Hiăng lối 20 hâi kố nah, Thươ\ng tă lê Xuân Tuyến, Kăn cheăng kal kí Tiêuh đoân 2, Hngêi trung hnê cheăng lêng (Kuân đoân 1) pro đông a Ninh Bình tá hâi vêh troh a rơpo\ng. Tơdroăng cheăng dêi ngoh [a\ khu lêng cho pơto, tơdah, tăng tíu kâ ối, pơtê ăm kuăn pơlê ing kơpong ai pơrea\ng vêh a pơlê xiâm. Riu kơxo má sap ing 5 chôu vâ hbrâ tơmeăm kâ ăm vâ chê 700 ngế ki klâ ăm ối krê, lo pêi cheăng tơdah kuăn pơlê vêh a pơlê xiâm mơhé kong măng, hbrâ mâu kế tơmeăm vâ séa ngăn, khăm ngăn ivá, séa ngăn mơheăm, rah tiô tro pơkâ.

Mâu tơdroăng cheăng châ pơcháu pơrá phá tơ-ê [a\ hnoăng cheăng hdrối nah, ôh tá xê to tơbrê tơbrêh mê ối tơ’lêi tâ tú. Laga rêm ngế rêm tơdroăng cheăng, kăn [o# mâu lêng pơrá pêi pro kơtăng pơkâ, tá hiâm mơno, pêi kơchăng, kơhnâ tung kum kuăn pơlê. Xo tơdroăng ki phiu ro dêi kuăn pơlê pro tơdroăng ki sôk ro dêi tơná. Thươ\ng tă Lê Xuân Tuyến tối ăm ‘nâi:

‘’Ki ôh tá kâi piu [a\ á [a\ vâi krâ hiăng tâi hâi khế klâ ối krê vêh a hngêi, mê cho mâu rơkong mơnê tá hiâm mơno dêi vâi krâ [a\ kăn [o# mô đo#i tung tơdroăng lo pêi cheăng [a\ ngin hlo kố cho tơdroăng ki phiu ro [a\ mơnhên tơdroăng pâ nhuo#m dêi vâi krâ [a\ khu lêng tối tơdjuôm xuân môi tiah kăn [o# mâu lên ngin tối krê’’.

Tơdroăng hbrâ mơdât pơrea\ng môi tiah môi tiah tơplâ mơdât khu lêng kong têa ê [a\ tơdroăng ki veăng kum dêi mâu kăn [o# mâu lêng a hr^ng tíu klâ ăm ối krê, rêm kơto têa kơxôu dêi mâu ngoh kum kuăn pơlê pơrá châ mơnhên. Lối 36 rơpâu 700 ngế klâ ăm ối krê a mâu tíu klâ ối krê tơku\m dêi khu lêng cho [a\ hiâm mơno pâ nhuo#m, ía khât tơdroăng pêi dêi mâu kăn [o#, mâu lêng, mô đo#i Pôa Hồ. Nôkố tâi tâng khu lêng ai troh 110 tíu klâ ăm ối krê tơdjuôm dế pơtối klâ ối krê [a\ séa ngăn ăm lối 18.000 ngế kuăn pơlê.  

Tíu klâ ăm ối krê ki lâi xuân krúa le\m, tơdroăng rak ngăn mâu mô đo#i hbrâ rơnáu khât, tá hiâm mơno, tro tiô pơkâ, rêm roh kâ hmê pêng păm tơdroăng pâ nhuo#m dêi pó [a\ hía hé. Ai kuăn pơlê ki ‘nâ ôh tá vâ pêi pro, laga drêng hiăng hlê ple\ng hnoăng cheăng dêi khu lêng vâ rak tơniăn ivá châ chăn ăm dêi châ, rơpo\ng hngêi nho\ng o [a\ châ tro mâu tơdroăng mâu ngoh dế pêi, tâi hiâm mơno cho vâ kum kuăn pơlê, kuăn pơlê pơrá nhuo#m, hiâm mơno dêi mâu ngoh, [a\ khu lêng [a\ kuăn pơlê pơrá tơdjuôm môi tuăn tơplâ mơdât pơrea\ng Covid 19. Kuăn pơlê dế klâ ối krê a kơpong ki klâ krê ối tơdjuôm dêi Kuân khu 7 tối ăm ‘nâi:

‘’Mâu lêng, mâu [ok thái pơkeăng, thái pơkeăng, kum á pôu djâ dêi  kế tơmeăm troh a kơbong [a\ pro tơ’lêi hlâu ăm ngin ai tíu kâ koi ối pơtê krúa le\m, hôm ‘nâng, ai mâu roh kâ hmê kơhiâm [a\ thăm nếo ối châ hơ’leh mâu kơchâi kâ ki ôh tá tro [a\ pin. Hiâm mơno mê á tâ ga kơnâ luâ tâ mêa hâu’’.

Ôh tá xê to a hr^ng tíu klâ ối krê tơdjuôm, a mâu hngêi trung, mâu tíu pêi cheăng, đông lêng, kuân khu mê a drô tíu tơkăng kong, mô đo#i kring vế, gak ngăn a rơpâu tíu gak drô troăng tơkăng kong, séa ngăn a mâu tíu tê mơdró ngi kong têa ê, troăng ku\n, troăng kong vâ mơdât mơngế mot lo, prôk lăm tâ tú pơrea\ng. Troăng tíu tơkăng kong Việt Nam – Sinuâ hiăng pro 535 khu; drô tíu tơkăng kong pơla Việt Nam [ă Kul pro 352 tôh [a\ drô tíu tơkăng kong Việt Nam [ă Lếo ai 271 khu.

Trung tươ\ng Phùng Sỹ Tấn, Kăn pho\ tơbleăng cheăng lêng, ối tung Khu lêng kuăn pơlê Việt Nam tối ăm ‘nâi tung hneăng má 2 hbrâ mơdât pơrea\ng, Khu lêng kô mơdêk tâi tâng tíu klâ ăm ối krê 140 tíu [a\ tu\m tíu ối dâng 45 rơpâu ngế:

‘’Khu lêng hiăng pêi pro tiô troăng pơkuâ, hnê mơhno tiô rơxông tơplâ xâ nah sap ing pêi pro tơdroăng hbrâ mơdât Covid 19. Klêi kơ’nâi hneăng má 1, pin teăm xo vế túa ki rơkê tơtro, xua mê drêng mot hneăng má 2, pin pêi pro troăng hơlâ kố nhên tâ, châ tơ-[rê tâ. Khu xiâm pơkuâ lêng mâu kuân khu, kuân đoân, khu xiâm pơkâ mô đo#i kring vế, gak ngăn tíu tơkăng kong [a\ mâu mâu khu lêng hiăng hlê ple\ng pêi pro kơtăng hnê mơhno dêi Kăn xiâm pơkuâ dêi Khu xiâm pơkuâ lêng, Khu xiâm tơbleăng cheăng lêng pêi pro tơdroăng hnê mơhno hiăng châ Ngế pro xiâm pơkâ pêi cho hnê mơhno hbrâ rơnáu ăm tíu klâ ăm ối krê, pêi pro klâ ăm ối krê tơku\m xua khu kăn pơkuâ lêng mâu kuân khu pơkuâ hnê mơhno vâ tơru\m [a\ mâu kong pơlê’’.

Mâu hâi pơla kố nah, ai rơpâu ngế kăn [o#, mô đo#i ăm tíu dêi tơná ăm kuăn pơlê [a\ kum rak ngăn kuăn pơlê a mâu kơpong klâ ối krê tơku\m. {a\ a kơpong tíu tơkăng kong, rơpâu ngế kăn [o# mâu lêng dế ối koi tung kong, tâm tung ngo drêng kong prâi ôh tá tơniăn vâ kring vế, gak ngăn ôh tá ăm mơngế ki kơpong ê mot ôh tá tro luât, kum vâ mơdât tơdroăng tâ tú dêi pơrea\ng COVID – 19 sap ing bo tíu tơkăng kong…

Nguyên Nhung-VOV1 chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng