VOV4.Xơ Đăng - Lâm iâ hok tro, hên hngêi trung ki kŭn tung môi tơring, mê cho môi tung mâu tơdroăng ki pro kong pơlê Gia Lai ối  kal pa 3 rơpâu 400 ngế thái cô hdrối vâ mot hơnăm hriâm nếo. Tung pơla mê, tơdroăng ki hriâm tơdjuôm, 2 to hngêi trung pro chiâng 1 to hngêi trung tung pơla hdrối kố nah pro hrá, ing mê, chiâng pá ăm khu pơkuâ ngăn, pá puât ăm tơdroăng ki vâ tơniăn tung hnê hriâm, klêi mê, xuân pá há xua ôh tá bê tŭm thái cô hnê.

Cho kong pơlê ki ai hên hngêi trung hriâm ki kŭn, la lối 4 hơnăm pêi pro troăng hơlâ xing xoăng lâm, tơring Phú Thiện, kong pơlê Gia Lai bu kơdroh châ 3 to hngêi trung. Jâ Nguyễn Thị Hoa, ngế ki pơkuâ Ƀơrô Hnê hriâm tơring Phú Thiện ăm ‘nâi, ai hên tơdroăng ki pro tơring kố tá hâi pêi pro tơdrêng tơdroăng tơkŭm lâm, ‘mot tơkŭm hngêi trung hriâm ki kŭn:

“Ki khât, dế nôkố mê chiâng vâ tơkŭm, hriâm tơdjuôm mâu tíu hriâm nếo. Pro hngêi trung hriâm ki xiâm mê kô ‘mot tơkŭm, pơkâ tơleăng troh hơnăm 2025 nếo klêi. ‘Mot tơkŭm mâu hngêi trung gá chiâng, laga, gá hngế mê hlo rak ngăn ôh tá tơƀrê tro. Ƀă mâu hngêi trung ki achê mê mơni tung la ngiâ ah athế ‘mot tơkŭm mâu hngêi trung nếo. La ngiâ ah, mơni kô ‘mot tơkŭm mâu râ hriâm”.

A cheăm Ia Sol (tơring Phú Thiện): Hngêi trung râ má môi Thắng Lợi (9 lâm) ƀă hngêi trung râ má péa Trưng Vương (12 lâm), la 4 hơnăm hdrối ôh tá ‘mot tơkŭm môi tíu tiô pơkâ

Séa ngăn dêi Khu ngăn hnê hriâm ƀă hnê mơjiâng tuăn ngoâ rơkê Gia Lai, nôkố a mâu tơring Phú Thiện, An Khê, Đức Cơ xuân ối ai hên hngêi trung râ má môi ƀă râ má péa ki kŭn, tá hâi troh 10 lâm tung môi hngêi trung ƀă pá xôp 20 ngế hok tro tung môi lâm. A mâu tơring Ia Pa, K’Ƀang, Kông Chro, Krông Pa, Čư̆ Pah, Čư̆ Pưh ai troh 21 to hngêi trung mầm non bu tá hâi troh 5 lâm. Mâu hngêi trung kố pơrá pơklât thế ‘mot tơkŭm xua ôh tá ai tŭm tơdroăng ‘na kơxô̆ lâm tiô pơkâ dêi Khu xiâm ngăn hnê hriâm ƀă hnê mơjiâng tuăn ngoâ rơkê.

Ôh ti xê to tơdroăng ki hâi kơhnâ tung tơdroăng ki tơkŭm lâm hriâm, tơ’mot hngêi trung, khu kăn pơkuâ mâu tơring ối ôh tá ai tơdroăng tơrŭm ƀă kơvâ ngăn hnê hriâm vâ ‘mot tơkŭm mâu râ.

Pôa Lê Duy Định, kăn pơkuâ Khu ngăn hnê hriâm ƀă hnê mơjiâng tuăn ngoâ rơkê Gia Lai ăm ‘nâi:

“Ngin pơkâ mơ’no tơdroăng ‘mot tơkŭm 6 to hngêi trung râ má pái phôh thong ai kơxô̆ lâm pá xôp 15 to lâm a mâu tơring K’Ƀang, Đức Cơ, Phú Thiện, Ia Pa, Krông Pa. Ngin ai hlá mơ-éa pơkâ thế Vi ƀan hnê ngăn mâu tơring kố tơbleăng mâu hngêi trung râ má péa vâ ‘mot tơrŭm, la ôh tá hlo mâu tơring tiâ mơnhên. Pơkâ thế râ đảng mâu tơring xuân athế tơmâng ngăn. Tâng ôh tá tơmâng, kô ôh tá chiâng pơkâ tơleăng ‘na tơdroăng kố”.

‘Mot tơkŭm môi lâm, ‘mot tơrŭm hngêi trung ki kŭn kô kum pơkâ tơleăng ki ối kal thái cô a Gia Lai

Pêi pro tơdroăng ki xing xoăng, tơkŭm mâu tíu ki hnê hriâm, sap ing hơnăm 2018 nah troh nôkố, Gia Lai hiăng kơdroh 4 to trung tâm yăo yuk thường xuyên ƀă kơdroh châ 38 to hngêi trung, 515 lâm, 406 to hngêi trung. Pakĭng mâu tơring, pơlê kong krâm pêi pro tro, mê xuân ối ai hên tơring pêi pro tơdroăng kố bu ối iâ môi tiah: Pơlê kong krâm Ayun Pa, mâu tơring Phú Thiện, ‘Mang Yang, Đức Cơ, Ia Grai, pơlê kong kơdrâm Plei Ku ƀă hía hé kơxô̆ hngêi trung hriâm ki kŭn tơkŭm bu iâ.

Tơdroăng kố gá phá tơ-ê ƀă ivá mơ-eăm tơkŭm, ‘mot tơrŭm hngêi trung vâ pơkâ tơleăng tơdroăng ki ối kal thái cô, pro chía hlâu ăm khu kơ koan cheăng tơnêi têa ƀă mơdêk ki rơkê dêi kơvâ ngăn hnê hriâm.

Pơtối tơbleăng tơdroăng pơkâ 19/NQ-TƯ ‘na kơvâ cheăng hnê hriâm, hneăng hơnăm 2022 - 2025, kong pơlê Gia Lai kô kơdroh tơ’nôm 8 tíu cheăng hnê, 17 to hngêi, 97 tíu ki pro hngêi trung. Pro klêi tơdroăng kố, kong pơlê kô kơdĭng châ lối 1.700 ƀiê̆n chê̆ thái cô. Rơtế ƀă kơxô̆ liăn ƀiên chê̆ nếo châ tơnêi têa ‘mot tơ’nôm, Gia Lai kô chiâng pơkâ tơleăng tơdroăng ki ối kal thái cô môi tiah nôkố.

A rôh hôp dêi kơvâ ngăn hnê hriâm po pơla tơdế khế 8/2022, jâ Nguyễn Thị Thanh Lịch, kăn phŏ hnê ngăn Vi ƀan kong pơlê Gia Lai pơkâ thế mâu tơring, pơlê kong krâm, pơlê kong kơdrâm kal kơtăng pêi pro tơdroăng ki xing xoăng, tơkŭm po mâu tíu hnê hriâm vâ ‘mâi rơnêu tơdroăng ki ối kal thái cô, rak tơniăn hnoăng ki pơxúa hriâm tâp dêi hok tro:

“Hiăng pơcháu ăm Khu ngăn hnê hriâm ƀă hnê mơjiâng tuăn ngoâ ƀă Khu ngăn ‘na kong pơlê, tơring cheăm ƀă hnoăng dêi mâu kăn ƀô̆ séa ngăn rêm to tíu, rêm to tơring. Ƀă kong pơlê, ôh tá ai túa ki lâi, athế pêi pro tơdrêng vâ rak tơniăn tŭm kơxô̆ thái cô.

Á pơkâ thế mâu tơring, pơlê kong krâm athế rĕng tơbleăng. Ngin kô pơtối séa ngăn tơdroăng kố, tơtro ƀă hnoăng cheăng pôu râng dêi ngế pơkuâ.

Katarina Nga tơplôu ƀă tơbleăng