Khế 10 kố nah, Khu rak ngăn ‘na pêi krúa le\m kế tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng loăng plâi, ká xixo\ng, Khu ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông mơdêk thôn pơlê Daknông hiăng mơnúa ngăn 8 túa kơphế tơpoăng ki tê, tâi tâng pơrá hlo oh tá krúa.

Tung kơxo# ki mê, ai 2 túa châ hlo ai hên cafein, mâu túa ki u ối cafein ôh tá ai tiô tơdroăng pơkâ. Môi tiah, péa túa ‘’kơphế tơ’noăng’’ ôh tá ai trếo cafein cho dêi tíu uâ mơdiê pro tơpoăng Nguyễn Vũ (ki ai hngêi kơmăi uâ tơpoăng a cheăm Ea Tu, pơlê kong kơdrâm Buôn Ma Thuột, kong pơlê Daklak) [ă ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó kơphế Việt Hoàng a cheăm Hoà Khánh, pơlê kong kơdrâm Buôn Ma Thuột, kong pơlê Daklak.

Kố cho hơnăm má péa ki pơtối Daknông châ hlo kơphế tơpoăng  ki oh tá krúa le\m châ tê hên h^n tung kong pơlê. Hơnăm nah, Daknông xuân hiăng xo mơnúa ngăn 15 túa kơphế tơpoăng ki dế tê tung kong pơlê vâ pơtroh séa mơnhên ngăn. Klêi séa ngăn ai troh 14 túa ôh tá krúa, pêi ôh tá tro tiô pơkâ.

Tơdroăng tâi tâng 8 túa kơphế tơpoăng ki tê tung kong pơlê Daknông hơnăm 2016 xuân oh tá ai tiô pơkâ ‘na ki râm cafein pro hên ngế rôe ô chiâng tô tuăn xâu, ôh tá khên rôe xếo.

Khu rak ngăn ‘na pêi krúa kế tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng, loăng kong, ká xi xo\ng kong pơlê Daknông hnê tối ăm mơngế ki rôe xúa thế rah rôe a mâu tíu ki mơjiâng pro, ki ai inâi vâi ô eăng pro le\m vâ ô kơphế. Tung la ngiâ, Khu kố pơtối séa ngăn, [ă tơdroăng ki hiăng séa ngăn mê tung hlá tơbeăng rơ’jiu, um tivi vâ pơxâu phâk kơtăng mâu tíu pro kơphế oh tá krúa, oh tá tơdrăng mê.

Vâ kum vâi krâ nho\ng o hlê ple\ng tro [ă rôe ôu kơphế tơniăn ăm ivá, kơ’nâi kố, pôa Trần Văn Tùng, kăn ngăn ‘na Kế tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng loăng kong, ká xi xo\ng - Khu ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông mơdêk thôn pơlê dêi kong pơlê Daknông kô tối nhên tâ ‘na tơdroăng kố. Pó vâi krâ nho\ng o kô tơmâng.

Êng: Kơphế gá ai pơxúa klâi [ă ivá, [ă thế kơdroh ôu kơphế tung pơla drêng lâi ô pôa?

Pôa Trần Văn Tùng: Kơphế hiăng chiâng tơmeăm ôu rêm hâi dêi kuăn pơlê Việt Nam. {ă rế ton rế thăm mơdêk tơdroăng ôu kơphế rế hên xua gá pro tơleăng tung ngôa drêng pêi cheăng, pro tơ’lêi lăm tidế, pro oh tá păng hêng koi. La mâu ngế ki tối kơ’nâi kố ôh tá chiâng ôu kơphế:  Mâu ki kơtêi kơtâu têi, mâu ki châi plâi nuih, châi pơtok nong [ă châi tung troăng klêa xua tung kơphế gá ai trếo ki pro ăm tơ’lêi lăm tơdế, pro kơtêi kơtâu têi [ă tâng ô hên kô pro châi kơn^ng.

Êng: Ô pôa. Nôkố, vâi tê mâu kơphế ki tiah lâi?

Pôa Trần Văn Tùng: Nôkố kơphế ki hlo tê hên môi tiah: kơphế tơpoăng ki oh tá tơvât, kơphế ki tơvât, kơphế tơpoăng ki pro ôu tơdrêng hlối, kơphế ki pro lôi tâ tung kung kếo. Pak^ng mê, mâu pơkeăng ki pro ing nhâ loăng xua ai trếo cafein. {ă mâu ki hmâ ôu kơphế vâi rơhêng vâ ôu kơphế ki hâi teăm hơ’lâk xua gá ối xú ki xú ho\m le\m dêi kơphế.

