VOV4.Xơ Đăng - Tung mâu khế achê kố kơxô̆ mơngế tâ pơreăng COVID-19 a Dak Lak vêh hlo tâk hên nếo. Mê cho môi tơdroăng vâ tối hdrối ăm kuăn pơlê pôi tá tơngôu, tung tơdroăng hbrâ mơdât pơreăng, malối thế pâk trum pơtối dêi vaccine hbrâ mơdât COVID-19.

Dế mơ-êa lối 20 măng tĭng laga thế mot pơlât xua tro tâ COVID-19, nâ H’Liom Triết, ối a cheăm Yang Tao, tơring Lắk tối ăm ‘nâi: drêng dế pơlât nôu a Khoa pơlât ŭm kơtuâ ‘mêi, Hngêi pơkeăng kân kơpong Tây Nguyên, hlo châ tơbrê tơbrêh, châi krôk, nâ hiăng lăm khăm ƀă pro test rĕng COVID-19. Klêi kơ’nâi mơnhên tro tâ pơreăng COVID-19 nâ tô tuăn ‘nâng xua xâu tơdjâk tro kuăn ngá. Tơdroăng ki nâ khéa ‘nâng mê cho ôh tá lăm pâk vaccine trum ki vêh pâk tơ’nôm hbrâ mơdât COVID-19:

‘’Á hiăng pâk 2 trum vaccine laga ôh tá pâk trum má 3. Ôh tá xê ôh tá ai roh vâ pâk á xâu pâk xua hên ngế tối vâi pâk mê pro tuăn ngôa chiâng piu hiât pơtân mê á xuân xâu. Nôkố tro ngăn mê cho tơdroăng vâ pâ vế, ah vêh a hngêi ối pơchân tối kơnốu ƀă nôu pâ lăm pâk pơkeăng nếo. Xuân xâu ‘nâng, 3 – 4 hâi kố kâ ki klâi xuân ôh tá lŏn ôh’’.

Kơpong pơlât mơngế tro tâ COVID-19 a khoa truyền nhiễm hngêi pơkeăng kân kơpong Tây Nguyên

Rak ngăn pâ dế pơlât tro tâ COVID-19 a Hngêi pơkeăng kân kơpong Tây Nguyên, ngoh Lê Phú Hiếu, ối  a cheăm Ia Jlơi, tơring Ea Súp tối ăm ‘nâi: Pâ ngoh tro tâ pơreăng COVID-19 xua tá hâi pâk vaccine, pơtối ai hên tơdroăng châi, xua mê nôkố ivá ôh tá pá hro, dế xúa kơmăi vâ hiâm:

“Drêng ối a hngêi mê châ hlo pâ tơngê, kơ-o, ôh tá kâi hiâm djâ pâ lăm Hngêi pơkeăng khăm, mot koi pơlât mâu ƀok thái pơkeăng test mê tro yương tĭnh ƀă COVID. Nôkố ivá dêi pâ á xuân tá hâi tơniăn. Tung rơpŏng á mê tâi tâng rêm ngế pơrá pâk 3 trum, 4 trum tâi tâng, xua mê pâ ối a hngêi tro laga mâu ngế tung rơpŏng ivá mo lĕm ôh tá tro klâi’’.

Tiô ƀok thái pơkeăng Phạm Hồng Lâm, Kăn khoa Truyền nhiễm, Hngêi pơkeăng kân kơpong Tây Nguyên, tung 1 khế ngiâ kố, kơxô̆ mơngế tro tâ pơreăng COVID-19 pơtối vêh tâk. Tâi tâng mâu ngế tro tâ pơreăng COVID-19 mot pơlât pơrá ối tung khu tơdâng ƀă ôh tá râ, ƀă tá hâi pâk vaccine hbrâ mơdât COVID-19 ki vêh pâk tơ’nôm. Mâu ngế ki tro rơtế môi xôh tŭm 2 pơreăng tơngê lo mơheăm ƀă COVID-19, kơdroh trếo mơdât pơreăng ƀă ai mâu tơdroăng châi tung châ xua mê tơdroăng châi chiâng râ.

‘’Pơreăng COVID kơtăn kố to lâi khế mê cho hiăng ôh tá ai xếo. Laga dâng 1 khế vêh ngiâ kố pơtối tâk nếo, ki rơhêng vâ tối tung măng tĭng pơla kố nah tung Khoa ai drêng tơdah koi pơlât 20 ngế. Pơchân tối kuăn pơlê thế kơchăng ƀă thế pêi tiô pơkâ hbrâ mơdât pơreăng dêi CDC. Xua troh nôkố tiô mơgêi dêi Khu xiâm pơkuâ ngăn pơkeăng ƀă khăm pơlât lâp plâi tơnêi mê tơdroăng hbrâ mơdât pơreăng, ki rơhêng vâ tối cho COVID-19 châ mơdât cho xua pâk vaccine. Xua mê, kuăn pơlê kal thế pâk 4 trum ƀă drêng tro tâ pơreăng mê thế troh hngêi pơkeăng vâ khăm’’.

