VOV4.Xơ Đăng - Cho kong pơlê ki ai hên kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo, cheăng kâ xơpá, tung ton khế hơnăm, kuăn pơlê a hên tơring, cheăm ối tung kong pơlê Gia Lai châ kum ăm baoh hiâm khăm pơlât tê kơtê. Xua tơdroăng ki mơnhông dêi cheăng kâ rêh ối pơlê cheăm tơring, hên pơlê cheăm hiăng lo ing kơpong xơpá, ôh tá châ tŏng kum baoh hiâm khăm pơlât xếo, mê kơxô̆ ngế veăng roê baoh hiâm khăm pơlât kơdroh hên, vâi krâ nhŏng o trâm pá drêng nâp liăn khăm pơlât. Hlo ‘na tơdroăng ki ai khât kố, kơvâ cheăng ai tơdjâk kong pơlê Gia Lai hiăng pêi pro hên troăng hơlâ ƀă pơxiâm apoăng hiăng mơdêk kơxô̆ ngế kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo roê baoh hiâm khăm pơlât. Ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam a Tây Nguyên ai chêh tối.

Rơpŏng nâ Kpă Bli, a thôn Plei Tel B (cheăm Ia Sol, tơring Phú Thiện, kong pơlê Gia Lai), hiăng pơkâ vêh roê nếo baoh hiâm khăm pơlât vâ rak vế ăm châ chăn tơná ƀă rơpŏng hngêi. Tiô na Kpă Bli, hdrối nah, rơpŏng nâ ối tung rơpŏng ki châ tŏng kum tâi tâng baoh hiâm khăm pơlât, laga lối 1 hơnăm kố hiăng lo ing rơpŏng ki châ tŏng kum. Tung khế hơnăm ki mê, môi iâ cho xua tơdroăng cheăng kâ xơpá xua Covid-19, ki ê cho xua ôh tá vâ tơmâng mê nâ Bli ôh tá roê baoh hiâm. Tiah mê troh a chê kố, klêi kơ’nâi mot pơlât tung hngêi pơkeăng xua tơngê siêu vi ƀă athế nâp liăn koi tâm tung hngêi pơkeăng ƀă kơxô̆ liăn ôh tá iâ, nâ hlo tơdroăng ki kal dêi baoh hiâm khăm pơlât:

‘’Hdrối nah drêng châ Tơnêi têa tŏng kum ăm baoh hiâm khăm pơlât, la nôkố Tơnêi têa ôh tá kum baoh hiâm khăm pơlât xếo. Nếo a chê kố á lăm mot pơlât tung hngêi pơkeăng mê athế nâp tâi tâng hlối mâu kơxô̆ liăn ki vâi pơkâ, rôh hdrối á lăm hngêi pơkeăng tâi 1,2 rơtuh liăn. Tâng ai baoh hiâm mê á bu tâi môi iâ tê. Ing mê á hlo tơdroăng ki pơkâ roê baoh hiâm cho tơdroăng ki kal khât mê á veăng roê baoh hiâm khăm pơlât”.

Xuân môi tiah mê há, nâ Rmah H’Brang a thôn H’Lil 2 (cheăm Ia Mrơn, tơring Ia Pa, kong pơlê Gia Lai) xuân nếo veăng roê baoh hiâm khăm pơlât. Nâ  ăm ‘nâi, hdrối nah rơpŏng nâ châ tơnêi têa tŏng kum ăm tâi tâng liăn baoh hiâm, mê tá hâi la lâi trâm tơdroăng ki tơmiât hên ‘na liăn nâp koi pơlât a hngêi pơkeăng. Nôkố, kơlo tŏng kum bu ối 40%, rơpŏng pơkâ roê ăm tâi tâng 7 ngế tung rơpŏng xua hlo tơdroăng ki pơxúa kal khât dêi baoh hiâm khăm pơlât:

 Xua rêm ngế tung rơpŏng hngêi hmâ lăm pêi cheăng mê ôh tá ‘nâi troh tơdroăng ki ôh tá mơhúa kô trâm ƀă rơpŏng drêng lâi ôh ti ‘nâi, xua mê á athế hbrâ rơnáu ăm dêi tơná ăm dêi rơpŏng vâ hmiên tuăn tâ drêng á lăm pêi cheăng”.

        Pôa Nguyễn Hữu Hạ, kăn pơkuâ Baoh hiâm pơlê pơla tơring Ia Pa ăm ‘nâi, sap ing tơbleăng xúa Pơkâ kơxô̆ 861/QĐ-TTg hâi 04/6/2021 dêi Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh kĭ pơkâ inâi mâu cheăm kơpong III, kơpong II, kơpong I ối tung kơpong hdroâng kuăn ngo ƀă peăng kong ngo hneăng hơnăm 2021 -2025, tâi tâng tơring kơdroh vâ chê 10 rơpâu ngế roê baoh hiâm khăm pơlât, ki hên cho vâi krâ nhŏng o hdroâng kuăn ngo a mâu cheăm kơpong II ƀă kơpong III nôkố pơhlêh chiâng kơpong I. Vâ rơnêu tơdroăng kố, tíu pêi cheăng đi đo kơhnâ tơrŭm ƀă khu kăn pơkuâ rêm râ mơdêk hnê tối vâ kuăn pơlê hlê nhên tâ ‘na ki pơxúa drêng veăng roê baoh hiâm khăm pơlât ƀă vêh roê baoh hiâm nếo.

Sap ing apoăng hơnăm 2022, baoh hiâm pơlê pơla tơring Ia Pa hiăng tơrŭm ƀă khu kăn pơkuâ a mâu cheăm, mâu hô̆i, đoàn thêh a tơring mơdêk rơdêi hnoăng cheăng hnê tối mơhnhôk kuăn pơlê veăng roê baoh hiâm khăm pơlât, malối cho tơkŭm tung mâu ngế hdroâng kuăn ngo ki tro kơdroh ‘na baoh hiâm khăm pơlât xua tơdjâk dêi troăng hơlâ tŏng kum. Sap ing apoăng hơnăm troh nôkố, ing hnoăng cheăng hnê tối, mơhnhôk mê lâp tơring xuân hiăng hlo tâk ‘na tơdroăng ki roê baoh hiâm khăm pơlât, riân troh nôkố lâp tơring ai dâng 47 rơpâu ngế veăng roê baoh hiâm khăm pơlât, kơxô̆ ngế roê châ vâ chê 80% pơ’leăng mâ mơngế veăng roê baoh hiâm khăm pơlât”.

Lâp kong pơlê Gia Lai nôkố ai vâ chê 1,27 rơtuh ngế roê baoh hiâm khăm pơlât, châ lối 82% pơ’leăng mâ mơngế. Kong pơlê xuân mơeăm troh tâi hơnăm 2022 châ 90% pơ’leăng mâ mơngế veăng roê baoh hiâm khăm pơlât. Pakĭng hnoăng cheăng hnê tối, mơhnhôk tiô troăng “troh rêm hơlâ, tơgôu rêm hngêi”, Baoh hiâm pơlê pơla kong pơlê Gia Lai dế tơrŭm ƀă mâu khu râ, kơvâ cheăng, đoàn thêh tơbleăng hên troăng hơlâ vâ mơdêk hên kơxô̆ ngế kuăn pơlê veăng roê.

Ki hdrối tâ, tíu pêi cheăng kô tơbleăng troăng hơlâ tŏng kum roê baoh hiâm khăm pơlât ăm kuăn pơlê ki xơpá, kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo. Pôa Lê Quốc Khánh, kăn phŏ pơkuâ Baoh hiâm pơlê pơla kong pơlê Gia Lai, ăm ‘nâi:

 “Tung hơnăm 2022 kố, baoh hiâm pơlê pơla Gia Lai hiăng tí tăng ‘nâi plĕng ăm Hô̆i đong hnê ngăn kong pơlê pơla tơdroăng pơkâ 11 vâ tŏng kum ăm mâu khu ki ai tơdroăng rêh ối xơpá. Kơhnâ pêi cheăng, ƀă mơdêk tơ’nôm kơxô̆ ngế veăng roê hên. Pakĭng mê,baoh hiâm pơlê pơla Gia Lai xuân hiăng tơrŭm ƀă Đảng ủy Khô̆i mâu Kơ koan, tí tăng ‘nâi plĕng ăm Đảng ủy Khô̆i mâu Kơ koan ƀă Khu mơdró kâ kong pơlê hiăng mơ’no tơdroăng pơkâ kơxô̆ 48 mơhnhôk mâu chi ƀô̆, mâu tíu pêi cheăng tŏng kum ăm mâu ngế ki roê.

          Hoàng Qui chêh

Katarina Nga tơplôu ƀă tơbleăng