Êng: Ple\ng tiah lâi vâi tối ‘na kơphế krúa ô pôa?

Pôa Trần Văn Tùng: Kơphế krúa lơ kơphế ki oh tá krúa vâi vâ tối ăm pin tơ’lêi ‘nâi klê. Tâi tâng mâu kơphế krúa cho kơphế ki kơ-óu ing kơphế ki oh tá phôk, ki prăng, hiăng tâi kế ki ‘mêi, ôh tá ai tro hdrong kâ, ôh tá ai xôh mâu pơkeăng [ă oh tá ai mâu oâ pơreăng.

Êng: Ôu kơphế ôh tá krúa mê gá pro tơdjâk klâi troh ivá, ô pôa?

Pôa Trần Văn Tùng: Tâng ôu kơphế la kế ki pro mê oh tá xê ing kơphế, môi tiah kơphế ki vâi tí tăng uâ ing kơdrêa kơphế, tơpoăng alâi kong ê, tơpoăng alâi kong pin, tơpoăng prá nành hâi pro rơ-iô ó kéa lâi troh ivá, la pro ti mê cho oh tá tơdrăng tung tê mơdró. Ki xâu rơ-iô tâ, cho lơ tí tăng hơ’lâk pro ing mâu tơpoăng ôh tá ‘nâi xiâm kối, môi tiah alâi kong ê mê ‘nâi ga lo ing lâi, krúa lơ ôh, môi tiah vâi tí tăng pro ing xu loăng, xu mâu tơmeăm ki ê, mâu trếo pơkeăng ki xúa ‘na cheăng [ă kơmăi kơmok [ă hía hé.

Êng: Drêng châ ‘nâi mâu tíu ki mơjiâng pro kơphế ôh tá tro tiô pơkâ , Khu xiâm hiăng pơkâ pơxâu phâk môi tiah lâi ô pôa?

Pôa Trần Văn Tùng: Tung péa hơnăm achê pơla kố, pêi pro tiô hnoăng cheăng rak ngăn, Khu xiâm xuân hiăng kơhnâ khât tung séa ngăn mâu tíu uâ mơdiê pro kơphế, la bố séa ngăn mâu tíu ki kân, mâu tíu mơjiâng pro ki kuăn, utâi utá dêi rơpo\ng  hngêi a mâu thôn pơlê mê pá khât. Tiô x^ng xoăng răk ngăn, râ kong pơlê bú rak ngăn troh a mâu tíu chêh inâi pêi pro tê mơdró tiô luât tê mơdró, khu pêi cheăng tơru\m ki châ pơkâ ăm hlá mơ-éa pêi pro tê mơdró. Mâu tíu ki xua tơring ăm hlá mơ-éa phêp chiâng pêi pro tê mơdró mê xing xoăng ăm khu râ kăn tơring lơ râ cheăm xua vâi ối achê [ă kuăn pơlê a thôn pơlê. Kơ koan rak ngăn tơnêi têa hâi ai tu\m mơngế vâ séa ngăn tâi tâng mâu tíu pêi pro. Bú la lâi tâng tối, lơ tâng tối ing mâu ki châ ô eăng, drêng mê nếo tơku\m séa ngăn.

Êng: Pôa hôm ai tơdroăng vâ  hnê tối klâi ăm kơ mâu ki ôu há?

Pôa Trần Văn Tùng:  {ă mâu ngế ki rôe ôu cho mâu ngế ki hmâ ôu, vâ ‘nâi xiâm kơphế dêi mâu tíu ki lâi pro tơniăn mê vâi rah rôe kơphế amê vâ ôu, ‘nâ hía mâu tíu ki hiăng ai inâi môi tiah: Trung Nguyên, Mêhicô, Mê Trang cho mâu tíu ki vâi ô eăng. Ki tro tâ, tâi tâng mâu tíu tê mơdró ôu kơphế, nôkố dế hlo rế hên mâu tíu tê kơphế ki le\m oh tá tơvât thế ôu kơphế ki kơ-óu amê. Mâu tíu uâ mơdiê ki kơ koan rak ngăn tơnêi têa hiăng tối tơbleăng tung rơ’jiu, um tivi vâ kuăn pơlê rah xêh mâu tíu ôu kơphế ki vâi ô eăng pro krúa le\m. Pơxâu phâk mâu tíu pêi pro ki oh tá tơdrăng, pro oh tá krúa.

Hôm mơnê kơ pôa!

Gương tơplôu [ă tơbleăng