ki rơkâu hâk xuâ báu ƀă hên hĕng mâu tơmối ki ê, ngế tơmối ki mê ôh tá xê to tơmối krê dêi ngế ki lâi mê cho tơmối  dêi tâi tâng pơlê. Ngế ai kế ki klâi mê veăng tơlo dêi kế ki mê; ai ngế hbrâ hmê, ngế djâ drôu, ngế ‘mâi rơnêu chêng koăng vâ koh tơdah tơmối ƀă idrâp chuât ki ro rih, ƀă rơkong rơngê ting ting dêi pơlê cheăm.

Hâi kố, hiâm mơno ki hlế rơkê kơ tơmối dêi mơngế M’Nông xuân ối châ rak vế dêi. Jâ Thị Phiơn, cheăm Đức An, kong pơlê Lâm Đồng tối ăm pin ‘nâi:

“Rêm xoh tung rơpŏng hngêi ai roh leh mơdĭng mê, trối pơkŏng, mơdĭng to hngêi nếo lơ mâu tơdroăng cheăng ki kal, vâi krâ nhŏng o hdrông hdrê rơtế tơkŭm hơniâp ro tơdjuôm amê. Ôh tá xê to kăn rơpŏng hngêi ki lo koh tơdah tơmối, mê tâi tâng hdrông hdrê tung rơpŏng hngêi rơtế troh amê, koh tơdah tơmối krâu lĕm khât. Mâu roh ki tiah mê, hmâ ai tung mâu hâi ki leh mơdĭng kân, mâu hâi mơ’nui măng tĭng lơ hâi têt, drêng vâi krâ-nhŏng o ai roh ki tơkŭm hên, vâi hmâ tơpui tơno, êng tiâ dêi pó. Tung tơdroăng ki tơkŭm dêi pó hơniâp ro mê, rêm ngế pơrá hơdruê, rơngê, ting ting, êng tiâ dêi pó, tôu chêng tôu koăng, ôu drôu xiâm, idrâp tơpui tó ho hoh ha hah hơniâp ro, tâ sôk phiu tung ihiâm mơno”.

Koh tơdah tơmối, ƀă mơngế M’Nông, ối cho túa ki rak vế khôi túa, vêa vong. Pôa K’Tiêng, a pơlê Jarah, cheăm Nâm Nung, kong pơlê Lâm Đồng, ai tối tiah kố, ing tơdroăng ki veăng tơkŭm trâm mâ dêi pó rêm roh ki koh tơdah tơmối gum ăm kuăn cháu hlê plĕng tơná cho kơbố, ing lâi, ing mê thăm vâ mơnhông ‘na khôi túa lĕm tro dêi kuăn ngo.

“Tơmối troh mot tung hngêi ôh tá xê to tơdroăng ki hơniâp ro, mê ối cho roh ki vâ vâi krâ, hdrông hdrê tơrŭm dêi pó. Mê cho roh ki mâu vâi ki hiăng krâ hơ’muăn tối ăm kuăn cháu châ tơmâng rơpŏng on veăng, rơpŏng hngêi, hơ’muăn tối ‘na hdrông hdrê, vâ mâu vâi muăn kuăn chái tơná ‘nâi klê, hlê plĕng, ‘nâi mê cho nhŏng o, hdrông hdrê achê lơ hơngế... Kố xuân cho roh ki vâ mơngế ki kân hnê tối, tơbâ mâu kuăn cháu túa ki tơpui kâ, rak vế hdrông hdrê, kơtum kơtŏng”.

Tung pơla tơdroăng rêh ối chal nếo nốkố, khôi túa, vêa vong tơdah tơmối dêi mơngế M’Nông ga hiăng pro bu ối iâ tê, la tung hiâm mơno xuân ối trối tiah roh vâi krâ nah. Têt troh, rơnó Hơgui vêh, tơmối mot tung pơlê châ krếo ăm ôu drôu xiâm, kâ hmê kơchâi ƀă tơpui tơno ƀă tuăn tá i hiâm. Tung dế kong kế, ngo ngối tơbăng kân rơdâ Tây Nguyên, hiâm mơno ki hâk hlế kơ tơmối mê cho kơxái ki krá kâk vâ rak vế ăm pơlê cheăm đi đo phâi tơtô, vâ rơnó hơngui thăm hơniâp ro; tơdroăng rêh ối rế ro rih ing kong plêng troh a rŏng tơnêi, ƀă ing tơná kuăn pơlê hdrông M’Nông.