Hơnăm 2004, cheăm Ea Bar, tơring tíu tơkăng kong Buôn Đôn châ hnhâng kơxái on tơhrik vâ xúa tung reh ối [ă pêi cheăng ăm kuăn pơlê. Ai on tơhrik, tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê hiăng châ tơ-[rê. Pôa Y Rôk Niê, ôi a [uôn Knia I, cheăm Ea Bar hâk phiu niu, hiăng ai on tơhrik oh tá xê to kum ăm kuăn pơlê ai on bâ eăng rêm hâi xúa tung pêi cheăng kâ tơ’lêi tâ, ing tơdroăng bâ eăng troh ngăn tơvi, ai kơtuh hngiú [ă hên ki ê, la rơpo\ng pôa ối rôe kơmăi hrik têa tôh loăng plâi re\ng tơ’lêi hlâu tâ:

Hdrối nah, hâi teăm ai on tơhrik kuăn pơlê thế rôe têa châu vâ trêng kơmăi toh kơphế, troh hơnăm 2004 tơnêi têa hiăng hnhâng kơxái on tơhrik ăm kuăn pơlê tơ’lêi tung pêi cheăng kâ, kuăn pơlê hlo ai on tơhrik tơ’lêi hlối kơdroh liăn ‘no hrê dâng 1/3.

 Drêng ai on tơhrik, kuăn pơlê rôe tơ’nôm tơvi, tơmeăm xúa tung rêh ối rêm hâi, tơdroăng rêh ối mơnhông tơ-[rê iâ.  Ai on tơhrik kuăn pơlê veăng tơlo rôe pul on krâ ăm bâ eăng drô troăng tung thôn vâ tơ’lêi tung prôk lăm, malối vâi kuăn ‘ne\ng lăm hriâm tro ‘nâng.

Ai on tơhrik xuân po rôh pêi cheăng kâ tơ’lêi tâ ăm hên rơpo\ng. Ôh tá xê to ‘no liăn po rơdâ pêi cheăng kâ, păn mơnăn, hên rơpo\ng hơ’lêh pêi mâu tơdroăng cheăng môi tiah, hâng, krâ pơklêp tơmeăm [ă on tơhrik, po tíu ‘mâi rơnêu mâu kơmăi đie#n tưh, kơmăi vâ pêi chiâk deăng, pro kơmăi uâ pơli, pro tơmeăm ki pêi lo ing chiâk deăng [ă hên ki ê.

Kơnôm ing mê, kơxo# liăn châ xo tơ’mot dêi kuăn pơlê rế châ tơ-[rê tâ, kơxo# rơpo\ng kơtiê rế kơdroh re\ng. On tơhrik hiăng bâ eăng tung pơlê, tơdroăng cheăng kring gak tơniăn xuân châ rak tơniăn. Ja H’Waih H’Mok , ối a buôn Knia , cheăm Ea Bar tối ăm ‘nâi:

Ai on tơhrik tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê a mâu pơlê hơ’lêh hên

Hdrối nah, xahpá hên, kuăn pơlê lăm pôu hngêi kố hngêi tá vâ lăm khăm pơlât, lăm leăm ong mé thế râng on tiê. Sap ing hơnăm 2004, hiăng hnhâng troăng kơxái on tơhrik kuăn pơlê sôk ro xua prôk lăm hiăng tơ’lêi hlâu [ă ai on bâ eăng.

 Pak^ng mê, tơdroăng tong tơmeăm xuân hiăng kơdroh tâ tâng vâ pơchông [ă hdrối nah, xua ai on tơhrik bâ eăng a kơmăng, hdrối nah măng muât ai hên mâu ki lăm tong tơmeăm’’.

Jâ Nguyễn Thị Minh Tâm, Kăn pho\ hnê ngăn Vi [an cheăm Ea Bar, tơring Buôn Đôn, ăm ‘nâi, nôkố tâi tâng mâu thôn, pơlê dêi cheăm xuân hiăng ai on tơhrik. Kơ’nôm ai on tơhrik tơniăn mê tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê châ mơnhông tơ-[rê, tâi tâng mâu rơpo\ng kuăn pơlê châ po ngăn [âng tối tơbleăng mâu tơdroăng nếo ai, ngăn vâi hnê túa mơnhông mơdêk cheăng kâ ki nếo, ing mê, hriâm vâ xúa tung pêi cheăng mơnhông cheăng kâ dêi rơpo\ng hngêi, mơjiâng todroăng rêh ối a kơpong kuăn pơlê ối [ă hên ki ê.

‘Nâi nhên ki kal dêi on tơhrik [ă tơdroăng xúa tung rêh ối [ă pêi cheăng kâ dêi kuăn pơlê, tung mâu hơnăm hiăng luâ, tơdrêng [ă tơdroăng ‘mâi rơnêu pro ngăn tiô rơnó ‘na tơdroăng hnhâng troăng kơxái on tơhrik tơnêi têa dêi kơvâ ngăn on tơhrik, mâu kơvâ cheăng dêi khu grup cheăm Ea Bar xuân đi đo hnê tối ăm kuăn pơlê xúa on tơhrik tơniăn [ă ngăn on tơhrik châ pro tơ’lêi hlâu. Jâ Nguyễn Thị Minh Tâm ăm ‘nâi:

‘’Vi [an cheăm đi đo tơru\m cheăng a mâu rôh hôp tơpui hnê tối tơbleăng ăm kuăn pơlê thế hnê tối dêi kuăn ‘ne\ng pôi tá kơ’nêi kleăng hlá mơ-éa, pôi tá kơ’nêi mâu kơpôu ro pá xôp troăng kơxái on tơhrik vâ tơniăn ‘na ivá. Khu droh rơtăm dêi cheăm đi đo tơku\m po lăm po veăng loăng ngiât pá kơdâm mâu kơpong ai troăng kơxái on tơhrik tơkâ luâ, vâ rak vế tơniăn, xúa on tơhrik tơniăn le\m.

Ai xiâm on tơhrik dêi tơnêi têa, kuăn pơlê mâu hdroâng kuăn ngo a cheăm Ea Bar, tơring tơkăng kong {uôn Đôn, kong pơlê Dak Lak, dế choâ lâng mơnhông mơdroăng rêh ối phâi tơtô, veăng pêi tơdroăng pơkâ dêi tơnêi têa mơjiâng thôn pơlê rêh ối cheăng kâ tiô túa nếo.

Tuấn Long chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng