*** Rế achê vâ troh hâi Têt, tơdroăng mơjiâng pro kế tơmeăm [a\ hbrâ rơnáu kế tơmeăm Têt dêi kuăn pơlê Têa Rao Ku\n, cheăm Pô Kô, tơring Đăk Tô thăm rế thâ pêi. Vâ ai môi rơnó Têt phiu ro, phâi tơtô, 175 rơpo\ng tung pơlê ôh tá ai kơbố tối kơbố pơrá mơ-eăm pêi kêi đeăng dêi hnoăng cheăng klâng chiâk.
Rơtế amê rơpo\ng ki lâi xuân hbrâ kơpuih văng, rơnuâ dêi hngêi trăng. Ngoh A Đăng, môi ngế kuăn pơlê tối ăm ‘nâi, hngêi ki lâi tung pơlê xuân hbrâ rơnáu vâ phiu ro koh tơdah Têt [a\ tơdah hơnăm nếo:
‘’Klêi kơ’nâi pôe xo dêi tơmeăm, rơpo\ng á [a\ vâi krâ tung pơlê pơrá kơd^ng châ iâ liăn vâ roê tơmeăm hbrâ tơdah Têt. Hdrối Têt dâng 2 măng t^ng hngêi ki lâi tung pơlê xuân pế drôu xiâm vâ ôu mâu hâi Têt. Mâu rơpo\ng ki ai liăn mê kâ í, peâp, chu tung mâu hâi Têt [a\ krếo nho\ng o troh kâ. Mâu rơpo\ng ki pá puât xuân ai kơ-[a\n ke\o. Hbrâ kế kâ, kơchâi kâ tung roh Têt ai rơpo\ng ối mơ-eăm tăng mâu kơchâi kâ tiô khôi vâi krâ nah, môi tiah: Hơpôe, kơnái kong, ká têa plông.
Kơmăng tơdah hơnăm nếo rêm ngế kô phiu ro, sôk suâ Têt dêi tung rơpo\ng hngêi tơná. Hâi má 1, má 2 vâi krâ lăm pôu dêi pó. Troh hâi má pái krâ pơlê [a\ kăn pơkuâ thôn kô tơku\m po ôu kâ Têt tơdjuôm a kuât dêi pơlê. Rơpo\ng ki lâi ai drôu xiâm mê djâ drôu xiâm, ai tơmeăm kâ têk a kuât tơdjuôm tơdah hơnăm nếo cho ro rih ‘nâng’’.
*** Vâi krâ hdroâng kuăn ngo K’ho a pơlê Ha Oai, cheăm Tu Tra, tơring Đơn Dương, kong pơlê Lâm Đồng xuân dế sôk ro, phiu niu koh tơdah Têt. Mâu rơpo\ng rơtế dêi pó bro mơgrúa troăng pơlê kơtâu, rơnuâ dêi hngêi trăng krúa le\m. Pak^ng mê, pêi kêi đeăng mâu tơdroăng cheăng a chiâk, vâi krâ xuân rôe tơmeăm, hbrâ mâu kế kâ, kơchâi kâ ki kơhiâm ăm dêi rơpo\ng hngêi. Ngoh K’Moi, kuăn pơlê tung thôn tối:
‘’Tiô khôi túa rôh nah vâi krâ oh tá kâ Têt Xuăn, laga lối 10 hơnăm kố, vâi krâ xuân phiu ro tơdah rơnó Hơngui nếo. Mâu rơpo\ng kơbố xuân hbrâ dêi í, chu vâ mơ’nui hơnăm châ kâ phâi, kơhiâm, tơku\m rơpo\ng rơtế kâ Têt. Rơtế amê, drêng lăm chiâk deăng, lăm tung kong vâi krâ tăng kơchâi kong, hơpôe, kơchâi hơ-iâ vâ pế pơchên hên kơchâi tiô khôi hmâ vâi krâ nah vâ krếo nho\ng o, vâi krâ tung thôn veăng ôu kâ drêng troh rơnó Hơngui’’.
*** Vâi krâ mơngế Rơđế a kong pơlê Dak Lak xuân phiu ro hbrâ tơdah Têt Canh Tý 2020 ing hdrối mê to lâi hâi troh tơdế khế. Maluâ ôh tá tơku\m po leh môi tiah mâu hdroâng kuăn ngo ki ê, laga mơngế Rơđế xuân mơgrúa dêi hngêi trăng, rôe tơmeăm kâ veăng phiu ro Têt dêi tơnêi têa. Nôu Chiến (H’Nguyên Mlô), ối a pơlê Sú, cheăm Ea Hồ, tơring Krông Năng, kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi:
‘’Hbrâ tơnáu Têt dêi kuăn pơlê nôkố phá tâ tâng pơchông [a\ hdrối nah. Nah ôh tá tơku\m po kâ ki klâi ôh. Nôkố hiăng hriâm tiô nho\ng o Xuăn môi tiah lu\#m kơ-[a\n Têt, kơdê kâ chu kân, mơgrúa hngêi trăng vâ tơdah Têt. Mâu rơpo\ng mơngế Rơđê akố hriâm mâu tơdroăng ki tro dêi nho\ng o mơngế Xuăn tung roh koh tơdah rơnó Hơngui’’.
*** Mâu tơdroăng ki hơ’leh tung rêh ối a mâu pơlê, cheăm xuân pro vâi krâ nho\ng o phiu ro hbrâ tơdah Têt tiô khôi hmâ dêi hdroâng kuăn ngo. Đăi tă Đinh Bếch, hdroâng kuăn ngo Bơhnéa, hdrối nah cho kăn pơkuâ ngăn khu lêng tơring K[ang [ă tơring ‘Mang Yang, kong pơlê Gia Lai.
Klêi kơ’nâi hiăng pơtê cheăng, pêi 2 hneăng pro kăn pơkuâ ngăn chi [o# tôh kơpho# 10, pơlê kân K[ang, pôa đi đo mơ-eăm vâ kum mơnhông cheăng kâ, rêh ối pơlê pơla, kơpong kuăn pơlê rêh ối, malối tung mơjiâng thôn pơlê nếo. {ă tơdroăng ki hơ’leh dêi mâu pơlê, cheăm pôa hâk phiu [ă hlo nhên tơdroăng hơ’leh mê a tơrêm hơnăm:
‘’Kong pơlê Gia Lai tối tơdjuôm, tơring K[ang hiăng ai hên tơdroăng hơ’leh, mơnhông mơdêk hlo phiu ro khât. Kơnôm ing tơdroăng to\ng kum dêi Đảng, tơnêi têa mê vâi krâ nho\ng o hiăng pêt kơphế, kơxu xông kân dâi le\m khât, kum ăm tơdroăng rêh ối dêi vâi krâ nho\ng o rế hía rế tơniăn. Châ hlo mâu tơdroăng ki hơ’leh môi tiah mê, á hlo phiu ro khât’’.
{ă ivá mơ-eăm ôh tá ăm rơpo\ng ki lâi ôh tá châ kâ Têt, tung mâu hâi ki kố, khu pơkuâ tơring, cheăm, mâu khu tơru\m to\ng kum pơlê pơla, khu ki ai tuăn hiâm hơ-ui kum tơku\m po hên mâu tơdroăng phiu ro koh tơdah Têt, pôu kơ-êng, bruô tơmeăm Têt ăm mâu rơpo\ng ki xơpá, rơpo\ng ai troăng hơlâ to\ng kum, rơpo\ng hdroâng kuăn ngo:
*** Khu pơkuâ ngăn cheăm Ia Krêl, tơring Đức Cơ, kong pơlê Gia Lai dế tơku\m po hâi ôu kâ Têt ăm kuăn pơlê, malối cho mâu rơpo\ng kơtiê. Cheăm hiăng mơhnhôk tơlo vâ chê 100 rơtuh liăn sap ing mâu khu mơdró dế pêi cheăng a kong pơlê vâ roê phái, roê po [ă kơ-[ăn ke\o, pro tơmeăm Têt. Pôa Rơmah Chăt, kăn pho\ pơkuâ ngăn Đảng ủy cheăm Ia Krêl, tơring Đức Cơ, kong pơlê Gia Lai ăm ‘nâi:
‘’Hbrâ tơdah Têt, tơring, cheăm hiăng mơhnhôk mâu kơvâ cheăng, khu pú hên mâu khu mơdró kâ vâ hbrâ mâu kế tơmeăm pơtroh ăm vâi krâ nho\ng ki ai tơdroăng rêh ối xơpá, rơpo\ng ki ai hnoăng tơnêi têa. Drêng mot tung hơnăm nếo, teăng mâ Đảng [o#, khu pơkuâ cheăm rơkâu vâi krâ nho\ng o a mâu pơlê, cheăm ivá rơdêi, pêi cheăng kâ pon mơhúa, tơru\m vâ mơjiâng pơlê, cheăm kro mơdro\ng, le\m ro’’.
*** Ia Dom cho cheăm tơkăng kong tơring Đức Cơ, kong pơlê Gia Lai. Tâi tâng cheăm ai lối 1.600 rơpo\ng kuăn pơlê tung mê ai lối 40% cho kuăn ngo rêh ối. Tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê tung cheăm hiăng chôa ‘lâng mơnhông tơ-[rê la xuân ối ai mâu ngế kuăn pơlê, malối cho hdroâng kuăn ngo, tơdroăng rêh ối trâm hên xahpá.
Đảng [o#, mâu kăn cheăm hiăng tơku\m tơbleăng mâu tơdroăng vâ kum kuăn pơlê tung cheăm kâ Têt phâi tơtô; hơniâp ro, malối cheăm châ tơmâng to\ng kum Têt ăm mâu rơpo\ng kơtiê. Pôa Rơ]om Tiu, Kăn hnê ngăn Măt tra#n cheăm Ia Dom, tơring Đức Cơ, kong pơlê Gia Lai tối:
‘’ Hbrâ tơdah Têt, cheăm hiăng mơjiâng mâu khu chêh inâi, tơmâng to\ng kum tơmeăm Têt ăm kuăn pơlê. Mâu khu tung cheăm kô lăm pôu tơrêm thôn pơlê vâ bruô tơmeăm Têt ăm rơpo\ng hngêi ki xahpá, rơpo\ng hngêi ai hnoăng kăch măng. Ngin kô mơ-eăm vâ kuăn pơlê ai hâi Têt tơtô, hơniâp ro. Drêng troh hơnăm nếo, a rơkâu vâi krâ nho\ng o [ă pú hmâ mo le\m châ, pêi cheăng pon mơhúa, tơru\m môi tuăn vâ mơjiâng pơlê kro mơdro\ng le\m’’.
*** Veăng pêi pro tơdroăng ‘’Têt tơku\m dêi rơpó rơnó Hơngui Canh Tý 2020’’ xua Khu ngăn mâu ngế pêi cheăng kong pơlê Kon Tum tơku\m po ai 250 ngế đoân viên ko\ng đoân. Rơtế hmâng mâu tơdroăng hơdruê koh hâk ro lo hơnăm nếo, Rơnó hơngui 2020, mâu đoân viên ko\ng đoân châ mâu Khu tơru\m ngăn cheăng pêi kong pơlê Kon Tum bruô tơmeăm Têt, rêm kơxuô tơmeăm kơnâ 500 rơpâu liăn. Khu tơru\m ngăn pêi cheăng kong pơlê Kon Tum xuân pơkâ kum mơjiâng pro 11 toăng hngêi [ă ‘mâi rơnêu 2 toăng hngêi hơ-ui xua ko\ng đoân kum, tâi tâng kơxo# liăn 585 rơtuh liăn.
Ngoh Dương Văn Phước, rôh má péa veăng pêi tơdroăng kum Têt tơku\m dêi rơpó, rơrêk tung hiâm mơno tối:
‘’Tơná á, hơnăm kố cho hơnăm má péa kâ Têt tơku\m dêi rơpó. A mơnê mâu râ kăn, Khu pơkuâ ngăn pêi cheăng dêi kong pơlê tơku\m po kâ Têt tơku\m dêi rơpó a tâ hơniâp ro tơtô tung hiâm mơno ăm rêm ngế ko\ng nhân môi tiah ngin ki rêh ối xahpá. A hlo Têt hơnăm kố hơniâp khât ăm rêm ngế ngin’’ .
Khu chêh hlá tơbeăng VOV Tây Nguyên chêh
Gương-A Sa Ly-Katarina tơplôu [a\ tơbleăng
Viết bình luận