Sap hơnăm 2012 troh nôkố kơvâ hnê hriâm [a\ hnê mơjiâng kong pơlê Kon Tum ôh tá châ tơ’nôm môi [iên che# ki lâi. Klêi kơ’nâi 6 hơnăm ôh tá ai [iên che#, mâu ngế pêi cheăng dêi kơvâ nôkố ối kal troh 1.800 ngế. Tung mê tơdroăng ôh tá tu\m thái cô tơku\m hên a râ hriâm mâm non 505 ngế cô [a\ râ má môi 513 ngế thái cô.

Ôh tá tu\m thái cô xua mê hiăng hên hơnăm cô Chinh môi ngế hnê môi lâm

Pôa Nguyễn Phúc Phận, Kăn pơkuâ Hnê hriâm [a\ hnê mơjiâng kong pơlê Kon Tum tối ăm ‘nâi, tơdroăng ôh tá tu\m thái kô hên dế pro pá [a\ tơdroăng hnê hriâm [a\ hnê mơjiâng a kong pơlê:

‘’Kố cho tơdroăng ki pá puât [a\ kơvâ hnê hriâm [a\ hnê mơjiâng, ki má lối cho mâu hngêi trung râ má môi [a\ râ mầm non. Môi cô yăo ôh tá kâi vâ hnê môi lâm ki kâ ối pơtê tung hngêi trung ăm mâu yăo xuân môi tiah môi lâm hriâm plâ hâi ăm hok tro râ má môi sap ing kơxo troh kơxê. Pak^ng mê mê tơdroăng mơjiâng hngêi trung lâm xuân cho môi tơdroăng ki pá nếo. Pơtih môi tiah tơring Ia H’Drai nếo mơjiâng kơpong kuăn pơlê mot rêh ối hmâng vâ, mơdêk tơdroăng hnê hriâm ing mâu pơlê ki ê troh tơdroăng hnê hriâm ki kal thế ai. Tơdroăng tăng thái cô trâm hên pá puât’’.

A mâu hngêi trung ôh tá tu\m thái cô, Kăn pơkuâ hngêi trung [a\ mâu thái cô dế trâm pá puât ó. Jâ Vũ Thị Việt Hà, Cô pơkuâ hngêi trung mâm non Sao Mai, cheăm Sa Sơn, tơring Sa Thầy tối ăm ‘nâi, hngêi trung ai 1 tíu xiâm [a\ péa tíu ‘ngé.

Ôh tá tu\m [iên che# xua mê thái cô thế pế kâ ăm hok tro ki ối pơtê tung hngêi trung

Hơnăm kố hngêi trung ai 164 hok tro [a\ 8 cô. Tiô Thông tư liên tịch kơxo# 06 hâi lơ 16/3/2015 pơla péa Khu xiâm, Khu xiâm pơkuâ hnê hriâm, hnê mơjiâng tuăn ngôa rơkê [a\ Khu xiâm pơkuâ kăn [o# pơkâ ‘na inâi tíu pêi cheăng, pơkâ kơxo# mơngế pêi cheăng tung mâu tíu hnê hriâm mâm non tơnêi têa, mê hngêi trung ối kal tơ’nôm 5 ngế cô nếo vâ tơniăn tung tơdroăng rak ngăn hnê hriâm vâi hdrêng:

‘’Tung tơdroăng rak ngăn mâu vâi muăn ôh tá tu\m cô tiah kố mê mâu cô cho tơbrêi tơbrêh ‘nâng. {a\ kăn [o# pơkuâ tung pơla cô châi tamo lơ ai mâu tơdroăng ki thâ mê kăn [o# pơkuâ teăng dêi pó kum, rak ngăn kum mâu vâi muăn, vâi cháu. Tâng ai 5 cô kố tâng a lâm mê mâu cô kô kơdroh tơbrêi tơbrêh tung rak ngăn mâu vâi cháu, vâi muăn’’.

Hên hơnăm pơtối môi ngế pơkuâ rak ngăn lâm ki hriâm kâ ối pơtê tung hngêi trung lâm Lá Một, Hngêi trung mâm non Sao Mai, cô Mạc Thị Chinh tối, tơdroăng pơkuâ ngăn lâm môi ngế cho tơbrêi tơbrêh:

‘’Vâi cháu, vâi muăn lo lăm pơyâng cho kơdrâm, mâu cháu trut dêi pó. Klêi mê mâu vâ muăn ki u ối tung lâm nếo. Drêng cô tiô mâu vâi muăn lăm a hngêi mơdrah mê ôh tá ai cô pơkuâ ngăn a lâm. Drêng ăm mâu vâi muăn ô kâ, mê ngăn tâi tâng vâi muăn drêng kâ xua mê xuân pá puât. Tơdroăng rak ngăn sap ing kơxo troh kơxê hlối. Mơgrúa châ chăn ăm mâu vâi muăn, rak ngăn mâu vâi muăn, bâu ngiâ xếo môh. Ai môi ngế cô tê a lâm drêng ai tơdroăng ki thâ, châi tamo vâ pâ pơtê mê cho pá puât ‘nâng’’.

 Kong pơlê Kon Tum ối kal lối 1.000 ngế cô, tơku\m a pái tơring, pơlê kong kơdrâm: Sa Thầy ối kal 321 ngế cô, Đăk Hà ối kal 303 ngế cô [a\ pơlê kong kơdrâm Kon Tum ối kal 264 ngế cô.

Thái cô tơku\m po xah hêi ăm hok tro tung chô pơtê hriâm

Rơtế [a\ ôh tá tu\m thái cô, tâi tâng kơvâ hnê hriâm kong pơlê Kon Tum ối kal dâng 800 [iên che# ăm tơdroăng pế pơchên hmê kơchâi a mâu hngêi trung mâm non, hngêi trung ki hok tro kâ pơtê a hngêi trung [a\ tá mơngế ke# toăn, xo hnoăng liăn, ngăn tíu chôu ‘măn mơ-éa, ngăn pơkeăng [a\ khăm pơlât. Thăm nếo cho drêng ối kal [iên che#n mê kơvâ hnê hriâm kong pơlê xuân thế pêi pro tơdroăng kơdroh [iên che#. Drêng ai tơdroăng ôh tá tu\m thái cô ton xo\n, jâ Nguyễn Thị Thoa, pơkuâ tơdroăng rah xo kăn [o#, {ơrô hnê hriâm [a\ hnê mơjiâng tơring Đăk Hà tô tuăn ‘na tơdroăng pơkuâ [a\ hnê hriâm:

‘’Cô châi tamo ai hngêi trung mâu kăn [o# pơkuâ thế lo veăng lăm hnê châ khế, ôh tá tiô pơkâ klâi xếo. Tiô pơkâ cô pơkuâ 2 tiêt/tung măng t^ng, cô pho\ 4 tiêt/măng t^ng laga hlo kăn [o# pơkuâ thế hnê hên tâ kơxo# tiêt tiô pơkâ xua mê tơdjâk troh tơdroăng pơkuâ tơdjuôm. {a\ mâu cô tâng châi tamo. Ai môi ngế cô châi tamo  mê thế tơku\m péa lâm mê chiâng môi, mê hok tro kơdrâm ‘nâng, kơ-[a\ng tăng ôh tá tu\m xua mê tơdjâk troh tơdroăng ki hnê’’.

Vâ tơleăng tơdroăng ôh tá tu\m thái cô, mâu hngêi trung a kong pơlê Kon Tum tung hên hơnăm hiăng hluâ hiăng mơ-eăm vâ tơniăn tơdroăng hnê hriâm [a\ mâu tơdroăng ki ê dêi hngêi trung. Hên túa xuân châ pêi pro, môi tiah: cô hnê hơdruê xuâng, ivá, mih thuât, văn, toăn veăng hnê hên hngêi trung; môi ngế thái pơkeăng a hngêi trung pơkuâ hên hngêi trung tung môi kơpong; ngế cheăng văn thư, ke# toăn, ngế pơkuâ râng liăn môi ngế ki vâ iâ thế pơkuâ pêi châ 2 hnoăng cheăng; cô pak^ng mâu tiêt hnê thế pêi môi tơdroăng dêi mâu ngế pêi cheăng ki ê [a\ hía hé. Laga nhên khât kố cho mâu túa pêi ki vâ hbrâ drêng kal tê. Tâng ôh tá châ tơ’nôm teăm tơdrêng, kơvâ hnê hriâm [a\ hnê mơjiâng tuăn ngôa rơkê kong pơlê Kon Tum [a\ mâu thái cô kô ối rêm hâi trâm pá tung tơdroăng ki vâi mơnhên kô pêi tiô troh tá krâ ah./.

            Khoa Điềm chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng