“Drêng tâng idrâp chêng koăng tung dế kong kế, ngo ngối cho păng ‘nâng ga ro ó khât, ga chuât chhâk xơtó mot tung kong, tung ngo, mot tung i hiâm mơno dêi pơlê pơla tung kơpong ki kân rơdâ, trâu rơdâ dêi kong kế, ngo ngối; ga hiăng phá tâ mâu tơdroăng ki á hmâ ngăn tung um tơvi, măng xah hô̆i, xua ga, ki păng ‘nâng, tơdroăng rêh kâ ối akố tơ’mot hên tơmối rơhêng nguân vâ troh pôu ngăn. Rêm xoh drêng châ mot tung kong kế ki tiah mê, á tâ dêi tơná trối châ vêh ƀă kơpong ki rêh kâ ối dêi pơlê pơla, achê păng ‘nâng ƀă kong kế, ngo ngối”.
“Tơdroăng ki pro á rơhêng hâk vâ ngăn má môi drêng troh a Kon Pring mê ôh tá xê to kế kâ kơhiâm, mê cho túa ki kuăn pơlê pơtroh dêi khôi túa, vêa vong tơná tung tơrêm roh kâ hmê kơchâi, ing tơrêm tơdroăng rêh kâ ối rêm hâi. Kế kâ akố cho tơmeăm kâ ki hmâ trâm, hmâ hlo, cho mâu kơchâi nhâ lăm kriê xo tung kong kế, ing chiâk deăng, túa ki pế pơchên ôh tá eâ xê hên, la ga kâ kơhiâm, xú pơ-ou ƀă hơniâp ro. Tơdroăng ki git akố mê túa lĕm tro dêi Kon Pring cho túa tơlá ki dế rêh ối, tung tơdroăng ki hơniâp ro tung rêh ối, tung túa ki koh tơdah păng ‘nâng kơ nhŏng o, tơmối, tung ngiâ méa phiu niu ƀă rơkong tó nâ dêi kuăn pơlê”
“Mâu tơmối ki lăm troh akố vâi lo ing hên mâu kong, mâu kơpong ki pơrá phá dêi pó, tơná ngin xuân ôh ta ‘nâi nhên, la vâi troh lăm pôu a pơlê ngin kố cho hiăng hơniâp ro, sôk suâ. Ai tơmối lo ing Hà Nội, Sài Gòn, Dak Lak.... tơmối troh akố kơdrâm ‘nâng”.
Cho ‘nâng, ô vâi krâ-nhŏng o ƀă pú hmâ! Kon Pring cho môi to pơlê dêi mơngế Rơteăng ối tung dế kong loăng hnôh ƀă ai tá xok, inoâ dế lêm troh a hduô ngo Mang Deang. Drêng pó tâng ối a văng ngo ki ai loăng hơnôh, drô troăng kân kơxô̆ 24 hbeăng ngăn ngi ‘nâi cho Pơlê Túa lĕm tro Ôm hyô Pơlê pơla Kon Pring, pó kô hlo kuât Kuât kân a tơdế, kuâ xŏn a’ngêi, tâ tá to mâu hngêi trá ki hơniâp ro dêi mâu vâi krâ-nhŏng o hdrông mơngế Rơteăng a tíu kố, vâi krâ hiăng hmâ rêh kâ ối ton ing rơxông kố troh a rơxông ki ê a tíu kố.
Ƀă mơngế Rơteăng, pơlê ôh tá xê to koh tơdah tơmối ing bo cheăng kân, mê cho ƀă idrâp chêng koăng ki apoăng tung hâi leh mơdĭng mê, ing ngôi on a kơxo má, ing mâu troăng prôk ki kŭn tơdjêp ing hngêi lo troh pa gong, hiăng tơkâ luâ hên tơdroăng hơ’nêng khéa, ro rih, xahpá, niân nok, laga, kuăn pơlê a Kon Pring xuân ối châ rak vế dêi mâu khôi túa, vêa vong lĕm tro dêi vâi krâ ki hiăng chôu ‘măn ăm sap ing chal ton nah. Malối mê cho mâu hâi leh mơdĭng ki krip krih, roh rih, phiu niu, sôk suâ.
Mê, hâi kố khu xok, mâu inôa trối hiăng kơneăng hía ngi ‘ngêi, xua ing tơdroăng ki tô dêi on dế khâng, dế koh kân, hơtô lĕm, xua ing mâu vâi droh ki kuâ kŏng dêi pó kơ’nhon xuăng, xua ing pló drôu ki xăng lĕm ‘mrĭt ƀă ki malối, cho “idrâp chuât dêi kong kế” dế dri drih dri drih, pu hung pu hung. Tâi pơlê pơrá hiăng ai mâ akố, vâi pơrá pêi pro hên tơdroăng cheăng, ai mâu ‘nâ tôu chêng, tơgôu koăng, vâi ôh tá ‘nâi tơbrê tobrêh. Mâu tơmối lăm pôu ngăn akố, pơrá mot tơdjuôm tung hiâm mơno ki hơniâp ro, sôk suâ tung pơlê pơla. Pôa A Đron-Phŏ Kăn thôn, xuân cho Phŏ pơkuâ Pơlê Tuá lĕm tro Ôm hyô Pơlê pơla Kon Pring, cheăm Mang Deang, kong pơlê Quảng Ngãi ai hơ’muăn tối tiah kố:
“Vâi krâ-nhŏng o ngin hmâ ‘no chêng koăng drêng to hngêi nếo, kâ báu nếo, mơgêi rơnó xuâ báu, pro véa kơpôu, ro, xuân hmâ mơ’no dêi kơtum chêng vâ tôu, ngin xuân ối rak vế dêi khôi túa, vêa vong tiô khôi hmâ dêi pôa pôa pin roh nah. Tơdroăng tôu chêng koăng xuân hmâ ai hlŭm tá rơvŏng tà vẩu, hmâ pro ƀă phêa, kơlá, rơvŏng hlŭm kố cho hmâ hlŭm tơdrêng ƀă chêng koăng, rak vế rơ-rêk, idrâp drêng mơđah tôu chêng koăng”.
Ôh ta xê to a roh apoăng rơnó hơngui hơnăm nếo, hâi kố, drêng troh a Kon Pring, tơmối ôh tá xê to châ tơdah tiô kơ tơdroăng ki koh to ƀă rơkong, mê cho tơdroăng ki koh tơdah dêi vâi krâ-nhŏng o, tơmối ƀă mâu tơdroăng ki hơ’muăn tối ƀă idrâp chêng koăng. Mâu leh mơdĭng tiô khôi hmâ dêi mơngế Rơteăng akố châ po tung rêm rơnó, ai plâ hơnăm, trối Tĭng lo lăm xế báu a khế 3, Tĭng kleăng kơneăng têa a khế 2, tĭng kâ báu nếo a khế 10, Tĭng klĭng péa hnôu hneăm, Tĭng to Kuât nếo ƀă hên hĕng mâu tĭng ki ê, pơrá châ po tung plâ hơnăm hlối. Klêi mê, ối ai mâu túa Mơdĭng ‘na rơxông erêh kuăn mơngế, trối diâp, pơkŏng ŏng mế, mơhum – kot mâ, xông kân hdrah ƀă hên hĕng mâu mơdĭng ki ê hía. Ƀă mâu leh mơdĭng kố, pin kô vêh tâng nếo tơdrá, idrâp chuât tiô túa ki chuât pơrá phá dêi pó, hơ’muăn tối mâu tơdroăng rêh ối ki pro mơnguân tơmối ki hâk git kơ túa lĕm tro, ki ai xêh tung kong kế, ngo ngối, tung pơlê pơla, cheăm bêng ki hiăng hmâ ƀă kơdrum kơnâng, klâng chêk, ‘nêk drê, hơkê hơlong, kong kế, vế rơmoăng, loăng kong, long têa ki gok gâ, rơdâ túa, krúa krih, krip tơdrŏm dêi Tây Nguyên. Pôa A Thơm-Krâ pơlê, mơngế ki hiăng rêh ối plâ rơxông a Kon Pring kố, hâk tơngăm drêng tối ‘na túa lĕm tro dêi pơlê tơná a hâi kố châ hên ngế tơmối ‘nâi ƀă lăm pôu ngăn:
“Tơná á cho mơngế krâ pơlê, á hlo vâi krâ-nhŏng o tung pơlê kố ‘nâi rak vế khôi túa, vêa vong dêi hdrông kuăn ngo tơná pin, mê cho tơdroăng ki kơnía. Tơdroăng rêh ối méluâ ga ai phá tâ ƀă chal vâi krâ jâ pôa pin roh nah, la tung pơlê dế nôkố, xuân hiăng ‘nâi pro tơdroăng ôm hyô, ing mê, mơjiâng cheăng pêi, mơdêk tơdroăng rêh kâ ối ăm dêi tơná ƀă rơpŏng hngêi. Rêm xoh tơmối mot ôm hyô tung pơlê tiô khôi hmâ dêi pin mê đi đo athế koh tơdah hơniâp ro, ngo hơniâp ro, sôk suâ, koh tơdah tơmối ƀă mâu tơdrá chêng koăng, túa kơhnhon xuăng, pế pơchên hmê kơchâi tiô khôi hmâ dêi vâi krâ vâ tơdah tơmối. Ing mê, mơjiâng túa ki hnê mơhno tối ‘na ki hơniâp ro, sôk suâ, vâi krâ-nhŏng o tung pơlê đi đo rak vế dêi hiâm mơno tơrŭm cheăng. Pro ôm hyô vâ ai kế kâ, ai kế xâp, la ôh tá lôi xiâm rêi khôi túa dêi pâ pôa pin roh nah”.
Xua ti mê râ, ôh tá ai ngế ki lâi hil, tơviah drêng hlo tung pơlê ai mâu vâi droh rơtăm tôu chêng tơgôu koăng rơkê. Hên vâi rơtăm ki veăng tôu chêng tơdah tơmối mot ôm hyô hiăng hên hơnăm kố. Tơná pôa A Đron xuân ôh tá chôu vế dêi tơná hiăng tơdah to lâi rơpâu ngế tơmối troh akố xếo. Ing mâu tơmối lo ing Peăng Kơnhŏng, mơngế Peăng Hdroh tơnêi têa ƀă tá mơngế kong têa vâi ê… Ƀă ai mâu khu tơmối vâi troh akố vâi veăng prâu on, ôu drôu xiâm ƀă kơ’nhon xuăng ta troh kơmăng dế nếo pơtê. Pro tơdroăng ôm hyô pơlê pơla, vâi kô châ tâ, châ hlo tơdroăng ki hâk git dêi tơmối, kuăn pơlê Kon Pring thăm rế mơjo pâ, vâ vế rak dêi túa lĕm tro krê xêh dêi tơná.
“Khu tôu chêng tôu koăng ngin xuân hmâ xúa kơtum chêng koăng tiô kơ tơdroăng, tâng lơ ai tơmối lăm pôu, lăm troh akố, mê ngin kô xo dêi kơtum chêng koăng mê vâ tôu, mơđah ăm tơmối vâ ngăn. Thăm nếo tá mâu tơmối kong têa vâi ê xuân hmâ lăm troh pôu ngăn a pơlê ôm hyô ngin, tung mê, ai tá tơdroăng ki vâ tí tăng ‘nâi plĕng ‘na túa lĕm tro dêi kuăn ngo akố. Tơmối lăm troh akố ôh tá xê to châ lăm ngăn, mê ối achê rơtế ƀă kuăn pơlê châ ngăn, châ hlo, châ tơmâng idrâp chêng koăng, châ kâ kế kâ ki kuăn pơlê pế pơchên, tơdroăng ki kal má môi mê cho vâ kuăn pơlê châ rak vế, kring tơrak dêi khôi túa, vêa vong tơná kuăn ngo ton xŏn tâ”.
Viết bình luận