A rôh mơ’nui hơnăm, hvái ngăn mâu cheăm kơpong hơngế hngo A Lưới, Huế, tơmối kô châ ngăn hên tơdroăng pro leh mơdĭng tiah hmâ ing ton nah dêi kuăn ngo, tung mê Mơdĭng xối xeăng Têa dêi mơngế Pa Cô cho tơdroăng pro mơdĭng ki hmâ pro. Pôa Lê Văn Cát, ối a cheăm A Lưới 1 ăm ‘nâi, sap ing nah ta troh nôkố, kuăn ngo Pa Cô rêh ối kơnôm to ing kong ƀă têa. Têa cho ăm báu hŭn, ăm báu a chiâk xông drêh lĕm, ăm kuăn mơngế mo sêi, pơlê pơla hmiân tuăn pêi cheăng kâ.

Xua mê, Mơdĭng xôi xeăng Têa ôh ti xê to mơdĭng xối pleăng mê ối cho rôh vâ kuăn pơlê mơhno hiâm mơno mơnê pâ kơ xeăng plêng tơnêi, xeăng kong xeăng têa hiăng mơ’rêh kuăn pơlê ing rơxông kô troh rơxông kơ’nâi ah.

“Nôkố kuăn pơlê xuân pro tro tiô túa tơlá ƀă tơdroăng xối xeăng Ngo ƀă xeăng Têa, xối xeăng Ngo hdrối, klêi mê xối xeăng têa. Xeăng ngo gá xŏn tâ ƀă kân tâ, xeăng Têa xối kơ’nâi. Hdrối nah pêi pro tiah mê há, pơlê pêi pro tro tiô túa tơlá ”.

Tơdroăng mơdĭng xối xeăng Têa dêi mơngế Pa Cô ai sap ing ton tĭn nah ƀă châ pơtối rak troh nôkố. Hdrối nah, pro mơdĭng hmâ tơkŭm pro tung rơpŏng hngêi lơ nhŏng o hdrông hdrê, ton nếo môi hdroh, po kân pro tung pơlê, tung cheăm. Mơdĭng xối xeăng châ tơkŭm pro péa tơdroăng: Xối Xeăng Pơlê xiâm a hngêi kuăn pơlê hmâ tơkŭm hôp ƀă pro mơdĭng xối xeăng Têa a kơno têa kroăng. Tơmeăm têk xối pleăng cho mâu tơmeăm ki hmâ  hlo tung rêh ối rêm hâi dêi kuăn pơlê mê cho:  pú pái, í, ká têa koăng, tơxông to, alâi, pôm ló, pôm loăng ƀă hên tơmeăm ki ê. Tâi tâng xuân xua kuăn mơngế pêi lo ƀă lăm lúa tung kong, tơnăng a têa, mơhno ki hmâ achê tơtro pơla kuăn mơngế ƀă kong kế.

Ngê̆ nhân Hồ Văn Thôi, kuăn ngo Pa Cô ăm ‘nâi, mơdĭng xối xeăng têa hiăng ai sap ing rơxông jâ pôa pin rôh nah, ai pơxúa vâ mơnê kơ mâu xeăng hiăng rak vế ăm kuăn mơngế pin mo lĕm châ, pêi cheăng pon mơhúa ƀă tơdroăng rêh ối hơniâp lĕm ăm kuăn pơlê.

“Hdrối vâ pro mơdĭng cho xoăng kuăn cháu lăm tơnăng ká, lăm pê kơtro ngah châ kơnái kơnot hlối tăng kêi mâu kơchâi kong vâ hbrâ hdrối mâu kơchâi kâ. Mâu tơmeăm ki pin xúa tung rêh ối rêm hâi. Mâu tơdroăng ki mê pin hiăng pâ, klêi pin vâ xối xeăng. Pin mơnê. Hdrối vâ pro mơdĭng xối xeăng pin thế hbrâ tŭm tâi tâng tơmeăm vâ xối pleăng. Pơtih tơmeăm ki lâi hâi teăm ai pin rơkâu pâ vâ pin ai kơ’nâi ah”.

