Vi ƀan kong pơlê Dak Lak nếo tơkŭm po roh séa ngăn tơdroăng pêi pro mâu hnoăng cheăng khoa hok, kŏng ngê̆, pơhlêh nếo tơmiât pêi rơkê ƀă pơhlêh xúa kŏng ngê̆ tung kong pơlê, tơkŭm po tah lôi pá puât vâ tơniăn mâu hnoăng cheăng hiăng pơkâ mơ’no. Hneăng hơnăm 2023 – 2026, kong pơlê pêi pro 21 hnoăng cheăng khoa hok ƀă kŏng ngê̆ râ kong pơlê ƀă tâi tâng kơxô̆ liăn lối 37 rơtal liăn, tơkŭm tung pêi chiâk deăng kŏng ngê̆ rơxông nếo, uâ bro tơmeăm, pơkeăng ƀă pơhlêh xúa kŏng ngê̆.

Sap hơnăm 2021 troh nôkố, kong pơlê xuân pêi pro 19 tơdroăng tơkêa bro ki xiâm ‘na kŏng ngê̆ thông tin ƀă troăng kơxái hyôh măng. Krê hơnăm 2026, kong pơlê xing xoăng dâng 300 rơtal liăn vâ pêi pro mâu tơdroăng tơkêa bro nếo môi tiah pro lĕm tâ mê kơmăi kơmok hôp tơno tơdroăng kal mơ’no tơdrêng tung um tiô troăng hyôh măng râ cheăm, chêh ‘noăng chư tung măi vi tĭnh ƀă mơjiâng xiâm rêi ‘noăng chư chêh tung kơmăi gum tung tơdroăng hnê mơhno, pơkuâ gâk kring tơniăn.

Jâ Hồ Thị Nguyên Thảo, Phŏ Kăn hnê mơhno má môi Viƀan kong pơlê Dak Lak pơkâ thế mâu khu râ, kơvâ cheăng, kong pơlê mơnhên inhên hnoăng cheăng, tơkŭm tah lôi mâu tíu ki kreăng, mơdêk ki hôm mơngế pêi cheăng ƀă po rơdâ mâu troăng pêi châ tơƀrê.

‘’Rêm kơvâ cheăng, rêm râ thế mơnhên châ hnoăng cheăng pêi pro Tơdroăng pơkâ 57 dêi kơvâ tơná ƀă ai pơkâ pêi inhên ing xiâm rêi 8 ƀai toăn kân ‘na khoa hok kŏng ngê̆, pơhlêh nếo tơmiât pêi rơkê mê Tĭnh ủi hiăng tơbleăng ăm pêi pro, Khu hnê mơhno hiăng tơbleăng ăm pêi pro ƀă Vi ƀan kuăn pơlê kong pơlê hiăng pơcháu. Pakĭng mâu troăng pơkâ pêi dêi Tơnêi têa mê kal mâu troăng pơkâ hơlâ klâi pơkâ Hô̆i đong tơbleăng, kơjo ‘na troăng kơxái kŏng ngê̆ thông tin, kơmăi kơmok ăm mâu pơlê. Séa ngăn rêm măng tĭng, mâu hnoăng cheăng pơcháu inhên pơrá ai tơdroăng pêi cheăng rĕng lơ hrá, pơkâ pêi inhên vâ kêi đeăng mâu pơkâ pêi’’.

Tơdjâk troh hnoăng cheăng pơhlêh xúa kŏng ngê̆, Khu pơkuâ Khoa hok ƀă Kŏng ngê̆ Dak Lak nếo pêi cheăng ƀă Hngêi trung Đăi hok Tây Nguyên, môi tuăn mơdêk hnê mơjiâng thak sih, tiê̆n sih tung mâu kơvâ kŏng ngê̆ thông tin, ‘noăng chư chêh ƀă kŏng ngê̆ sinh hok; hlối hnê mơjiâng ƀă hriăn plĕng, mơnúa pêi a mâu tíu xiâm kŏng ngê̆ dêi kong pơlê. Tiê̆n sih Đình Hữu Hùng, Kăn pơkuâ khoa Y Dược, Hngêi trung Đăi hok Tây Nguyên tối mâu đê tai hriăn plĕng kal tiô ki phá tơ-ê dêi pơlê vâ djâ ki châ tơƀrê păng ‘nâng ăm kuăn pơlê.

‘’Á tơmiât cho mâu đê tai la ngiâ, tâng môi tiah Khu pơkuâ Khoa hok Kŏng ngê̆ koh tơmeăm a hngêi trung, thế tiô mâu ki phá tơ-ê. Ƀă ki rơhêng vâ tối klêi kơ’nâi tơ’mot chiâng môi mê xuân thế tiô mâu tơdroăng ki phá tơ-ê a peăng mâ hâi Lo dêi kong pơlê. Ƀă tung mê ai mâu tơdroăng ki xiâm ki nôkố tung Tơdroăng pơkâ 72 xuân tối troh tơdroăng pơhlêh lơ mơnhông mơdêk ƀă kơvâ khăm pơlât. Pin tiô amê mê kô djâ ăm châ tá ki pơxúa ăm kuăn pơlê tâ’’.

Tiô pôa Phạm Gia Việt, Phŏ Kăn pơkuâ Khu pơkuâ Khoa hok ƀă Kŏng ngê̆ Dak Lak, tơdroăng pêi pro Tơdroăng pơkâ 57 kô châ pơkâ hên tâ ‘na mơjiâng mơngế pêi cheăng gum pơhlêh xúa kŏng ngê̆ ƀă mơnhông cheăng kâ - rêh ối pơlê pơla.

‘’Tung Tơdroăng pơkâ 57 mê pơhlêh xúa kŏng ngê̆ ƀă hnê mơjiâng kăn ƀô̆ ‘na pơhlêh xúa kŏng ngê̆ tung la ngiâ kô mơdêk tơdroăng xiâm kố. Ƀă ki rơhêng vâ tối cho tung pơkâ rah xo mâu đê tai tơdroăng tơkêa bro vâ gum mơnhông cheăng kâ rêh ối pơlê pơla, gum djâ tơtêk châ pơkâ péa kơxô̆ dêi kong pơlê Dak Lak’’.

Rơtế amê, Khu pơkuâ Kơpong Pêi chiâk deăng Kŏng ngê̆ rơxông nếo Pơlê kong kân Hồ Chí Minh tơrŭm ƀă Khu pơkuâ Khoa hok ƀă Kŏng ngê̆ Dak Lak mơhnhôk Tơdroăng tơ’noăng “Pơxiâm tăng cheăng pêi pơhlêh nếo tơmiât pêi rơkê tung kơvâ pêi chiâk deăng xúa kŏng ngê̆ rơxông nếo hơnăm 2026’’ kơpong Tây Nguyên ƀă dó inâi “Pêi chiâk deăng têk chu chu têk – Mơjiâng tơdroăng la ngiâ krúa lĕm’’. Roh tơ’noăng tơmiât la ngiâ ti tăng mâu troăng pêi xúa kŏng ngê̆, chiâng pêi xêh ƀă kŏng ngê̆ sinh hok vâ mơdêk ki kơnâ tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng, mơnhông pêi chiâk deăng krá tơniăn. Pri má môi ăm mâu ngế krê, khu tê mơdró ai tâi tâng ki kơnâ 150 rơtuh liăn; mâu tơdroăng tơkêa bro ki ai tơ’lêi ối ai roh châ tơdah ki hên 400 rơtuh liăn vâ mơdâ mơjiâng ƀă mơnhông mơdêk.

Pôa Nguyễn Thanh Hiền, Phŏ Kăn pơkuâ Khu pơkuâ Kơpong pêi chiâk deăng Kơmăi kơmok rơxông nếo Pơlê kong kân Hồ Chí Minh tối ăm ‘nâi tơdroăng tơ’noăng cho roh tơ’lêi hlâu tơdjêp mơngế pêi cheăng pơla Pơlê kong kân Hồ Chí Minh ƀă mâu kong pơlê Tây Nguyên, mơdêk hê̆ sinh thái pơhlêh nếo tơmiât pêi rơkê tung pêi chiâk deăng.

‘’Tung hneăng nôkố, ƀă Tơdroăng pơkâ 57 mê ngin ai pơkâ tơ’lêi hlâu tung tơdroăng mơdêk xúa kŏng ngê̆, ƀă tung mê ai mâu kơvâ môi tiah chiâng pêi xêh tung pêt mơjiâng tơmeăm, klêi mê xúa AI, klêi mê kơpong pêt vâ mơdêk ki dâi lĕm ki kơnâ tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng. Xua mê, ngin tơrŭm ƀă Khu pơkuâ Khoa hok ƀă Kŏng ngê̆ Dak Lak tơkŭm po mơhnhôk tơdroăng tơ’noăng kơpong kố vâ ti tăng mâu troăng tơmiât vâ ing mê tŏng gum mâu pú hmâ mơnhông mơdêk tơdroăng tơkêa bro dêi tơná, ki rơhêng vâ tối xúa rơdêi tung tơdroăng nôkố vâ mơjiâng mâu khu tê mơdró rơdêi vâ mơdêk ki kơnâ tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng ƀă tê ngi kong têa ê’’.

Ƀă tơdroăng mơdêk khoa hok kŏng ngê̆, pơhlêh nếo tơmiât pêi rơkê ƀă pơhlêh xúa kŏng ngê̆, Dak Lak rơtế mâu kong pơlê Tây Nguyên dế chôa ‘lâng mơjiâng ivá nếo ăm tơtêk, gum pêi pro mâu pơkâ mơnhông mơdêk rĕng, krá tơniăn tung chal mơnhông tơná dêi tơnêi têa.