Vâ chê 15 hơnăm, riân sap ing hâi châ mơnhên tối ai troăng hơlâ ki mơ’no liăn cheăng, troh mơ’nui hơnăm 2025, Tơdroăng tơkêa bro a Kơpơng ôm hyô pơtê pơto ki dâi lĕm khât Cù Lao Mái Nhà, a cheăm Ô Loan, kong pơlê Dak Lak nếo pơxiáam châ mơjiâng. Tơdroăng tơkêa bro kố kân rơdâ vâ chê 200 ha, ƀă tâi tâng kơxô̆ liăn ki mơ’no pro mê vâ chê 5.000 rơtal liăn, châ pơkâ, vê hdró cho kơpong ôm hyô ki pơtê pơto a têa kơxĭ ki dâi lĕm ai hên kế tơmeăm, châ dó inâi 6 hơlŏng. Xuân trối mâu ngế kuăn pơlê ki rêh ối achê kĭng têa kơxĭ Dak Lak, pôa Võ Văn Ngầu, ối a cheăm Ô Loan púi tơngah kô cho roh ki vâ mơnhông mơdêk ivá cheăng kơvâ ôm hyô ki ó rơdêi ‘na têa kơxĭ a kong pơlê kố.

“Vâi krâ-nhŏng o tơkôm hiăng ton sap ing nah ‘nâng. Tâng ai tơdroăng tơkêa bro lĕm tro mê tíu ki kố kô chiâng tíu ki bâ eăng rơdâ dêi kong pơlê”.

Méluâ pơxiâm mơjiâng pro tơdrêng, hên tơdroăng pói tơngah kô thăm ai hên tơdroăng ki mơnhông, la klêi kơ’nâi vâ chê tơdế hơnăm mơjiâng pro, tơdroăng tơkêa bro ki ai kơxô̆ liăn mơ’no pêi pro châ 5.000 rơtal liăn, la bu xiâm pêi dâng 40 rơtal liăn. Kố châ ngăn cho tơdroăng cheăng ki tơdjuôm a hên tơdroăng tơkêa bro ki kân a kong pơlê Dak Lak. Tiô tơdroăng riân ngăn, lâp kong pơlê ai 39 tơdroăng tơkêa bro kơvâ ôm hyô, châ ăm hlá mơ-eá phep ki mơ’no liăn cheăng, tung mê, ai troh 28 tơdroăng tơkêa bro, ƀă tâi tâng kơxô̆ liăn châ lối 16.850 rơtal liăn dế trâm pá puât, kreăng tơvâ hên tơdroăng ton hơnăm.

Vâ thăm mơdêk ivá cheăng mâu tơdroăng tơkêa bro ki kal mê, kong pơlê Dak Lak hiăng mơjiâng mâu khu ki pêi tơdroăng cheăng ki hmâ vâ pêi pro, lêi tah lôi ki kreăng tơvâ; po “roh pêi cheăng ki kân hngăm 30 hâi măng, tah lôi mâu tơdroăng ki ối kreăng ‘na tơnêi tíu”. Ai hên khu ki cheăng chu troh a pơlê cheăm vâ lêi tah lôi mâu tơdroăng ki ối tơvâ tơvân, thăm mơdêk chôu phut, hâi khế, ivá cheăng pêi pro kố.

Tiô pôa Đào Mỹ, Phŏ Kăn hnê ngăn Vi ƀan kong pơlê Dak Lak tối, tơdroăng ki lêi tah lôi ki tơvâ tơvân mâu tơdroăng tơkêa bro mê hrá pêi pro, ôh tá xê to vâ mơdât tơdroăng ki mơhía lôi tơnêi tíu, mê ối tăng troăng hơlâ ki tơgum veăng mơjiâng pro mâu troăng cheăng ki vâ thăm mơdêk ki nếo ăm kơvâ ôm hyô dêi kong pơlê:

“Ngin hiăng tơmâng, tŏng gum hên khât tơdroăng cheăng ki tí tăng mâu khu ki mơ’no liăn cheăng păng ‘nâng. Kô ai mâu rơkong ki tiâ mơnhên ăm tơrêm tơdroăng tơkêa bro. Ƀă mâu khu ki mơ’no liăn cheăng ki lâi ôh tá pơkâ mê ngin kô ai troăng hơlâ ki lêi tah, tơveăng gum tro tiô pơkâ, vâ tăng troăng hơlâ ăm mâu kế tơmeăm, tơdroăng ki hiăng ai hlâu dêi kong pơlê athế châ vêh mơjiâng, athế châ pơtối châ mơnhông, ki rơhêng vâ tối, cho mâu tơdroăng tơkêa bro mâu tíu ki kal”.

Tơdrêng ƀă tơdroăng ki tơ’mot khu mơdró kâ mơ’no liăn cheăng, lêi tah lôi mâu tơdroăng ki ối kreăng, thăm mơdêk ivá cheăng mâu tơdroăng tơkêa bro ‘na kơvâ ôm hyô, Dak lak xuân dế vêh ‘mâi rơnêu tâi tâng kơvâ ôm hyô tung kơpong ki nếo klêi kơ’nâi tơ’mot péa kong pơlê chiâng môi. Pôa Trần Hồng Tiến, Ngế ngăn ‘na Túa lĕm tro, Ivá ƀă Ôm hyô tối ăm ngin ‘nâi, kong pơlê hiăng vêh bro nếo ‘na khôi túa, vêa vong kơvâ ôm hyô a Leh mơdĭng kơphế, Leh tơbleăng sầu riêng hnối pêi tơdrêng ƀă ihá ki rơdêi dêi kơvâ chiâk deăng; leh tơbleăng ká ngừ đại dương, leh tơbleăng rơkâu xối xeăng ká hnối tơdjâp ta túa lĕm tro dêi têa kơxĭ. Dak Lak xuân hiăng mơnhông hên pơlê ôm hyô pơlê pơla, hnối pêi tơdrêng ƀă tơdroăng mơđah tôu chêng koăng Tây Nguyên.

La ngiâ kố ah, Dak Lak kô pơtối mơdêk vâ pơtối mơnhông tơdroăng ki ta hâi châ teăm tơdâng pơla kơpong achê kĭng têa kơxĭ  pêa mâ hâi Lo ƀă kong tơbăng pêa mâ hâi Lu vâ ing mê, pêi lo, mơjiâng mâu kế tơmeăm ki tơtro ăm tơrêm khu ngế tơmối ki kal vâ pôu ngăn, vâ tí tăng rôe.

“Ngin hiăng vêh mơnhên kô pơhlêh ing mâu tơdroăng ki pá puât chiâng tíu ki tơ’lêi vâ mơnhông ôm hyô. Kơpong pêa mâ hâi Lu xo túa lĕm tro ‘na chêng koăng, kơphế vâ pro ki xiâm. Kơpong pêa mâu hâi Lo mơnhông kơvâ ôm hyô, pơtê pơto, mơjiâng pro mâu kơpong, mâu tíu ki ối xêh kong kế, ngo ngối vâ tơ’mot tơmối mot ôm hyô. Ngin ôh tá mơnhông pro tiô kơ tơdroăng ki hên hĕng, mê ngin rah xo ăm tơrêm khu ngế tơmối ăm i tơtro”.

Klêi kơ’nâi 1 hơnăm po rơdâ kơpong “kong kế-têa kơxĭ”, Dak Lak dế ai mâu hvêa chêng prôk ki apoăng ƀă tơdroăng ki pá ‘na túa cheăng ƀă troăng hơlâ ki trâu rơdâ vâ châ ngăn, châ hlê plĕng nhên ‘na kơvâ ôm hyô. Hên tơdroăng tơkêa bro pơtê pơto ki kân thăm châ mơnhông; mâu tíu ki kreăng, tơvâ tơvân châ mơ’no liăn cheăng, séa ngăn vâ lêi tah lôi; tơdjêp tơrŭm ƀă mâu hnoăng cheăng châ ai pơxúa.

Troăng kân rơdâ, tơdrăng ing Khánh Hoà troh a Ƀuôn Ma Thuột hiăng vâ chê klêi; mâu ving têa kơxĭ ki lĕm má môi dêi kong pơlê hiăng châ ‘mot tung inâi ki vâ châ khu mơdró mơ’no liăn cheăng ƀă hên mâu tơdroăng ki ê. Ki kơtăn pơla kong kế, ngo ngối ƀă têa kơxĭ dế châ mơjiâng pro achê dêi pó, môi kơpong kong kế, nhâ loăng, têa kơxĭ ki ó rơdêi dêi lâp plâi tơnêi ƀă khôi túa, vêa vong krê dêi Dak Lak dế châ mơjiâng pro rơdêi.