Kố cho Rơ’jiu Giải Phóng, mê cho rơkong ki tơpui a hdrối, cho tơdroăng hâk tơngăm dêi mâu ngế ki hdrối nah hiăng pêi cheăng ăm Rơ’jiu Giải phóng. A hâi ki kố lơ 1/2/1962, a k^ng kong cho Xiâm hmâ ối dêi Mã Đà, a Chiến khu D, Tíu mơ’no Rơ’jiu Giải Phóng – kơ koan dêi Măt tra#n Kuăn ngo pro tơleăng le\m peăng hdroh Việt Nam (inâi pơxá cho CP 90) pơxiâm mơ’no mâu rơkong tơpui apoăng ăm kuăn pơlê tung lâp tơnêi têa [ă lâp plâi tơnêi.

Châ mơjiâng tung pơla dế trâm hên tơdroăng pá puât, ing tơdroăng kơdô mơ-eăm dêi mâu lêng a tíu ki mê [ă ma lối ai veăng kum dêi mâi kăn [o# ki pêi cheăng a Rơ’jiu Giải Phóng A ki pro a peăng Kơnho\ng tơnêi têa cho (56 Quán Sứ, Hà Nội), bú tung pơla iâ khế tê, rơ’jiu kố hiăng mơ’no a 10 chôu rêm hâi, mơ’no 5 nâl Xue#n, Pơhlăng, Ăng-glê, Hoa [ă Khmer vâ ăm kuăn pơlê [ă mâu lêng hmâng, mơ’no ing peăng khu vâi pú [ă mơ’no tơbleăng troh hên tíu tung lâp plâi tơnêi. Kố cho rôh ki hdró  tơ-[rê  mơnhông tơ-[rê dêi khu chêh hlá tơbeăng kăch măng  a tíu tơplâ peăng Hdroh.

{ă hiâm tuăn dêi mơngế lêng kăch măng, khu chêh hlá tơbeăng rơ’jiu Giải phóng đi đo pêi cheăm [ă hiâm tuăn hâk git, hnoăng cheăng pêi, tơniăn ‘na tơdroăng ki ki pơkí. Tơdroăng ăm ‘nâi ing măt tra$n tối ăm thế teăm chêh tơbleăng tro nhên, tơdroăng pơtâng tối re\ng má môi, Rơ’jiu Giải Phóng A [ă B hiăng kum ăm dêi rơpó, pro xiâm tơdroăng mơ’no tung rơ’jiu pro tơleăng le\m, drêng mơ’no ôh tá ‘nâi ki lâi A, ki lâi B, tơdroăng tơru\m Peăng kơnho\ng [ă peăng Hdroh krá kâk. Tơdroăng ăm ‘nâi ing tíu tơplâ chêh pơtroh  ing kơthô châ pơkí kơtôa kí. Ngế chêh hlá tơbeăng Trần Đức Nuôi, cho ngế chêh hlá tơbeăng, ngế cheăng rah chêh a Rơ’jiu Giải Phóng ăm ‘nâi:

‘’Tơdroăng pơkâ dêi Rơ’jiu Giải Phóng cho ki tro, hlê ple\ng, pro ăm lâp plâi tơnêi hlê ple\ng ‘na tơná. Ivá rơdêi dế rơ’jiu mơ’no tơbleăng cho ivá ki rơdêi veăng mơhnhôk drêng tối ‘na Rơ’jiu Giải Phóng, Đại tươ\ng Võ Nguyên Giáp hiăng tối ‘’ Rơ’jiu giải phóng ai hnoăng veăng ‘no kân k^n môi tiah sư đoân ki rơdêi vâ pro châ [lêi trâng’’.

La tiô jâ Nguyễn Thị Ninh, Kăn xiâm pho\ hnê ngăn tơnêi têa hneăng hdrối nah tối ‘’ Rơ’jiu giải phóng’’ ai ivá mơ’no rơdêi ‘na tơpui kâ, kum drêng po tơpui tơno. Ivá ki rơdêi kân tâ nếo cho pro tơleăng tuăn ngôa mâu ngế ki hâi hlê ple\ng ‘na Việt Nam tung lâp plâi tơnêi, tá mơngế Mih’’.

Tung tuăn tơmiêt dêi mâu ngế hdrối nah ki hiăng pêi cheăng a Rơ’jiu Giải phóng, mâu tơdroăng ki ối chôu vế tung pơla pêi cheăng a Rơ’jiu, ‘na mâu vâi pú, ‘na mâu tơdroăng ki pá puât, xâo rơ iô ôh tá la lâi kâi ‘muăn tâi. Nguyễn Yến Tuyết ngế chêh hlá tơbeăng  ối pâ tung tuăn tơdroăng ton nah, cho ngế kuăn dêi Quảng Ngãi, nôu pâ lăm tâp kết a peăng kơnho\ng drêng jâ nếo 5 hơnăm. Tung plâ mâu hơnăm  rêh ối [ă mơhriâm  a Hà Nội, jâ đi đo tơche#ng tơmiêt khíu pâ dêi pơlê xiâm, cho tíu ki dế trâm to răng pháo răng [om dêi xâ Mih pe#ng kơ’nêh. Klêi hiăng hriâm tâi Khoa Văn- dêi Đại học tổng hợp Hà Nội, hơnăm 1969, jâ Yến Tuyết xo hlá mơ-éa pơkâ ăm vêh a CP 90, pêi cheăng a [ơrô A1, (cho phòng Thời sự).

Mâu khế  hơnăm ối droh, jâ lăm troh a hên tíu, chêh hên mâu [ai tối ‘na tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê, ‘na mâu mô đo#i ki tro rong râ châi tamo. Hơnăm 1972, jâ pâ lăm veăng tơplâ a peăng Hdroh  tơnêi têa veăng leh mơdrếo tơvêh mâu lêng drêng nếo pơxiâm xo on veăng. 3 khế lăm ối a tíu tơplâ cho pơla mâu khế ki pá puât pá kâi tối [ă hên tơdroăng ki rơ iô a ngiâ pin, ai drêng ki ‘nâ hiăng vâ hlâ ‘nâng la tơdroăng nếo ai a tíu tơplâ xuân thế châ chêh rêm hâi va pơtroh ăm Rơ’jiu ing khu cheăng ‘na kih thua#t. Jâ Yến Tuyết tối:

‘’ Tối khât, ngin ôh tá tơmiêt troh tơdroăng hlâ xua hiăng pâ prôk hmâ hlâ rêh xuân hôm cho tơdroăng ki kôm trâm. A mâu hơnăm ki mê ôh tá xê to bú chêh tối mâu tơdroăng ‘na peăng hdroh tơnêi têa, mê ngin ối prôk troh a hên tíu ki ê. Ai mâu rôh ki ‘nâ lăm troh a đông mô đo#i, mot tung tíu pơlât mố đo#i trong ro, hlo mâu ngế ki ‘nâ tơpôe 2 pâ chêng, ‘nâ hía 2 pâ ko\ng, ngăn hơ ui ‘nâng. A tơmiêt, ti lâi vâi lơ kâi tơplâ hlâ rêh môi tiah mê, a le\m châ môi tiah kố, ôh tá ai tơdroăng klâi ki a ôh tá chiâng pêi’’.

 Lối 14 hơnăm pêi cheăng, mơhé thế lăm pêi cheăng troh hên tíu vâ ví tơdroăng ki plâ ‘nhiê dêi xâ Mih, la Rơ’jiu Giải Phóng hiăng đi đo châ tơniăn teăm mơ’no mâu tơdroăng nếo ai, mâu tơdroăng ki mơ’no tro tiô tơdroăng hnê mơhno dêi Tíu xiâm. Tung plâ mâu hơnăm pá puât mê nah, 24 ngế kăn [o#, mâu ngế chêh hlá tơbeăng dêi Rơ’jiu hiăng tơnôu mot chêh hlối hlâ a tíu tơplâ.

Troh hâi lơ 31/8/1976, Rơ’jiu hiăng pơtê, ôh tá mơ’no, mê ôh tá xê pơtê hlối, khu pú hên mâu ngế ki hdrối nah pêi cheăng a Rơ’jiu lăm cheăng a mâu tíu mơ\no rơ’jiu râ kong pơlê tơring [ă a tíu xiâm, pơtối rak vế pêi pro tơdroăng hâk git ‘na chêh hlá tơbeăng dêi lêng. Nguyễn Thị Kim Cúc, Ngế chêh hlá tơbeăng hdrối nah pêi cheăng a [ơrô A1, (cho Phòng thời sự) dêi Rơ’jiu Giải Phóng A ai tối, jâ kréa [ă hlối lo têa mâ xua kâi xôk xo ‘nâng drêng tâng tối, Rơ’jiu Giải Phóng châ xo inâi pơxá khu lêng khên tơnôu dêi kuăn pơlê:

‘’Rơ’jiu Giải Phóng hiăng pê klêi hnoăng cheăng ton nah dêi tơná xap ing hơnăm 1976 la ki pơxúa ‘na tuăn ngôa xuân môi tiah hnoăng tơplâ, hnoăng ki hiăng châ pêi pro ki Rơ’jiu Giải Phóng hiăng pêi cheăng tơ-[rê tung rơxông tơplâ xâ Mih, to\ng kum tơnêi têa dêi hdroâng mơngế u ối rak vế troh nôkố. Ngin  hâk tơngăm ‘nâng mâu tơdroăng ki ngin hiăng pêi pro tung mâu hơnăm pêi cheăng a Rơ’jiu Giải Phóng. Mâu hnoăng veăng ‘no mê, [ă  mâu hnoăng ki mâu lêng mố đo#i  hiăng châ pêi pro tơ-[rê kố u ối pâ troh ta ah rơtế [ă hdroâng mơngế va mơhno ki rơdêi dế tíu mơ’no Rơ’jiu tung tơdroăng tối tơbleăng ăm ăm ‘nâi rôh tơplâ xâ Mih to\ng kum tơnêi têa’’.

Đại tươ\ng Võ Nguyên Giáp hiăng tối: ‘’ Rơ’jiu Giải Phóng cho pháu trếo pơtốu ki heăn krá kâk, đi đo veăng mơhnhôk mâu mố đo#i [ă kuăn pơlê pin a mâu tíu tơplâ, pơtối rak vế troăng hơlâ chuh nghiah khên tơnôu dêi kăch măng, tơplâ khên tơnôu [ă ‘nâi hrie#n ple\ng mâu tơdroăng vâ kâi plâ hnâ xâ Mih tơbriêt pro tơleăng le\m tâi tâng tung tơdroăng tơplâ pro tơbleăng le\m hdroâng mơngế [ă hlối vâ môi tuăn tơru\m dêi rơpó tung  lâp tơnêi têa, Tơnêi têa vêh ối môi tíu- Peăng hdroh- Peăng kơnho\ng tơku\m dêi rơpó ối pơchuâm môi to hngêi’’.

Mâu hnoăng ki mâu lêng chêh hlá tơbeăng tơpui hơnăm ki mê nah xuân u ối rak vế đi đo rơtế [ă kơvâ cheăng tơpui mơ’no tung Rơ’jiu Việt Nam [ă tơdroăng ki ton nah ‘na hdroâng mơngế. Drêng hơnăm hiăng krâ, vâi xuân ối hlê nhên tơdroăng ki le\m ton nah, pơtói hnê ăm mâu rơxông kơ’nâi nếo.

VOV chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng