Prôk tâ tá séa ngăn mâu xiâm loăng ki nếo pêt a kơpong kong a ko cheăm Ia Lốp, tơring Ea Súp, kong pơlê Dak Lak, pôa Nguyễn Văn Diện, Đô̆i trưởng Đô̆i Rak ngăn, rak vế, hbrâ mơdât on chếo kong thôn Droh rơtăm pơxiâm vâ pêi cheăng ăm ‘nâi, kơpong kố nếo châ pêt lối chât rơpâu xiâm loăng kía ƀă xà cừ.

“Tơbleăng tơdroăng pêt loăng pro kong mê tơná ngin cho mâu ngế ki rak ngăn ƀă cho mâu ngế kuăn pơlê kô pêi pro ƀối, veăng rơtế rak ngăn ƀă mâu khu râ, kơvâ cheăng vâ mơ-eăm rêm hơnăm kô hbrâ mơdât on chếo ƀă rak ngăn, vâ xiâm loăng xông kân lĕm má môi”.

Tơbleăng tơdroăng “Rơtuh xiâm loăng ngiât – Xua môi Việt Nam ngiât, tung hơnăm kố, hiăng ai 76 rơpâu to xiâm loăng ngiât châ pêt a ƀăng tơnêi lối 63 ha a kơpong kong peăng Kơnhŏng tơring tơkăng kong Ea Súp, kong pơlê Dak Lak. Loăng kía ƀă xà cừ cho mâu hdrê loăng châ pêt xua hmâ ƀă kong prâi a tơring kố, mơni kô kâi xông kân lĕm.

Tơdroăng Rơtuh xiâm loăng ngiât – Xua môi Việt Nam ngiât

Nâ Trần Thị Thúy, kăn phŏ pơkuâ Đoân Droh rơtăm tơring Ea Súp tối, tơdroăng ki pêt loăng hiăng châ xo tơdroăng ki tơmâng ngăn dêi mâu khu râ, kơvâ cheăng, tơdroăng pêi pro ƀă veăng dêi kuăn pơlê, malối cho mâu đoân viên droh rơtăm:

“Ngin kô pơtối hnê tối ăm đoân viên, droh rơtăm ƀă vâi krâ nhŏng o kuăn pơlê pêi pro tơdroăng kố. Rêm ngế rêm hơnăm kô pêt môi to xiâm loăng ngiât, mơdêk ki pro xâp rơngiâp ăm kong a tơring. Klêi kơ’nâi pêt mê ngin kô pơtối rak ngăn, vâ xiâm loăng xông kân lĕm, pro pơxúa mơngiơk ngiât ăm tơring tíu tơkăng kong Ea Súp ngin”.

Hên khu lêng kring vế veăng pêt loăng

Rơtế ƀă Dak Lak, tung hơnăm 2022, Khu xiâm Đoân xuân tơbleăng pêt nếo 25 rơpâu xiâm loăng ngiât a ƀăng tơnêi lối 14ha a cheăm Quảng Sơn, tơring Dak Glong, kong pơlê Dak Nông. Pôa Vũ Đức Hưng, ngế ki pơkuâ ƀơrô Kih thuât rak ngăn, rak vế kong – Kŏng ti pêi cheăng tiô rơnó môi tung khu Pêt kong Quảng Sơn ăm ‘nâi.

“Kơpong kong ki tơdroăng Rơtuh xiâm loăng ngiât – Xua môi Việt Nam ngiât pêt hơnăm kố ai pơxúa kal khât tung hnoăng cheăng hbrâ mơdât têa kân lân lu ƀă mâu tíu kong a peăng Kơnhŏng a Dak Nông. Kŏng ti Pêt kong Quảng Sơn tơrŭm ƀă kuăn pơlê a tíu kố rak ngăn ƀă rak vế ƀăng tơnêi kong tung la ngiâ vâ pro kế ki tât ngiât, rak vế tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê tâ tá tíu kố”.

Sap ing hơnăm 2011 nah troh nôkố, tơdroăng Rơtuh xiâm loăng ngiât – Xua môi Việt Nam ngiât hiăng pêt loăng kong peăng kơnhŏng a 4 to kong pơlê Quảng Nam, Quảng Ngãi, Dak Lak ƀă Dak Nông. Ki xiâm cho troh hơnăm 2025,  kô pêt nếo 100 rơtuh to xiâm loăng ngiât dêi Chin phuh. Tiô ngoh Ngô Văn Cương, kăn pơkuâ ngăn Khu xiâm Đoân, ƀă túa pơkâ tơkŭm po hên hĭn, tơtro tơrêm kong pơlê, tơdroăng kố veăng kum mơdêk ki hlê plĕng dêi đoân viên, droh rơtăm ƀă kuăn pơlê ‘na hnoăng cheăng dêi kong, tơdroăng ki rak ngăn kong, rak vế kơnhŏng têa, tơmiât troh tơdroăng ki mơnhông mơdêk krá tơniăn ton.

“Tung pơla hdrối nah mê Khu xiâm Đoàn xuân hiăng tơrŭm ƀă hên tíu pêi cheăng vâ tơkŭm pêi pro châ tơƀrê mâu tơdroăng pơkâ kố. Tơdroăng kố xuân tơ’mot đoân viên droh rơtăm xuân môi tiah kuăn pơlê veăng kơhnâ ƀă lối rơtuh ngế đoân viên droh rơtăm veăng tung lâp tơnêi têa. Rêm ngế đoân viên droh rơtăm kô pêt nếo ƀă rak ngăn ki iâ hlái môi to xiâm loăng ngiât tung môi hơnăm. Ing tơdroăng kố mê ngin rơhêng vâ Việt Nam pin tung la ngiâ ah xuân kô ngiât tâ, lĕm tâ ƀă krá tơniăn tâ”.

Hơnăm 2022, hiăng pêt vâ chê 80ha kong peăng kơnhŏng

Rơtế ƀă Tơdroăng “Rơtuh xiâm loăng ngiât – Xua môi Việt Nam ngiât”, hơnăm kố, Vi ƀan hnê ngăn kong pơlê Dak Nông xuân hiăng tơbleăng “Têt pêt loăng plâ rơxông chôu pâ Pôa Hồ”. Tung 3 rơtuh xiâm loăng ngiât châ pêt rôh kố, ai dâng 1 rơtuh xiâm loăng hngó 3 kơtâ hlá châ pêt a drô troăng kân kơxô̆ 14 ƀă 28, a mâu kơpong kong tâ tá dế tro ko ‘nhiê, hdi xo tơnêi ôh tá tro luât. Pôa Lê Quâng Dần, kăn phŏ pơkuâ Khu ngăn chiâk deăng ƀă Mơnhông thôn pơlê kong pơlê Dak Nông ăm ‘nâi: kong ki bro lĕm, kong rak kơnhŏng têa drô tiô troăng kân tung pơla hdrối nah tro ko ‘nhiê, hdi xo tơnêi ôh tá tơniăn.

Hlo tơdroăng ki mơni kô hía kong, kong pơlê khŏm mơ-eăm ‘mâi pêt kong a mâu kơpong kố. Krê a leh tơbleăng “Têt pêt loăng plâ rơxông chôu pâ Pôa Hồ”, rơtế ƀă đoân viên, droh rơtăm, kăn ƀô̆ kong nhân viên chưk kơ koan tơnêi têa, kong pơlê Dak Nông hiăng mơhnhôk lối 3.250 ngế kăn ƀô̆, lêng mâu khu lêng kring vế tơniăn veăng pêt loăng a mâu tíu ki xiâm ‘na tơdroăng ki ko ‘nhiê kong a Troăng kân kơxô̆ 14 ƀă 28, ƀă túa tơmiât “xo mơjiâng vâ mơdât tơdroăng ki ko ‘nhiê”.

“Athế ai túa tơmiât tro, mê cho xo mơjiâng vâ tơtrâ. Ngin khŏm mơ-eăm, rơhêng vâ pêi pro. Rôh kố, Vi ƀan hnê ngăn kong pơlê hiăng mơhnhôk chía hên khu lêng kring vế tơniăn pêt loăng a mâu tíu ki kố, vâ pêi pro khŏm mơ-eăm tung tơdroăng ki rak ngăn, rak vế, ‘mâi mơnhông ƀăng tơnêi kong a péa to troăng kân kố”.

Kong pơlê Dak Nông nôkố ối dâng 260 rơpâu ha kong, ki bro xâp rơngiâp dâng 38%, iâ tâ 4% tâng pơchông ƀă tơdroăng pơkâ tơdjuôm tung lâp tơnêi têa. Kong pơlê dế mơ-eăm mơdêk ki xâp rơngiât dêi kong tâk troh 40% a hơnăm 2025 ƀă 42% a hơnăm 2030.