Tung mâu hâi vâ chê Têt Canh Tý, rơpo\ng hngêi Y Thân {yă ngế lêng hơnăm hiăng krâ ối a [uôn Buôr, cheăm Hòa Xuân, pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột tơvâ tơvân tâng to rơkong tó tơpui dêi kuăn ‘ne\ng, cháu chái, nho\ng o hdrông hdrê, nho\ng o tung pơlê troh tơku\m mơgrúa văng dêi tơmeăm hbrâ vâ to dêi hngêi nếo.

Klêi kơ’nâi vâ chê 20 hơnăm ối tơklâ ing pro lêng, troh Têt kố, Y Thân {yă ngế lêng hơnăm hiăng krâ nếo châ ối tung hngêi nếo mơjiâng pro.

Têt Canh Tý 2020 kố, rơpo\ng hngêi Y Thân ngế lêng hơnăm hiăng krâ (xâp ếo tơtô) tơdah Têt tung hngêi nếo mơjiâng pro le\m

Y Thân {yă ăm ‘nâi, rơpo\ng hngêi cho kơtiê xahpá má môi tung pơlê, oh tá ai tơnêi pêi kâ la ai troh 7 ngế kuăn rơtế [ă nôu pâ ki hiăng krâ ối [ăng. Kơtăn kố vâ chê 5 khế, Khu lêng hơnăm hiăng krâ pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột veăng kum 45 rơtuh liăn, Vi [an cheăm Hòa Xuân rơtế [ă mâu khu ai tuăn hơ-ui veăng kum 15 rơtuh liăn, kuăn pơlê tung hngêi troh veăng kum mơjiâng pro.

Rơpo\ng hngêi hiăng pro kêi 1 toăng hngêi nếo rơdâ 70m2. Tết hơnăm kố, 11 ngế tung rơpo\ng hngêi kô kâ Têt tung hngêi nếo, hâi ai hơnăm ki lâi ro môi tiah hơnăm kố.

‘’Hngêi á xahpá, ai nôu hiăng krâ [ă ai 7 ngế kuăn. Châ mố đo#i veăng kum mơjiâng pro ăm hngêi nếo rơpo\ng hngêi phiu ro ‘nâng, hơnăm kố kâ Têt tung hngêi nếo ro khât.  {ă sap nôkố xuân ôh tá ai tơdroăng tô tuăn klâi ‘na hngêi xi kơchoh, kơtâk, tuih mot lơ hngêi tơhnâp môi tiah hdrối nah hmâ tô tuăn.

Mơnê mâu vâi pú mô đo#i [ă mâu khu râ, kơvâ cheăng tung khu hiăng tơmâng ngăn khât. Nôkố rơpo\ng hngêi bú tơmiât pêi cheăng kâ vâ tơniăn tung rêh ối [ă ăm dêi kuăn ‘ne\ng châ hriâm’’.

Môi tiah  mê, Têt hơnăm kố, rơpo\ng hngêi Y Dương {yă ngế lêng hơnăm hiăng krâ ối a [uôn Dray Hling, cheăm Hòa Xuân, pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột xuân châ tơdah Têt tung hngêi nếo mơjiâng pro xua mâu vâi pú mô đo#i pro ăm hngêi kân lối 60m2. Pôa Y Dương tối: Xua oh tá ai tơnêi pêi kâ, hlối ôh tá ai tíu pêi cheăng tơniăn mê prếi on veăng thế lăm pêi cheăng vâi vâ tăng kế kâ hâi kố hâi tá.

Lối 40 toăng ‘’hngêi tuăn pâ vâi pú; hiăng châ mơjiâng pro ăm mâu ngế tung Kâu lak [o# a pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột

Mơhé hiăng pro tu\m tơdroăng cheăng vâ mơdêk châ xo tơ’mot liăn la tơdroăng rêh ối đi đo kơklêa hdrối. Apoăng hơnăm kố, khu lêng hơnăm hiăng krâ pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột troh veăng kum 40 rơtuh liăn ing liăn ‘măn kơd^ng mơjiâng pro hngêi ‘’Mâu mố đo#i pro ăm’’ mâu khu xuân veăng kum tơ’nôm 15 rơtuh liăn vâ mơjiâng po hngêi kân rơdâ 60m2. Lối 2 khế mơgrúa văng dêi tung hngêi nếo, ivá dêi rơpo\ng hngêi châ tơniăn.

‘’Hdrối nah, hngêi pro [ă loăng hiăng tơ’nhiê, kong mêi têa châ hbreăng drăng tíu ki xi kơchoh tâi, kuăn thế ăm ối peăng dêi nôu. Nôkố ai hngêi nếo ôh tá tô tuăn klâi xếo. Hơnăm kố kâ Têt tung hngêi nếo rơpo\ng hngêi sôk ro khât. Ối nếo, prếi on veăng ối, ối châ khu tơbleăng mot pei cheăng ko\ng nhân tung hngêi kơmăi, liăn kâ rêm khế tơniăn. Hâi ai Têt ki lâi hơniâp ro môi tiah Têt hơnăm kố’’.

Pôa Trần Quang Long - Kăn pho\ hnê ngăn Vi [an cheăm Hòa Xuân tối ăm ‘nâi, cheăm nôkố ai lối 120 ngế lêng hơnăm hiăng krâ, tung mê, ai hên ngế kơtiê xahpá. Mâu hơnăm hdrối kô nah, tơdrêng [ăng luât pơkâ to\ng kum dêi Đảng, Tơnêi têa, mâu ngế xuân châ mâu khu râ veăng kum hên tơmeăm.

Tơdrêng [ă pro ăm hngêi, hên mâu lêng hơnăm hiăng krâ châ kum hdrê ro păn vâ mơnhông cheăng kâ

Tung mê, hiăng mơjiâng pro 9 toăng hngêi kơnâ hr^ng rơtuh liăn ăm mâu ngế tung khu ki kơtiê xahpá ‘na hngêi ối vâ tơniăn tung rêh ối. Tơdroăng pêi pro mê, ôh tá xê to mơhno ki tơru\m môi tuăn [ă dêi rơpó’’ pơla mâu vâi pú, mê ối kum pro pơxúa kân ăm cheăm châ pêi tiô pơkâ mơjiâng thôn pơlê nếo: 

‘’Troh nôkố hên rơpo\ng mâu ngế tung khu ki xahpá ‘na hngêi ối châ pro ăm hngêi tơniăn tung rêh ối mơnhông cheăng kâ dêi rơpo\ng hngêi. A cheăm ai hên rơpo\ng cho mâu kuăn ngo ai tơnêi la ôh tá ai liăn pro hngêi thế ối tơchoâm [ă tơvâ, drêng khu ăm liăn mơjiâng pro hngêi lo ối phá tơ’lêi hlâu ăm rơpo\ng hngêi mâu ngế tung khu lo ối krê. Tơdroăng kum ăm ro, pu pái vâ păn, ăm hdrê pêt xuân hiăng kum hên rơpo\ng hluăn ing kơtiê pơtối rak vế mâu tơdroăng pơkâ tung mơjiâng thôn pơlê nếo châ tơniăn’’.

Khu lêng hơnăm hiăng krâ pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột nôkố ai vâ chê 8.000 ngế. Vâ chê 10 hơnăm hdrối nah, pêi pro tơdroăng mơhnhôk tah hngêi xi kơchoh, ‘mâi rơnêu hngêi ton, pro hngêi nếo ăm mâu ngế tung khu ki ối kơtiê xahpá ‘na hngêi ối, khu kố hiăng mơhnhôk mâu ngế tung khu [ă mâu ngế ai tuăn hơ-ui veăng tơlo lối 1 rơtal 200 rơtuh liăn  pro 43 toăng hngêi ‘’Tuăn pâ dêi vâi pú’’; ‘mâi rơnêu pro lối 3 hr^ng to hngêi ton ăm mâu ngế tung khu. Ing mê, kum hr^ng rơpo\ng mâu ngế tung khu tơniăn pêi cheăng kâ.

Khu kố ối tơru\m [ă mâu khu ki ăm mung liăn vâ kum ăm lối 2.500 ngế tung khu mung liăn mơnhông cheăng kâ, kơdroh kơklêa săm kơtiê [ă kơxo# liăn tâk lối 53 rơtal liăn. Pôa Nguyễn Công Tình, Kăn pho\ hnê ngăn lêng hơnăm hiăng krâ pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột tối ăm ‘nâi, tung hơnăm 2020, khu kố pơtối veăng tơlo liăn vâ mơjiâng tơ’nôm ‘’Hngêi tuăn pá vâi pú’’ xuân môi tiah kum liăn vâ mâu ngế tung khu ki kơtiê xahpá mơnhông cheăng kâ, mơ-eăm pêi cheăng vâ hluăn ing kơtiê.

‘’{ă mâu tơdroăng pêi pro môi tiah hbru ăm ro, pu pái, hdrê pêt, [ă pro hngêi ối hiăng pêi pro troh lâp lu tung tâi tâng mâu khu. Mâu ngế ki ai hên hnoăng veăng ‘no, ai iâ ’no iâ, ai hên ‘no hên, ki iâ gá rêm ngế ‘no dâng 20 rơpâu liăn/hơnăm. Ing mê, hên vâi pú ngin châ veăng kum hngêi ối tơmeăm, mơnhông cheăng kâ tơniăn tung rêh ối. Tung hơnăm 2020, ngin kô pơtối mơhnhôk veăng tơlo dâng 170 rơtuh liăn nếo vâ pơtối mơjiâng pro hngêi ăm mâu vâi pú ki xahpá ngin’’.

Tơdrêng [ă tơdroăng tơmâng khât dêi Đảng [ă tơnêi têa, veăng ai hnoăng kum dêi mâu ngế tung Khu lêng hơnăm hiăng krâ pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột [ă mâu khu ki ai tuăn hơ-ui, chât ngế thăm nếo châ hr^ng ngế mâu lêng hơnăm hiăng krâ ki xahpá a pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột hiăng ai hngêi ối le#m, tơniăn tung rêh ối. ‘Nâi pâ dêi vâi pú hlối châ mâu lêng mố đo#i Pôa Hồ pơtối rak vế pêi pro drêng vêh a pơlê; tơdroăng pêi pro ki le\m mê‘’ cho veăng kum dêi rơpó ‘’Hlá le\m kum hlá tơchiê’’ dêi hdroâng kuăn ngo Việt Nam pơtối châ pêi pro kơhnâ khât má môi.

Tuấn Long chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng