Mot ối tung hngêi ki nếo pro le\m krá, nếo châ Măt tra#n tơnêi têa dêi tơring Ea Kar mơjiâng bruô ăm, rơpo\ng nâ H’Nguyệt Niê (ối a [uôn Ea Ga, cheăm Ea Kmut, tơring Ea Kar, kong pơlê Dak Lak) ôh tá kơtôa klâi tơdroăng ki sôk ro. Xua sap ing kố, rơpo\ng hngêi nâ ôh tá ai xếo tơdroăng ki ối tung hngêi xi kchoh drêng kong mêi môi tiah hdrối nah.

Tơdroăng sôk ro dêi rơpo\ng nâ H’Nguyệt Niê ai hngêi ki nếo

Nâ H’Nguyệt ăm ‘nâi, sap ing nah troh nôkố, rơpo\ng hngêi ối tung hngêi pro [ă loăng, tâl xi kơchoh rêm hdroh kong mêi la ôh tá ai liăn vâ ‘mâi rơnêu. Kơnôm châ Măt tra#n tơnêi têa tơring Ea Kar to\ng kum, mơjiâng pro ăm hngêi, mê cho ‘’Hngêi tơru\m môi tuăn’’, rơpo\ng hngêi ai tíu ki kơnôm tơngah xiâm vâ  mơ-eăm pêi cheăng kho\m kâi hluăn ing kơtiê.

‘’Hdrối nah, rơpo\ng á xahpá [ă hlối kơtiê, hngêi ối xi kơchoh, tơnêi pêi kâ bú 3 sao, pâ [ă kơnốu lăm pêi cheăng vâi, o hdrui xuân lăm pêi cheăng ăm vâi a Sài Gòn. Châ tơnêi têa mơjiâng pro hngêi ối, rơpo\ng á hâk ro păng ‘nâng, á kô mơ-eăm pêi cheăng kâ vâ hluăn ing kơtiê. Mơnê Tơnêi têa hiăng to\ng kum ăm rơpo\ng á’’.

Nâ H’Neo Niê rak ngăn hdrê ro châ Măt tra#n tơnêi têa tơring Ea Kar bruô ăm

Tơdrêng [ă tơdroăng mơjiâng pro ‘’Hngêi ki tơru\m môi tuăn, Măt tra#n Tơnêi têa tơring Ea Kar, kong pơlê Dak Lak ối bruô ăm hdrê ro kơdrâi vâ păn, kum ăm mâu rơpo\ng kơtiê re\ng châ tơniăn tung rêh ối. Cho môi tung 13 rơpo\ng kơtiê dêi [uôn Ea Ga, cheăm Ea Kmut châ xo hdrê  ro vâ păn, nâ H’Neo Niê tối: Klêi hiăng lo ối phá xêh, tơnêi pêi kâ iâ tê, tơdroăng cheăng kâ tung rơpo\ng hngêi xahpá. Châ Măt tra#n tơnêi têa tơring Ea Kar bruô ăm hdrê ro, rơpo\ng hngêi nâ hiăng hơ’lêh dêi kơdum chêk, pêt tơ’nôm nhâ vâ ăm ro rêi, troh nôkố ro hiăng xiu, vâ chê ai kuăn:

‘’Hdrối nah, rơpo\ng hngêi á kơtiê, châ tơnêi têa tơmâng to\ng kum ăm hdrê ro păn, ngin hiăng mơ-eăm tăng pôe nhâ vâ che\m ăm ro rêi, vâ ro ai kuăn mơnhông tơ-[rê tơdroăng rêh ối tung rơpo\ng hngêi, păn roăng ăm dêi kuăn châ hriâm’’.

{uôn Ea Ga, cheăm Ea Kmut, tơring Ea Kar ai 213 rơpo\ng, ki hên to mâu hdroâng kuăn ngo rêh ối. Tiô jâ H’Lai {yă, Kăn hnê ngăn Đảng [uôn Ea Ga tối, hdrối nah, oh tá ai tơnêi pêi kâ, thăm nếo mâu rơpo\ng tung pơlê ai kuăn hên, tơdroăng rêh ối cheăng kâ chiâng trâm hên tơdroăng pá.

Mâu hơnăm hiăng luâ, tơdrêng [ă troăng hơlâ pơkâ dêi Đảng, luât dêi Tơnêi têa, mâu hơnăm hiăng hdrối Vi [an Măt tra#n rêm râ hiăng kum kuăn pơlê pro ‘’Hngêi ru\m tuăn’’,‘’Hngêi 167’’ kum ăm hdrê ro kơdrâi. Ing mê, veăng ‘no hên hnoăng tung tơdroăng kơdroh tah hrâ mơnguâ kơtiê, săm kơtiê a kong pơlê.

‘’Hdrối nah, tung pơlê trâm hên xahpá ‘na cheăng kâ, tơnêi pêi kâ, tơnêi pro hngêi ối ôh tá ai. Rơpo\ng kơtiê hên, châ 60% rơpo\ng kơtiê tung pơlê. Kơnôm ing ai tơnêi têa tơmâng kum 13 to hdrê ro ăm 13 rơpo\ng, rêm hơnăm pro ăm Hngêi tuăn pâ mê tơdroăng cheăng kâ dêi kuăn pơlê hiăng mơnhông tơ-[rê. Mâu kuăn cháu tung pơlê nôkố hiăng lăm hriâm tro hơnăm, ôh tá ai tơdroăng kuăn ‘ne\ng lo pơtê hriâm tơdế rá môi tiah hdrối nah’’.

Ôh tá xê to kơjo kum,  veăng kum kuăn pơlê rơpo\ng kơtiê tung pơlê Ea Ga ki 15 hơnăm hiăng luâ Măt tra#n tơnêi têa tơring Ea Kar hiăng mơhnhôk kuăn pơlê, mâu khu ai tuăn hơ-ui veăng tơlo 23 rơtal 400 rơtuh liăn ‘măn a kơxo# liăn kơd^ng vâ kum mâu kơtiê xahpá, kum lối 1 rơtal 800 rơtuh liăn pro hngêi 167.

Pak^ng mê, rêm hơnăm Măt tra#n tơnêi têa tơring Ea Kar ối veăng kum ăm rơpâu ngế hok tro kơtiê hriâm rơkê, kum mâu rơpo\ng ki trâm xía vâ xua on chếo kâ chiâk deăng, xua kong prâi pro ôh tá tơniăn [ă hên tơdroăng ki ê.

Pôa Lê Văn Hồng, Kăn hnê ngăn Vi [an Măt tra#n tơnêi têa tơring Ea Kar ăm ‘nâi, ing mâu tơdroăng veăng kum ki pơxúa khât dêi Măt tra#n tơnêi têa tơring Ea Kar ‘na hngêi ối [ă tơmeăm mơjiâng pro hiăng veăng kum mâu rơpo\ng kơtiê, vâ chê kơtiê, malối [ă mâu hdroâng kuăn ngo vâ re\ng châ rêh ối tơniăn [ă vâ mơ-eăm pêi cheăng kâ hluăn ing kơtiê krá ton. Ing mâu tơdroăng pêi pro mê hiăng kum ăm tơring tơbleăng tơdroăng pơkâ dêi tơnêi têa ‘na săm kơtiê krá ton ta ah.

‘’Pêi pro tiô troăng hơlâ tơru\m ivá mơno xua mơngế kơtiê, pêi pro mâu tơdroăng kum mâu kơtiê, sap ing apoăng hơnăm Vi [an Măt tra#n tơnêi têa hiăng mơjiâng tơdroăng pơkâ tơbleăng mơhnhôk tăng liăn kum mâu kơtiê. Tơbleăng pêi tơdroăng pro pơxúa ăm mâu kơtiê môi tiah kum hơlêm kế ăm tơmeăm tung rôh Têt Lo hơnăm nếo Mậu Tuất, kum pêi pro tơdroăng tơkâ luâ xahpá xua kong prâi pro oh tá tơniăn, kum mơnhông cheăng kâ, bruô rokơdrâi ai kuăn vâ kuăn pơlê ai rôh châ mơnhông mơdêk cheăng kâ rêh ối, [ă ma lối kum pro hngêi ‘’Ru\m tuăn’’ vâ mâu rơpo\ng kơtiê tung tơring ai hngêi ối le\m tơniăn [ă tơniăn tung rêh ối’’.

Ing Măt tra#n tơnêi têa tơring Ea Kar, hâi mâu ngế kơtiê hiăng ai hên ngế kuăn pơlê vâ môi tuăn. Ing mê tơdroăng ki Măt tra#n tơnêi têa tơring Ea Kar hiăng kum rơpo\ng kơtiê tung tơring ôh tá tro vâi mơhrâm lôi pá ro\ng.

            Tuấn Anh chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng