Ôh tá vâ tơdroăng ki kơklêa kơtiê, lơ plong kol, mê kal athế mơdêk pêi lo kế tơmeăm ki hiăng ai hlâu ing kơvâ ôm hyô dêi tơring, hiăng ai mâu pơlê dêi mơngế Rơteăng ‘nâi mơdró ing ôm hyô pơlê pơla vâ mơdêk pêi lo liăn. Nâ Y Lim, pơlê Kon Pring, a cheăm Đak Long, cho ngế ki khên tơnôu djâ troăng ahdrối tung tơdroăng cheăng ki nếo, tơ-[rê [ă túa pơkâ ôm hyô kâ, ối a hngêi kuăn pơlê (homestay)
Drêng apoăng Hơngui, pin rơtế troh [ă nâ Y Lim vâ ‘nâi tơ’nôm ‘na túa pro ôm hyô pơlê pơla, hmâng nâ tơpui tối ki tro ‘ló [ă tá mâu tơdroăng tơmiât, rơhêng vâ tung hơnăm 2019 kố.
Ô nâ, troăng tơmiât mơnhông mơdêk ôm hyô vâ mơdêk pêi lo liăn, pro sap ing lâi [a\ tơdah pêi tơdroăng mê môi tiah lâi?
Nâ Y Lim: Tơdroăng pro ôm hyô mê á hiăng ai tơmiât sap ing ton nah, laga á tá hâi ai toh. Hơnăm 2018, Tơnêi têa nếo pơkâ rah pơlê kố pro ôm hyô, á đi đo tơmiât tâng pro ôm hyô mê kal mơhnhôk châ hên tơmối troh, thế tơniăn ‘’Hâk tơmối troh, môi hiâm drêng tơmối vêh’’. Á kal ai kơdrum tâ tá hngêi, pêt mâu reăng, kal ai kong kế le\m vâ tơmối troh xup um; pêt kơchâi drêh vâ ai kơchâi kâ ăm tơmối, kô chiâng ăm tơmối mot a kơdrum rah kơchâi drêh vâ pế kâ.
Ki rơhêng vâ tối thế pêt mâu hdrê kơchâi drêh ki krúa le\m, tơniăn, ôh tá xúa phon ho\a hok, lơ pơkeăng kơdê ôa hdrong. Rêm roh tơmối troh vâi mot xêh tung kơdrum [a\ kriê xêh kơchâi tung kơdrum. Kơdrum pêt kơchâi drêh xuân cho tíu pro mơnâ mâ ngăn, tơmối ôm hyô troh ôm hyô troh lăm ngăn kơdrum [a\ xup um vâ pâ vế a kơdrum kơchâi drêh á.
Á sôk ro ‘nâng. Á hâk tơngăm tơdroăng ôm hyô, hiâm mơno ôh tá tô tuăn klâi, xua á hiăng pêi pro tơdroăng ki á pói vâ sap ing ton nah. Nôkố, tơdroăng pói vâ dêi á hiăng chiâng khât.
Nâ hôm ai tơmiât vâi krâ Kon Pring tơná pin xuân mơnhông mơdêk ôm hyô vâ mơdêk pêi lo liăn ăm tơdroăng rêh ối há?
Nâ Y Lim: Á kô mơ-eăm pêi tơtro tâ tung mâu tơdroăng [a\ pơtâng tối vâi krâ tung pơlê, kô chiâng pêi túa môi tiah á hiăng pêi. Ai hên ngế ‘nâi túa pêi kâ, tê mơdró, păn mơnăn mơnôa, pế drôu xiâm, pêi kơtro vâ tăng kơnái lơ tăng kriê kơchâi kong mê tơmối ôm hyô vâi hâk môi tiah mê. Tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng ki ngin pêi lo môi tiah chế kơxái, yâu, kơxêt [a\ hên kơchâi drêh ki ê mê tơmối hâk vâ kâ ‘nâng. Kơnôm mâu kơchâi kâ mê ngin nếo pêi lo tơ’nôm liăn. Tâng ai tơmối troh mê pin thế tơdah khât.
Ôh tá xê môi ngế á pêi ôm hyô mê á pói vâ tâi tâng vâi krâ tung pơlê pơrá tơku\m ivá vâ pêi lo tơ’nôm liăn ngân. Vâi krâ ngăn hlo á pêi, vâi xuân ‘nâi nhên ‘na tơdroăng ki á pêi lo liăn. Ing mê, vâi krâ ti tăng ple\ng, hriâm bối [a\ á xuân hbrâ vâ kum [a\ hnê ăm vâi krâ tung pơlê.
Pêi ôm hyô môi tiah rơpo\ng nâ mê pêi lo liăn tâng pơchông [a\ pêi báu klâng, klêi mê pêi chiâk deăng gá ti lâi?
Nâ Y Lim: Tâng pêi báu klâng lơ pêi mâu tơdroăng ki ê mê pêi lo liăn kô ôh tá tơniăn tơ’mô [a\ pêi ôm hyô. Pêi ôm hyô tâng ai tơmối troh hên, troh đi đo mê tung 1 khế kô pêi lo châ dâng 7 – 8 rơtuh liăn, xuân ai drêng pêi lo liăn châ lối 10 rơtuh liăn. Tâng pin hâk vâ ‘nâng [a\ pêi tơtro tơdroăng ôm hyô mê tơdroăng pêi ôm hyô mơni kô châ tơ-[rê hôm.
Tiô nâ vâ mơnhông mơdêk ôm hyô tơtro tâ mê vâi krâ Kon Pring pin kal tơdroăng klâi?
Nâ Y Lim: Nôkố, vâi krâ pêi ôm hyô kal khât ai tơdroăng hnê mơhno túa pêi ôm hyô [a\ hên túa pêi ki ê, môi tiah teăn pong chêa, teăn ếo pơtâk vâ mơhnhôk tơmối troh. Ki má péa, Tơnêi têa kal mơ’no liăn vâ mơjiâng pro troăng tơ’lêi hlâu, ai kơtâu tung pơlê ôm hyô vâ tơmối kô chiâng lăm ngăn tâ tá.
Thăm nếo, xuân kal ai troăng troh a klôh têa, têa kroăng, têa pró vâ vâi lăm ngăn, kal rak ngiâ méa pơlê đi đo krúa le\m. Tung la ngiâ á pói vâ ai hên tơdroăng tơkêa bro, mâu tơdroăng hnê mơhno ăm vâi krâ akố, môi tiah hnê tơpui kong têa Ăng-glê, hnê teăn pong chêa, ếo pơtâk vâ thăm ai hên tơmeăm, mơdêk pêi lo liăn ăm vâi krâ.
Hơnăm 2019, nâ hôm ai pói vâ ki klâi [a\ dêi tơná, [a\ kuăn pơlê pin?
Nâ Y Lim: Hơnăm nếo hiăng troh, á pói vâ á, rơpo\ng [a\ tâi tâng vâi krâ tung pơlê ai ivá mo sêi têi ‘răng. Má péa nếo, pơtối mơ-eăm pêi tơtro tơdroăng pêi vâ rế hía rế mơhnhôk kơdrâm tơmối troh ôm hêi a pơlê ngin; kơpuih văng troăng kân krúa le\m, kơtâu krúa le\m; rêm toăng hngêi pơrá ai kơdrum krúa le\m kum ăm tơmối troh ôm hyô; pro tơ’lêi hlâu ăm tơmối troh a kơdrum vâ kriê kơchâi drêng mê vâi krâ kô pêi lo tơ’nôm liăn ngân hên tâ.
Á rơkâu pơlê pin thăm mơnhông tơtêk tâ ‘na tơdroăng ôm hyô. Pak^ng mê, vâi krâ kal pơtối rak [a\ rak vế khôi le\m dêi hdroâng kuăn ngo môi tiah pế drôu xiâm, mơđah tơbleăng chêng koăng ăm tơmối ngăn rế hía rế hên tâ. Ăm tơmối troh a hngêi ki lâi tung pơlê pơrá tơdah, tơpui tơno vâ tơbleăng khôi le\m tro hnối vâ mơhnhôk rế hía rế kơdrâm tơmối troh a pơlê pin.
Mơnê nâ. Rơkâu nâ châ tơ-[rê hên [a\ ai hên tơmối troh [a\ rơpo\ng xuân môi tiah a pơlê pơla Kon Pring pin kố!
Khoa Điềm êng
A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng
Viết bình luận