Ƀă mơngế Pa Cô, têa ôh ti xê to kế ôu ki kal mê ối cho tơdroăng ki rêh, cho mơhúa dêi ngo dêi kong, cho tíu ối dêi mâu khu xeăng. Hdrối vâ rơkâu xối xeăng Têa, kuăn pơlê tung pơlê athế lăm troh rơkâu xối xeăng Xứ, cho xeăng ki kân má môi pơkuâ ngăn tơnêi plêng, têa kroăng têa plông. Kố cho tơdroăng rơkâu xối ki apoăng kal, mơhno ki tơniăn lĕm dêi tơnêi plêng ƀă túa tơmiât tốu “nhuô̆m ngế ki a pêng, gum ngế ki a xôp” tung tơdroăng rêh kâ ối loi tĭng dêi kuăn pơlê.

Klêi mê, mâu kuăn kiâ ki pleăng xối môi tiah pu pái, chu, ká, í, kơnái, kơchâi kong ƀă hên ki ê mê châ pleăng rơkâu xối vâ mơnê xeăng Têa, cho tơdroăng rêh hiăng păn rak kuăn mơngế ƀă pơlê cheăm ing mâu rơxông.

Rơkâu xối pleăng xeăng Têa cho rôh vâ rêm ngế rơtế mơhno dêi hiâm mơno ‘nâi mơnê kơ plêng tơnêi, mơnê xeăng, tơdrêng amê hlối pơtroh mâu tơdroăng ki rơhêng vâ ‘na kong mê tro tôu ‘ló. Ngê̆ nhân Hồ Thị Tư, ăm ‘nâi: Mơngế Pa Cô tơmiât, rơkâu xối pleăng xeăng Têa gá pro pơxúa trâu rơdâ ‘na tơdroăng ki tơrŭm ƀă môi tuăn.

“Rơkâu xối pleăng xeăng Têa tơkŭm tŭm tâi tâng mâu xeăng ki ê môi tiah Xeăng Pơlê, xeăng Ngo, xeăng Têa, xeăng Têa kroăng tơrŭm ƀă dêi rơpó. Ƀă rơhêng vâ mâu xeăng kố tơrŭm, môi tiah kuăn mơngế pin há. Rêh ối ƀă dêi rơpó, pâ nhuô̆m dêi rơpó tung môi tơdroăng mê athế ai tơdroăng tơrŭm, pơkuâ ngăn ƀă dêi rơpó, veăng gum dêi rơpó tung môi rôh po mơdĭng xua kuăn cháu, pơlê cheăm, kuăn mơngế tơkŭm po ăm”.

Mơdĭng xối pleăng xeăng Têa ôh ti xê to vâ rak vế, mơdêk mâu tơdroăng ki kơnía dêi túa lĕm tro chal krâ ki lĕm tro dêi kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo Pa Cô mê ối pêi pro mâu troăng hơlâ pơkâ dêi Đảng, troăng hơlâ pơkâ dêi Tơnêi têa ‘na mơjiâng ƀă mơnhông túa lĕm tro, kuăn mơngế Việt Nam. Pôa Nguyễn Thiên Bình, Phŏ pơkuâ Khu ngăn Túa lĕm tro, Tơ’noăng ivá ƀă Ôm hyô pơlê kong kơdrâm Huế ăm ‘nâi, tơdroăng ki tơrŭm rak vế túa lĕm tro ƀă mơjiâng pro ôm hyô pơlê pơla dế rế hía rế mơdêk tơdroăng rêh ối liăn ngân ƀă hiâm mơno kuăn pơlê kơpong kong a’ngêi.

“Tơdroăng ki rak vế, mơdêk ki kơnía ‘na túa lĕm tro kơpong kuăn pơlê mâu hdroâng kuăn ngo tơkŭm chiâng túa lĕm tro dêi Huế. Ngin pơtối tí tăng mâu tơdroăng ki kơnía ‘na túa lĕm tro chal krâ vâ mơjiâng pro ôm hyô, mơdêk tơdroăng rêh kâ ối tơniăn lĕm hiâm mơno ƀă liăn ngân dêi kuăn pơlê rế hía rế mơnhông”.

Xối pleăng xeăng Têa dêi mơngế Pa Cô ôh ti xê to tơdroăng ki rơkâu xối ‘na loi tĭng chal krâ ki sap ing ton mê ối cho tơdroăng ki lĕm ăm tơrŭm cheăng pơla kuăn mơngế ƀă kong kế. Tơdroăng rak vế ƀă mơnhông mơdĭng tro ƀă mơjiâng pro ôm hyô krá tơniăn cho vâ rak vế túa lĕm tro hdroâng kuăn ngo Pa Cô, hlối pro ivá mơnhông cheăng kâ rêh ối pơlê pơla kơpong a ‘ngêi tung hneăng nôkố.