Kơ’nâi kố, pó vâi krâ nho\ng o [a\ pú hmâ rơtế tơmâng pôa Kon Sơ Ha Wớp tối pơchân vâi krâ hdroâng kuăn ngo tơná rêh ối le\m, ăm rơnó hơngui thăm sôk ro.
Êng: Koh kơ krâ pơlê! Tiô ăm ‘nâi pôa cho ngế ki hiăng rêh ối luâ 3 rơxông pơkuâ, pâ phep pôa ăm ‘nâi mâu tơdroăng ki mâ pôa hiăng hlo tuăn pôa tâng?
Pôa Kon Sơ Ha Wớp: A hiăng rêh ối luâ 3 rơxông pơkuâ. A rơxông Pơhlăng a hlo tơdroăng ‘nêk mơ-‘nêa ai khât ‘nâng, a rơxông Mih – Ngu\i pơkuâ pơrah dêi rơpó ó ‘nâng, pơrah pơla mơngế Xuăn [ă\ kuăn ngo, ôh tá tơru\m dêi rơpó. A chal nôkố a hlo tơru\m môi tuăn ‘nâi pâ dêi rơpó pơla mơngế Xuăn [ă kuăn ngo, môi tiah hdrông hdrê a cheăm Da K’Nàng kố hiăng ai troh 5 ngế hriâm pro [ok thái pơkeăng. Nôkố mơngế Xuăn pơkuâ mâu kuăn ngo ki pêi cheăng, mâu kuăn ngo pro kăn mê mâu ngế Xuăn xuân pêi cheăng, a hlo ôh tá pơrah, tơdâng tơ’mô tơdroăng ki mê pin hlo nhên ‘nâng.
Êng: Hlo mâu tơdroăng ki hiăng hơ’lêh a pơlê, [ă hnoăng cheăng dêi ngế krâ pơlê, pôa hiăng hnê tối môi tiah lâi vâ kum kuăn pơlê i mơdêk ki hlê ple\ng tung mơjiâng tơdroăng rêh ối nếo?
Pôa Kon Sơ Ha Wớp: Tiô á hlo, á pâ tối ‘na mâu tơdroăng ki mơngế loi nhoăm môi tiah ngin kố hiăng pêi pro tung mâu hơnăm hiăng luâ. Ki apoăng cho krếo thế kuăn pơlê rêh ối le\m tro ‘na châ [ă ‘na mơhúa, thế pro troăng le\m ahdrối tung tơdroăng mơjiâng pơlê, tơnêi têa, mê cho tơdroăng ki kal má môi.
Má péa ‘na kring vế tơniăn, châ tơniăn le\m ‘nôi tung rêh ối mê nếo kâi châ mơnhông tung pêi cheăng kâ, tơniăn ‘nôi nếo hmiân tuăn pêi kâ, mê cho tơdroăng ki a púi vâ. Xua mê, pin thế rơtế ‘no ivá môi tuăn rơtế [ă dêi rơpó kring vế tơnêi têa, tăng troăng pêi pro vâ săm kơtiê, tah tơdroăng ki ôh tá tro, ‘nâi hriâm tơdroăng ki le\m, ki nếo. Púi vâ tơnêi têa mơnhông tơ-[rê tu\m tơdroăng, môi tiah tơdroăng: rêh ối phât tơtô, ‘nâ hriâm tâp, ‘na rak tơniăn troăng prôk, mê cho mâu ngế pêi hnoăng cheăng môi tiah ngin púi vâ vâi krâ nho\ng o rak vế pêi pro tro. Nôkố tơdroăng ki tơru\m pơla mơngế Xuăn [ă mâu kuăn ngo gá ai pơxúa kân khât, rơxông pin nôkố môi tuăn tơru\m dêi rơpó pơla mâu hdroâng kuăn ngo mơhno ăm hlo nhên tâ.
Êng: ‘Na tơdroăng rak vế khôi túa, vêa vong ki le\m tro ton nah [ă xut tah lôi khôi túa tơlá ki ôh tá tro tung rêh ối dêi kuăn pơlê gá ti lâi, ô pôa?
Pôa Kon Sơ Ha Wớp: ‘Na khôi túa vêa vong dêi jâ pôa pin, môi tiah ăm hên liăn pơkoăng. Ngin mơhnhôk kuăn pơlê chôa tah lối khôi túa ăm liăn lối hên, thế [ối túa rêh ối nếo dêi mâu ngế Xuăn vâ teăng tiô rơxông nếo nôkố, teăm hlê ple\ng môi tiah lâp plâi tơnêi.
Hơnăm 2005 nah xuân ối mâu ngế ki hâi tro hơnăm hiăng xo dêi rơpó. La sap ing hơnăm 2006 nah hiăng hlo kơdroh iâ, [ă nôkố pá ai hên xếo mâu ki hâi tro hơnăm xo dêi rơpó. Tâng vâi krâ nho\ng o ki loi t^ng tiô khôp tung hngêi khôp ngin xuân ôh tá tơku\m pro pơko\ng, thế tu\m 18 hơnăm tơngi klêng ‘nôi nếo pơko\ng.
‘Na mâu kăn nôkố hiăng veăng kum hnê kuăn pơlê tah lôi hên mâu khôi túa tơla ki ôh tá tro. La mơhno túa le\m tro ki le\m dêi jâ pôa pin, môi tiah ối rak priê pâ rơno\ng, mâ xâng ko\ng, mâ xâng chêng koăng, vó, hdro kăng mê thế pơtối rak vế. Tơdroăng kô a hmâ krếo kuăn pơlê [ă kuăn pơlê vâ pêi.
Êng: Vâ tơdroăng rêh ối dêi pơlê rế tơ-[rê, pôa vâ pơchân tơdroăng klâi ăm kuăn pơlê pin?
Pôa Kon Sơ Ha Wớp: A vâ tối krê ‘na kuăn ngo K’ho ngin a Lâm Đồng, môi tiah K’ho Cil, K’ho Lạch, M’nông, Chru, Mạ [ă hên kuăn ngo ki ê tâng khôi túa tơlá ki ôh tá tro mê ngin thế xut tah lôi, thế mơdêk ki hlê ple\ng vâ rơtế [ă mâu kăn mơnhông cheăng kâ, tơtro [ă troăng hơlâ tơchoâm dêi kuăn pơlê nôkố.
A hnê tối rơxông nếo pôi tá ôu pâk xi ke ma tu\i, la thế mơ-eăm hriâm vâ ai tơdroăng ki rơkê ple\ng, hơ’lêh tuăn tơche\ng tơmiât, hriâm tơdroăng cheăng vâ mơnhông mơdêk cheăng kâ, veăng rơtế [ă mâu kăn rêm râ kring vế tơniăn [ă mơnhông tơdroăng rêh ối.
Tơdroăng hriâm cho kal khât, rơxông nếo thế mơ-eăm hriâm kơhnâ rơkê, xua tơdroăng rêh ối nôkố kal thế rơkê, ‘nâi tơche\ng tơmiât klê trâu, ai hriâm tâp ‘nôi mê nếo hơ’lêh tơ-[rê tung cheăng kâ rêh ối.
Êng: Hôm mơnê kơ krâ pơlê. Rơkâu krâ pơlê ai hên ivá mo krá vâ pơtối pê hnoăng cheăng ki pơlê cheăm tơring kong pơlê Lâm Đồng pơcháu tung tơdroăng hnê tối ăm kuăn pơlê mơdêk ki hlê ple\ng, mơnhông tung rêh ối tơmeăm khoăng [ă malối veăng kring vế, gak ngăn tơniăn pơlê pơla cheăm bêng tơnêi têa.
Lơ Mu K’Yến chêh
Gương tơplôu [ă tơbleăng
Viết bình luận