Ƀok thái pơkeăng khoa Truyền nhiễm, Hngêi pơkeăng kân kơpong Tây Nguyên dế khăm pơlât ăm mâu ngế tro tâ COVID-19

Tiô tơbleăng dêi Tíu xiâm mơdât pơreăng CDC kong pơlê Dak Lak, riân troh hâi lơ 21/8, kơxô̆ mơngế tro tâ COVID-19 tung lâp kong pơlê cho vâ chê 172 rơpâu ngế, 266 ngế hlâ, kơxô̆ ngế tro tâ tung pơla 7 hâi cho 215 ngế. Nôkố ai troh 261 ngế dế thế pơlât a mâu hngêi pơkeăng.

Tơdroăng châ tơƀrê pâk vaccine hbrâ mơdât COVID-19, riân troh hâi lơ 21/9 hiăng ai 84,5% kuăn pơlê sap ing 18 hơnăm tơngi klêng pâk trum má 3, trum má 4 châ 59,4%. Vâi hdrêng sap ing 12 – 17 hơnăm pâk trum má 3 châ 62%, vâi hdrêng sap ing 5 troh 11 hơnăm pâk trum má 1 châ 83,2%, trum má 2 châ 34,7%.

Tiô ƀok thái pơkeăng Hoàng Hải Phúc, Kăn phŏ pơkuâ CDC kong pơlê Dak Lak, mơhé tung pơla kố nah kơvâ ngăn pơkeăng ƀă khăm pơlât hiăng mơ-eăm pêi pro hên troăng pêi, laga nôkố tơdroăng châ tơƀrê pâk vaccine hbrâ mơdât pơreăng COVID-19 a mâu tơring xuân ối iâ. Kơxô̆ hok tro pâk vaccine hdrối hơnăm hriâm nếo tá hâi tơniăn tâng pơchông ƀă pơkâ mơ’no. Xua mê, tung la ngiâ, kơvâ ngăn pơkeăng ƀă khăm pơlât kô pơtối pêi pro tâ mê nếo tơdroăng pâk vaccine hbrâ mơdât COVID-19 ăm kuăn pơlê vâ ai trếo mơdât pơreăng tung pơlê pơla, ví tơdroăng pơreăng vêh xông tâ tú:

‘’Tơdroăng pâk pơkeăng ngin pơtối thăm pâk tung la ngiâ, mơ’no hên troăng pêi vâ pêi pro vâ ti lâi troh lơ 30/8/2022 kô châ tiô pơkâ ki Khu xiâm pơkuâ ngăn pơkeăng ƀă khăm pơlât pơcháu, tơniăn kơxô̆ kuăn pơlê lối 18 hơnăm pâk trum má 4 châ 80%. Ƀă vâi hdrêng sap ing 12 hơnăm troh 17 hơnăm thế châ trum má 3 lối 70% xuân môi tiah kêi đeăng trum má 2 ăm mâu vâi hdrêng sap ing 5 hơnăm troh 12 hơnăm vâ pro ti lâi mâu muăn tơkŭm a hngêi trung tơniăn pâk tŭm vaccine vâ ti lâi mâu muăn tơkŭm hngêi trung tơniăn, pâk vaccine vâ hbrâ mơdât tro tâ COVID tung hngêi trung hriâm’’.

Pơreăng COVID-19 xuân dế xông tâ tú ó, ôh tá ‘nâi tối hdrối ƀă pơreăng ki nếo hiăng mot tâ tú a tơnêi têa pin. Xiâm kối pro kơxô̆ mơngế tro tâ vêh tâk xua trếo tung châ mơdât pơreăng ing trum má 2 hiăng tâi, mâu pơreăng ki nếo dêi SARS-CoV-2 dế tâ tú rĕng, ki rơhêng vâ tối cho pơreăng BA.5, BA.5 dế xông tâ tú rĕng a mâu kong pơlê peăng hdroh. Xua mê, troăng pêi châ tơƀrê má môi xuân cho pâk vaccine mâu trum vêh pâk, ƀă pêi tiô mâu troăng hbrâ mơdât pơreăng tiô pơchân dêi kơvâ khăm pơlât.

Nam Trang rah chêh

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng