Pơla kong dế tô mơdrăng ó a Tây Nguyên, ngoh Lương Văn Dục, thôn Giang Xuân, cheăm Ea Đah, tơring Krông Năng, kong pơlê Dak Lak rơkê ‘nâi hriăn tăng tíu ‘măn kơ’măi tôh kơphế lối 600 xiâm. Xua prôk bú iâ tê vâ troh a têa plông la hiăng châ hlo ‘nâi to lâi toăng kơmăi hrik têa vâi ‘măn dêi dế hrik tôh loăng plâi. Tiô ngoh tơmiât oh tá ton xếo têa plông mê kô xiâ tâi, deăng kơphế kô răng hlâ:

‘’Á tô tuăn yoh, xua têa rế ton rế xiâ. Hên hngêi nôkố xuân dế ôh tá ai têa, iâ mơngế ai têa klôh ki pong hrik tăng têa mo\ng. La nôkố ai têa pong hrik tăng têa mo\ng xuân hiăng xiâ há tá têa klôh ki pong  tăng têa. Tơdroăng kố mơni kô tô mơdrăng luâ tâ hơnăm nah. Nôkố ôh tá ‘nâi thế pêt loăng plâi ki klâi vâ tơtro [ă tơnêi akố’’.

A kơnho\ng têa kroăng Pa (Gia Lai) têa hiăng xiâ

Pôa Lê Văn Hiển, Kăn pho\ hnê ngăn Vi [an cheăm Ea Đah, tơring Krông Năng ăm ‘nâi tâi tâng cheăm ai dâng 3.000ha loăng plâi la xiâm têa xúa ing péa to rơchôa ku\n bú bê tôh dâng 1.000ha, tơkéa vâ tối dâng 3% [ăng tơnêi. Tơnêi ki u ối kơnôm to a têa long, têa klôh dêi kuăn pơlê. Pơla kố, mâu rơchôa xuân môi tiah mâu long têa, têa klôh hiăng pơxiâm vâ xiâ, hên rơpo\ng hngêi ôh tá ai têa tôh ăm loăng plâi. Bú tung pơla iâ hâi tê tơdroăng tô mơdrăng hiăng troh lâp lu cheăm:

‘’Tung măng t^ng tơdế khế 3 kố kô xahpá xua têa koăng têa plông hơngế ôh tá châ mơ’no têa ăm kuăn pơlê vâ xúa mê cho môi tơdroăng ki pá. Thăm nếo ôh tá ai mâu long ki kân vâ hdoăng têa ăm kuăn pơlê. {ă mâu cheăm mê xuân hiăng tối ăm khu râ kăn thế tăng troăng pro ti lâi vâ ‘mâi mơnhông kui trâu tâ nếo mâu rơchôa, tâng ôh mơjiâng pro rơchôa, xua ôh tá ai liăn vâ pro mê chiâng pá puih’’.

Kuăn pơlê Dak Rong (C|ư Jut, Dak Nông) hrik têa tôh dêi loăng kơphế

Tơdrêng [ă Dak Lak, tơdroăng kong tô mơdrăng khăng khoăng ó a hên tíu tung kơpong Tây Nguyên, mê a mâu tơring peăng mâ hâi lo [ă peăng mâ hâi Lo pa hdroh kong pơlê Gia Lai, kơpong pêt hên kơtếo dêi lâp tơnêi têa ai dâng 30 rơpâu ha, dế pá puât xua tô mơdrăng ó. Pôa Nguyễn Hoàng Phước, Ngế pro pơkuâ hngêi kơmăi pro xik An Khê, pơlê kong krâm An Khê, kong pơlê Gia Lai tối ăm ‘nâi, 15 rơpâu ha kơtếo tung kơpong dêi hngêi kơmăi ki oh tá chiâng dâi le\m kơtếo, lối 7 rơpâu  ha tung kơxo# ki mê ngăn môi tiah nhâ kong ki răng, ôh tá chiâng vâ ko xo, lu\p hr^ng rơtuh liăn:

‘’Mơhé hngêi kơmăi xuân hnê tối, mâu kăn kong pơlê, tơring cheăm [ă kuăn pơlê xuân hiăng mơ-eăm khât tung rak ngăn po văng la xuân ôh tá hlo tơ-[rê. Kong tô hiăng châ 7-8 khế kô tơdjâk ó kân troh tơdroăng xông kân dêi kơtếo tung pơla kơtếo vâ xông kân rơdêi  vâ mơ’rêh dêi kơtếo ăm ai têa xik hên’’.

{ăng klâng báu Nam Yong (C|ư Jut, Dak Nông) hâi teăm xôk la klâng hiăng xiâ têa

A kong pơlê Dak Nông, pôa Hồ Sơn, Ngế pơkuâ [ơrô ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông thôn pơlê dêi tơring C|ư Jút ăm ‘nâi, kố cho hơnăm má 4 pơtối ai kong tô mơdrăng ó a tơring kố. Tung pơla mê bú ai 15% tung 30 rơpâu ha tơnêi pêi chiâk dêi tơring ai têa tôh, hrik têa ing mâu long, rơchôa. Troăng hơlâ vâ tôh tơmeăm pêt a chiâk deăng ki khăng khoăng châ tơring tối kô rôe kơmăi hrik têa rôe klo\ng, kô hrik têa ing kroăng Srêpok, la vâ pêi pro tơdroăng mê kal thế ai liăn hên:

‘’Troăng hơlâ pơkâ mê tơring xuân ai hlá mơ-éa pơtroh ăm kong pơlê, vâ kơnôm kong pơlê [ă Tíu xiâm veăng kum rôe ăm kơmăi hrik têa, hrik xo têa ing kroăng Srêpok, hrik têa ing mê pro troăng cho mơhno têa tôh ăm dâng 5.000 ha a kơpong mâu cheăm Nam Yong, Ea Pô, Dak Wil, Dak Rông. Têa kroăng Srêpok pá xôp hbêa ngo vâ tối gá a ‘ngêi, xua mê, thế hrik têa tơkâ luâ hbêa ngo ki kố mê nếo châ djâ têa troh a [ăng klâng’’.

{ăng klâng mơdâ pêt báu 2 rơnó a cheăm Ea Pô, tơring C|ư Jut, kong pơlê Dak Nông hiăng lôi chúa to lâi hơnăm kố xua khăng khoăng ôh tá ai têa tôh

Pơla kố nếo pơxiâm troh rơnó mơdrăng, tiô tối tơbleăng kong tô mơdrăng kô ối tô ó tâ tung mâu hâi la ngiâ a Tây Nguyên. Rêm râ mâu kăn [ă khu râ kơvâ cheăng mâu kong pơlê dế mơ-eăm tăng troăng hơlâ hbrâ ví kong tô mơdrăng, vâ kơdroh ki tro lu\p ‘na cheăng kâ.

Công Bắc chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng