Tung mâu hâi kong mêi a khế 7, pôa A Ju\, krâ pơlê Yang Lo# 1, cheăm Sa Loong, tơring Ngọc Hồi, kong pơlê Kon Tum xuân rơtế [ă mâu kăn [o#, mâu lêng gak tíu tơkăng kong Sa Loong lăm pơtrui troăng tíu tơkăng kong. Hơnăm kố, maluâ hiăng mot tung hơnăm 63 la ivá dêi pôa A Ju\ xuân ối rơdêi. Lối chât hơnăm veăng rak vế tơniăn troăng tíu tơkăng kong xo\n ai 16 km tơdjêp [ă tơnêi têa pú hmâ kong têa Kul, pôa A Ju\ rơbot tung tơrêm hơlâ troăng dêi 2 tơneăn ki xiâm [ă 12 to tơneăn ki ê. Kơdró chêng dêi pôa hiăng prôk lâp luô mâu kơpong kong ngo, lăm troh a tơrêm têa kroăng, [ă mâu thông têa. {ă pôa A Ju\, tơdroăng kring vế tơniăn hnoăng pơkuâ tơnêi têa a tíu tơkăng kong cho tơdroăng ki ‘ló hâk mơnê kân păng ‘nâng. Tối ‘na pôa A Ju\, thie#u tă Phan Trọng Bình, Kăn Đông Mô đo#i gak tơkăng kong dêi cheăm Sa Loong tối ăm ‘nâi:

‘’Pôa A Ju\ hiăng kum ăm Đông mô đo#i gak tơkăng kong tung hnoăng lăm pơtrui ngăn, kring vế tơniăn tíu tơkăng kong [ă hnê mơhno ‘na mâu tơdroăng cheăng ki xiâm, ‘na luât dêi tơnêi têa, Tơdroăng pơkâ cheăng, túa pêi pro dêi tung kơpong tíu tơkăng kong vâ ăm rêm ngế kuăn pơlê, ki rơhêng vâ tối cho hdroâng kuăn ngo tơ’lêi re\ng hlê, re\ng ‘nâi, hlối pêi pro.

Pôa A Ju\ cho môi tung mâu ngế ki pơtối pêi pro le\m tro hnoăng cheăng dêi mâu krâ pơlê, dêi mơngế ki châ kuăn pơlê loi tơngah, cho mâu ngế pôu râng hnoăng cheăng dêi krâ pơlê, dêi mơngế ki châ kuăn pơlê loi nhuo#m tung rak vế, pêi pro tơdrêng [ă mô đo#i gak tíu tơkăng kong dêi Đảng, khu kăn pơkuâ tung kring vế hnoăng tơnêi têa, tơniăn ‘na cheăng kal kí, rak tơniăn ăm pơlê pơla tung lâp kong pơlê kố’’.

Pôa A Ju\ rơtế lăm pơtrui ngăn tíu tơkăng kong [ă khu kăn [o#, lêng gak tơkăng kong

Tơdrêng [ă hnoăng veăng kring vế tơniăn tíu tơkăng kong, a mâu kong kế, ngo ngối, pôa A Ju\ ối kơhnâ khât tung tơru\m cheăng [ă mâu khu râ, kơvâ cheăng [ă Đông Mô đo#i gak tíu tơkăng kong Sa Loong vâ veăng hnê tối, mơhnhôk thế kuăn pơlê a 6 to thôn ki ai lối 5.600 ngế kuăn pơlê tung cheăm veăng kum kring vế, gak ngăn hnoăng pơkuâ ngăn tơnêi têa a kơpong tíu tơkăng kong. Mâu roh hnê mơhno tối ai tá hnoăng cheăng dêi pôa A Ju\ ‘na tơdroăng pơkâ kơxo# 34, mơ’no a hâi lơ 29/4/2014 dêi Chin phuh ‘na Pơkâ tơdroăng cheăng tung kơpong tíu tơkăng kọng dêi tơnêi têa Ko\ng hoa xah ho#i chuh ngiah Việt nam; tơdroăng pơkâ kơxo# 01, hâi lơ 9/1/2015 dêi Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh ‘na tơku\m po tiô hnoăng cheăng ki nếo vâ veăng kring vế gak ngăn troăng tíu tơkăng kong tung chal nếo nôkố; klêi mê, ai tá mâu tơdroăng pơkâ, túa pơkâ cheăng tíu tơkăng kong [ă hên mâu hnoăng cheăng ki ê, đi đo tơ’mot hên kuăn pơlê veăng pêi pro.

Pôa A Ju\ tơpui tơno [ă kăn [o# Đông Mô đo#i gak tơkăng kong Sa Loong ‘na kring vế, gak ngăn a thôn pơlê

Pôa A Ju\ tối ăm ‘nâi, vâ kum ăm vâi krâ-nho\ng o tơ’lêi hlê ple\ng, re\ng chôu vế, hlâu tơniăn vâ pêi pro mê kal athế ai tơdroăng hnê tối tiô túa ki krê xêh dêi hdroâng mơngế akố:

‘’Rêm khế, lơ 3 khế môi hdroh, lơ rêm hơnăm ngin athế hnê tối ăm vâi krâ-nho\ng o hlê ple\ng, ‘nâi klê. Tơplôu lo nâl kuăn ngo vâ vâi krâ hlê ple\ng tơneăn cho ki klâi, tíu tơkăng kong cho ki klâi. Tâng pin ôh tá tơpui nâl Rơteăng mê vâi krâ-nho\ng o kô ôh tá hlê ple\ng klâi xua vâi krâ-nho\ng o tá hâi hlê ple\ng ki klâi hên ‘na tơdroăng pơkâ, tơdroăng luât chêh tối nâl Xuăn.

Klêi mê, rêm hdroh tung mâu hneăng hôp thôn á xuân ai hnê tối vâ pơtâng, tơbâ ăm kuăn pơlê, vâ kuăn pơlê hlê ple\ng nhên ‘na troăng hơlâ, túa pơkâ cheăng dêi Đảng, luât dêi Tơnêi têa’’.

Kơnôm ai tơdroăng veăng ‘no hnoăng cheăng dêi pôa A Ju\, kuăn pơlê a pơlê Yang Lo# 1 tối krê [ă cheăm Sa Loong tối tơdjuôm nôkố pá ai kơbố xếo ki loi, pá ai kơbố xếo ki tơmâng rơkong tơpui pơlông pơloi dêi khu ngế ki ‘mêi; ôh tá lo lăm, prôk ối hmâng lơ vâ; ôh tá ‘măn rak, chơ pơto, tê rôe, xúa trếo ma tu\i, pháu hơnêa [ă hên mâu tơmeăm khoăng ki ê.

Ing tơná pôa A Ju\ xuân hiăng veăng tơleăng châ 23 hdroh tơdroăng ki tơhôu tơpeăng tung pơlê pơla; hnê mơhnhôk 45 ngế hok tro vêh lăm hriâm a hngêi trung nếo; mơhnhôk kuăn pơlê hbrâ kơchăng [ă 8 ngế ki pro xôi. Đi đo djâ troăng ahdrối tung mâu hnoăng cheăng a pơlê, pôa A Ju\ hiăng châ vâi krâ-nho\ng o loi tơngah, hâk  nhuo#m, mơnê pâ.

Plâ 10 hơnăm pơtối, pôa châ pôk pro Kăn ngăn ‘na Măt tra#n pơlê Yang Lo# 1 [ă cho ngế ki châ kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo loi nhuo#m má môi. Jâ Y Tin, Kăn hnê ngăn Măt tra#n tơnêi têa Việt Nam dêi cheăm Sa Loong tối ăm ‘nâi, pôa A Ju\ cho ngế ki djâ troăng le\m tung rak vế ngăn tơniăn hnoăng pơkuâ tơnêi têa, kring vế tíu tơkăng kong dêi tơnêi têa:

‘’Tung hnoăng cheăng tâi tâng kuăn pơlê kring vế hnoăng rak ngăn tơniăn tíu tơkăng kong, mê pôa A Ju\ đi đo cho môi tung mâu ngế ki djâ troăng ahdrối, kơhnâ khât tung hnê tối, tơru\m cheăng hnê mơhnhôk mâu on veăng, rơpo\ng hngêi, mâu vâi droh rơtăm, kuăn cháu tung veăng kring vế tơniăn tíu tơkăng kong dêi tơnêi têa.

Tơná pôa A Ju\ cho môi tung mâu ngế dêi cheăm [ă xuân cho ngế ki ai troăng tơpui tối, hnê khe\n rơkê. Pôa cho ngế ki kơhnâ khât tung rêm kơvâ cheăng ki ê nếo’’.

Hơnăm kố, maluâ hiăng châ 63 hơnăm la tơdroăng ki rơlâi tơlo, tơbrêi tơbrêh tung ivá châ chăn tá hâi teăm kâi mơdât hnoăng cheăng ki kơhnâ rơkê ‘na mâu tơdroăng cheăng dêi tơná tung veăng kring vế, rak ngăn hnoăng cheăng dêi tơnêi têa tung rak tơniăn tíu tơkăng kong dêi tơnêi têa. {ă khu kăn pơkuâ tơring, cheăm [ă kăn [o# Đông gak tíu tơkăng kong Sa Loong, pôa A Ju\ cho tíu ki xiâm vâ kuăn pơlê loi tơngah, xuân cho ngế ki djâ troăng le\m tro ahdrối tung hnoăng veăng kring vế tơniăn le\m, hơniâp ro a kơpong troăng tíu tơkăng kong dêi tơnêi têa.

Khoa Điềm chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng