Hriâm klêi kơvâ pêi chiâk deăng pêt kong dêi hngêi trung Đăi hok Tây Nguyên hơnăm 2011, A Dũng, cho hdroâng mơngế Rơteăng vêh dêi a pơlê tơná, ối a cheăm Đăk Na, tơring Tu Mrông, kong pơlê Kon Tum pro Kăn Pho\ hnê ngăn Vi [an cheăm. A Dũng tối ăm ‘nâi, o mơhúa ‘nâng drêng châ rah xo tung 18 ngế ki rơkê vêh pro Kăn Pho\ hnê ngăn dêi 18 to cheăm kơtiê a 2 tơring Kon Plông [ă Tu Mrông dêi kong pơlê Kon Tum.

Châ pleăng dêi hnoăng cheăng, châ pêi pro tiô dêi tơdroăng cheăng a pơlê cheăm tơná tung plâ 5 hơnăm, A Dũng ối chôu vế hâi ki pơxiâm xo tơdroăng cheăng nah, châ Đảng ủy cheăm pơcháu cheăng ‘na kơvâ pêi cheăng kâ dêi tơná trâm hên mâu tơdroăng ki xơpá, pơloăng mơnúa:

‘’Rêm hâi, rêm chôu pêi cheăng a đi đo tí tăng ‘nâi ple\ng ‘na tơdroăng cheăng tơdrêng amê đi đo lăm troh a mâu thôn pơlê vâ tí tăng hlê ple\ng hiâm mơno, tơdroang pói vâ dêi rêm thôn pơlê, klêi mê pơkâ tơdroăng ki mơnhông mơdêk pêi chiâk pêi deăng ăm kuăn pơlê.

A cheăm hiăng châ mâu tơdroăng pơkâ to\ng kum ăm tơdroăng 135, 30a, 102, thôn pơlê nếo dêi Chin phuh. Kố cho ivá ki xiâm kum vâi krâ-nho\ng o kơdroh tah kơklêa kơtiê xopá krá tơniăn ton.

Ing hiâm mơno ki mê, á xuân hiăng xúa mâu tơdroăng ki hloh hlê rơkê ple\ng dêi tơná ki hiăng châ hriâm, hiăng châ hlo, châ ‘nâi, ing mê, pin ai troăng hơlâ pơkâ ‘na xúa kơxo# mơngế pêi cheăng, kơxo# liăn ki mê ăm ga châ tơ-[rê. Mê cho túa ki pơkuâ [ă rak ngăn ‘na kơxo# liăn.

Ki má péa nếo, túa hnê mơhnhôk vâi krâ-nho\ng o xuân kal athế xúa ing kơxo# liăn ki mê vâ mơnhông mơdêk pêi chiâk pêi deăng [ă kum kuăn pơlê pêi lo kế tơmeăm, liăn ngân’’.

Tơdroăng ki tơ’lêi châ hlo a mâu cheăm kơtiê drêng ai môi ngế Kăn pho\ hnê ngăn cheăm, ối tung tơdroăng tơkêa bro 600 ngế dêi kong pơlê Kon Tum, mê cho tơdroăng pêi cheăng, pơkuâ tơdjâ ngăn dêi khu kăn xiâm, ga hiăng hơ’lêh túa cheăng ki nếo.

Ối chôu vế a khế 7 hơnăm 2013 nah, tung pơla a cheăm Đăk Nên, tơring Kon Plông kơdrâ hmôu pơ ăm lối 1 rơpâu ngế kuăn  pơlê lo châ ing kơpong têa long hngêi kơmăi on tơhrik Đăk Drinh, vâ ví ing tro têa lân lu, mê Bùi Thị Việt, Kăn pho\ hnê ngăn cheăm plâ hâi plâ măng hiăng lăm troh a tơrêm pơlê, trâm mâu kuăn pơlê, mâu kăn [o# hnê mơhnhôk vâ kuăn pơlê hloh hlê, vâ lo châ ing mâu tíu ki rơ-iô mê.

Lơ Kăn pho\ hnê ngăn cheăm Đăk Tăng, inâi Trần Bảo Vân Đài, Kăn pho\ Hnê ngăn cheăm, ngăn ‘na kơvâ mơhno túa le\m tro, rêh ối pơlê pơla hiăng veăng ‘no dêi ivá kum ăm cheăm mơhnhôk hên mâu khu râ kơvâ cheăng veăng ‘no liăn ăm tơdroăng hnê hriâm.

Hơnăm 2015, cheăm Đăk Tăng hiăng châ mơnhên tối kơxo# vâi hdrêng ki châ 5 hơnăm hiăng pơrá châ hriâm hngêi trung mâm non, râ má 1, má 2, kơxo# vâi o hriâm xuân tu\m, ôh tá ai mơngế ki pơtê hriâm [ă ki ê hía.

Ki păng ‘nâng ăm hlo, tơkâ hluâ tơdroăng pá maluâ tá hâi teăm châ trâm hên drêng vêh pêi cheăng a mâu cheăm ki kơtiê xơpá, ki ai kơdrâm cho hdroâng mơngế kuăn ngo, 16 ngế Kăn pho\ hnê ngăn cheăm hiăng ai mâ tung hâi Mơgêi Tơdroăng tơkêa bro rah xo 600 ngế rơkê dêi kong pơlê Kon Tum, pơrá hiăng châ kơdeăn khe\n, hiăng pro hên ngế ai hiâm mơno loi tơngah, malối, khu kăn pơkuâ ngăn cheăm [ă pơlê cheăm bô bố xuân hâk nâ.

Tối ‘na ngế ki kum cheăng ăm dêi tơná, cho Đinh Thị Hạnh, Kăn pho\ Hnê ngăn cheăm, mê pôa Châu Văn Lâm, Kăn hnê ngăn Vi [an cheăm Pờ Ê, tơring Kon Plông ai tối tiah kố:

‘’Tiô á hlo Đinh Thị Hạnh tiô tơdroăng tơkêa bro 600 ‘na ivá ki rơkê, kơhnâ mơ-eăm tung hnoăng cheăng ki Vi [an cheăm hiăng pơcháu, ga pơrá pêi pro tơniăn le\m. Tung mơjiâng thôn pơlê nếo, Kăn pho\ hnê ngăn cheăm kố xuân ối tung Khu hnê mơhno mơjiâng thôn pơlê nếo dêi râ cheăm.

Cheăm hiăng pơcháu cheăng ăm nâ Hạnh pơkuâ ngăn ‘na kơxo# 17 ‘na rak mơgrúa hyôh kong prâi. Hơnăm 2012, drêng xo hnoăng cheăng ‘na kơvâ rak krúa le\m hyôh kong prâi, drêng mê nah, pêi tá hâi teăm tro, ki pá ê nếo xua ki hlê ple\\ng dêi kuăn pơlê xuân tá hâi ‘nhó hên, xua mê, tơdroăng ki pro mơgrúa le\m hngêi trăng, klông troăng, hyôh kong prâi khoh tá hâi teăm krúa.

Troh a chôu phut kố, kơnôm ai tơdroăng ki veăng pêi pro dêi tâi tâng khu râ, kơvâ cheăng xuân môi tiah ivá kơdo mơ-eăm, hiâm mơno ki hlê ple\ng dêi nâ Hạnh mê hiăng pêi pro klêi tơdroăng kơxo# 17, rak vế krúa le\m hyôh kong prâi’’.

Ki xiâm tung Tơdroăng tơkêa bro vâ rah xo 600 ngế ki rơkê hơnăm ối nếo ki hiăng hriâm đăi hok vêh pro Kăn Pho\ hnê ngăn cheăm dêi 62 to cheăm  kơtiê tung lâp tơnêi têa, a kong pơlê Kon Tum, tiô tơdroăng séa ngăn mơnhên tối dêi kong pơlê, kơnôm ai tơdroăng pơkuâ ngăn, hnê tơdjâ kơhnâ khât dêi Chin phuh rơtế [ă mâu Khu xiâm, kơvâ cheăng dêi tơnêi têa.

Tơdrêng amê, mâu ngế ki châ rah xo mê vâi cho mơngế ki hriâm lâm kân, châ Khu pơkuâ ngăn tơku\m hnê tối, ăm mơhriâm ‘na kơvâ pơkuâ ngăn cheăng dêi tơnêi têa xuân môi tiah châ hriâm mâu túa cheăng ki kal ahdrối vâ vêh pêi cheăng a cheăm. Khu kăn dêi rêm cheăm tơring hiăng kum pro tơ’lêi hlâu ăm tơdroăng cheăng, hâi khế vâ vâi ngoh nâ ki mê châ trâm, châ ‘nâi, châ hlo ki ai păng ‘nâng tung rêh kâ ối, pêi cheăng kâ dêi kuăn pơlê, [ă rêm ngế hiăng hbrâ dêi hiâm mơno, hnoăng cheăng vâ pêi.

Tiô pôa Lê Viết Nam, Kăn pho\ ngăn ‘na kăn [o# dêi kong pơlê Kon Tum tối, tơdroăng ki kal nếo, mê khu hơnăm ối nếo kố hiăng kơhnâ khât tung ‘no dêi tuăn hiâm ki rơkê, ivá cheăng kơhnâ vâ khoh châ [lêi chiâng:

‘’Tâng vâ tối tơchuôm, mâu vâi o akố kơhnâ khât klêi kơ’nâi vâi xo pêi dêi hnoăng cheăng tung pơla pơkâ pêi pro mâu tơdroăng cheăng, mâu vâi o hiăng pêi pro tiô tơdroăng ki vâi hiăng hloh hlê rơkê ple\ng. Tâi tâng mâu vâi o pơrá hiăng châ hriâm mâu tơdroăng ki ‘ló khât. ‘Na hiâm mơno tuăn tơmiât dêi vâi o xuân le\m tơdrăng, kơhnâ khât [ă kuăn pơlê, châ kuăn pơlê hâk mơnâ.

Vi [an hnê ngăn cheăm hiăng hlo nhên hnoăng cheăng dêi vâi o ki vêh pro Kăn pho\ hnê ngăn cheăm kố hiăng kơhnâ khât tung veăng ‘no dêi hnoăng cheăng vâ mơnhông pêi cheăng kâ-rêh ối pơlê pơla, ki malối, veăng mơdêk tơdroăng mơjiâng thôn pơlê nếo, kơdroh tah kơklêa kơtiê xơpá’’.

Tơkâ hluâ 5 hơnăm pleăng dêi hnoăng cheăng, mâu tơdroăng ki kơdo mơ-eăm dêi mâu vâi o hơnăm ối nếo vêh pro Kăn Pho\ hnê ngăn cheăm a 2 tơring kơtiê Kon Plông [a Tu Mrông dêi kong pơlê Kon Tum hiăng châ mơnhên.

Ai 13 ngế tung plâ 5 hơnăm hiăng châ mâu cheăm tối cho hiăng pêi pro rơkê dêi hnoăng cheăng; 15 kơpêng 18 ngế châ rah xo pro mơngế đảng viên cheăng tung Khu Đảng [o#, râ cheăm, Kăn pơkuâ hnê ngăn Đảng, Kăn pho\ pơkuâ hnê ngăn Đảng ủy cheăm, Kăn hnê ngăn Vi [an, Kăn pho\ hnê ngăn Vi [an, Ho#i đông hnê ngăn cheăm hneăng hơnăm 2015-2020; 14 ngế châ rah xo mot Đảng tung pơla khế hơnăm hiăng luâ; 6 ngế hiăng mơhriâm klêi trung kâp lý luận chính trị. Ki ‘ló phiu ro tâ mê nếo ai 16 tung 18 ngế vâi o hiăng ai mâ tung hâi mơgêi tơdroăng hôp ki rah xo mơngế rơkê to pro kăn [o# râ cheăm klêi kơ’nâi vâ klêi tơdroăng tơkêa bro kố.

Khoa Điềm chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng