Tung hngêi nếo pro rơdâ 80m2 a bon Bu Boong, cheăm Tuy Đức, kong pơlê Lâm Đồng, nâ Thị Duyên, kuăn ngo M’Nông, rơtế ƀă dêi kơnốu bă péa ngế kuăn tơvâ tơvân mơgrúa dêi hngêi trăng hbrâ tơdah Têt. Hngêi lĕm nếo châ mơjiâng pro ing tơdroăng xut tah hngêi pơtân, pro klêi vâ chê tơdế hơnăm kố, cho tơdroăng ki phiu ro kân dêi rơpŏng hngêi nâ. Ai hngêi nếo, kơdrum kơphế hiăng troh rơnó krí hơnăm apoăng, hlối ai tơ'nôm phái ƀă kế kâ Tết châ mố đô̆i ăm, rơnó hơngui hơnăm kố ƀă rơpŏng nâ Thị Duyên xua mê chiâng tâ hơniâp ro.
“Rơpŏng hngêi á châ tơnêi têa kơjo kum 90 rơtuh liăn pro hngêi ing tơdrơng xut tah hngêi pơtân hngêi xi kơchoh, mơgrúa klêi mê mot ối châ lối 3 khế kố, rêm ngế tung rơpŏng hngêi sôk ro. Ai tíu ối tơniăn, ngin hmiân tuăn pêi cheăng kâ, ăm dêi kuăn hriâm. Têt hơnăm kố ối châ Kuân khu 7 tơmâng tŏng kum ăm liăn mâ ƀă kế kâ, mê rơpŏng hngêi ‘măn iâ rôe tơ’nôm kế kâ, rôe hmân ếo nếo ăm kuăn ‘nĕng tơdah hơnăm nếo rơnó Hơngui Bính Ngọ. Rơpŏng hngêi á mơnê kơ Đảng, Tơnêi têa hên ‘nâng”.
Xuân môi tiah a Tuy Đức, tơdroăng phiu ro tơdah Têt dế tơbleăng lâp lu troh hên rơpŏng hngêi ki xơpá drô tíu tơkăng kong Lâm Đồng. A thôn Bình Minh, cheăm Dak Vik, jâ Lữ Thị Đan, kuăn ngo Thái, môi ngế kuăn klêi kơnốu gá hlâ. Tơdế hơnăm nah, ing tơdroăng tŏng gum cheăng kâ, jâ châ ăm 250 to hdrê tơdrêng ƀă mơdrăn păn ƀă châ mâu kăn ƀô̆ cheăm hnê pro kơdroăng păn. Achê Tết, mâu í ki păn ai kuăn rôh apoăng tê châ xo liăn hên, Tơdế kơxô̆ liăn jâ ‘măn vâ păn í nếo, ki u ối nâp liăn hriâm ăm kuăn ƀă rôe hmân ếo ăm kuăn ‘nĕng. Mâu hâi achê Têt, 30kg phái ki Chin phuh ăm ƀă kơƀăn ‘nhĕn, tơmeăm kâ xua mố đô̆i diâp ăm prế nôu kuăn kô kơdroh ki tô tuăn. Jâ Lữ Thị Đan, ăm ‘nâi:
“Châ xo phái kơjo gum dêi Chin phuh, tơmeăm Têt dêi Mố đô̆i, má kuăn á tâ phiu ro ‘nâng, mơnê Đảng ƀă Tơnêi têa. Têt kố má kuăn á ai bê phái kâ, kế kâ Têt. Hơnăm nếo Bính Ngọ, tâng châ, púi Đảng, tơnêi têa tơmâng khât tâ nếo vâ má kuăn á châ hluăn kơtiê xơpá”.
Tơdroăng phiu ro phâi tơtô dế troh ƀă kơpong tíu tơkăng kong Lâm Đồng cho tơdroăng ki ăm hlo ing rêm khu reăng tơrŭm dêi rơpó tá khu cheăng kal kí. Rêm hơnăm, Kuân khu 7 tơrŭm ƀă mâu kăn mâu cheăm pơlê tơkŭm po “Rơnó Hơngui mâu lêng”. A Lâm Đồng, tơdroăng pêi pro hơnăm kố châ tơbleăng pêi tơdrêng môi hdroh a 5 to cheăm tíu tơkăng kong, mê cho: Tuy Đức, Dak Wil, Thuận An, Thuận Hạnh ƀă Quảng Trực.
Tơdrêng ƀă tơdroăng pơxiâm pro tíu kuăn pơlê ối achê tíu gak ngăn mâu lêng - kuăn pơlê a cheăm Quảng Trực, tơdroăng hiăng pơcháu lối 2.600 kơxu tơmeăm kơnâ dâng 5 rơtal liăn ăm mâu lêng ƀă kuăn pơlê kơpong tíu tơkăng kong. Rơpâu kơƀăn ‘nhĕn kơxuô ăm mâu rơpŏng kơtiê, vâ chê kơtiê; hên rôh khăm, xoăng pơkeăng ôu tê kơtê châ tơkŭm po; kơchơ “0 liăn” ăm kuăn pơlê rôe tơmeăm Têt. Đại tă Nguyễn Văn Sơn, Chính ủi, Khu xiâm pơkuâ ngăn lêng kong pơlê Lâm Đồng ăm ‘nâi:
“Ing mâu tơdroăng cheăng pêi dêi Tơdroăng “Rơnó hơngui mâu lêng” hơnăm kố hiăng pro pơxúa kal kí khât, mơhno tuăn vâ tơrŭm krá pơla mâu Lêng ƀă Kuăn pơlê. Ing mê “hiâm mơno kuăn pơlê” thăm rế châ mơnhông krá tâ, mơjiâng krá tâ nếo troăng kring gak tíu tơkăng kong dêi kong pơlê Lâm Đồng”.
Klêi tơ’mot tơdjuôm ing mâu kong pơlê Dak Nông, Lâm Đồng ƀă Bình Thuận, kong pơlê Lâm Đồng nếo ai tơnêi kân rơdâ vâ chê 24.300 km2, kân má môi lâp tơnêi têa, hlối ai tíu tơkăng kong tơnêi, hlối ai tíu tơkăng kong têa kơxĭ. Krê troăng tơkăng kong tơnêi xŏn lối 142km, ƀă 5 to cheăm, vâ chê 100.000 kuăn pơlê rêh ối, vâ chê tơdế pơ’leăng mâ mơngế kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo. Mơhé tơkâ luâ tơ’mot tơdjuôm khu kăn, kong pơlê xuân pơtối rak ki tơƀrê dêi tơdroăng săm kơtiê hên troăng, tơkŭm a kơpong xơpá ó. Rôh têt Bính Ngọ, kong pơlê hiăng mơhnhôk diâp ăm 1.600 kơxu tơmeăm, tâi tâng kơnâ 1,6 rơtal liăn troh mâu rơpŏng xơpá kơpong tíu tơkăng kong. Jâ H’Vy Êban, Phŏ kăn hnê ngăn Vi ƀan Măt trâ̆n tơnêi têa Việt Nam kong pơlê Lâm Đồng ăm ‘nâi.
“Ing tơdroăng mê, kuăn pơlê kô ai liăn châ hêi ro tơ’nôm rơnó Hơngui, tơdah Têt tơtô ƀă tŭm. Kố xuân cho tơdroăng pêi pro ai pơxúa khât, tơƀrê, veăng ’no hnoăng pêi pro tiô troăng hơlâ dêi Đảng, Tơnêi têa ƀă tuăn vâ mơ-eăm “ôh tá lôi ngế ki lâi pá rŏng”.
Ing mâu kuâ hngêi lĕm pơ’lêh hngêi pơtân, mâu túa cheăng kâ dế pơtối pêi tơƀrê, troh mâu tơmeăm hbru ăm ai pơxúa pơcháu tro mơngế, tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê a tíu tơkăng kong Lâm Đồng dế chôa lâng mơdêk. Rơnó Hơngui tíu tơkăng kong ôh ti xê to reăng, kơƀăn tơxông, mê ối cho tuăn loi châ tơbêng, cho khu ki tơrŭm môi tuăn tâi tâng hdroâng kuăn ngo pơtối châ ’mâi mơnhông, mơjiâng krá kak hiâm mono kuăn pơlê, rak tơniăn hnoăng pơkuâ ƀă hơniâp lĕm a tíu tơkăng kong Tơnêi têa.
Viết bình luận