Kĭng têa kơxĭ dêi kong pơlê xŏn lối 189 km, Dak Lak đi đo ai lối hrĭng plong tuk ki lo tơnăng ƀă hnối păn rak ká xi xixŏng a têa long, têa kroăng, têa kơxĭ. Rơtế pêi pro ƀă kuăn pơlê, mâu kăn ƀô̆, mâu lêng Mô đô̆i gak tíu tơkăng kong đi đo gak ngăn a kơpong tơdế têa kơxĭ, pêi pro lĕm tro mâ hnoăng cheăng ‘na tơdroăng kring vế, gak ngăn, pơtối mơdêk hnoăng cheăng pring vế, gak ngăn; hbrâ rơnáu tơnăng gum kuăn pơlê tơnăng ká xixŏng ƀă hnối kring gak tơniăn tơdroăng cheăng tơnăng ká xixŏng a tơdế têa kơxĭ.

A kơno tuk Đông Tác, ngoh Phan Ngọc Dương-Thươ̆ng ŭi, Kăn ngăn ‘na Tíu gak ngăn Tơkăng kong Đà Rằng, ối tung Đông Gak tíu tơkăng kong Tuy Hoà tối ăm ngin ‘nâi: Ing apoăng hơnăm troh nôkố, hiăng ai lối hrĭng toăng plong tuk tơnăng ká ngừ đại dương hiăng mot a kơno tuk ki kố vâ mơ’no tê mơdró ká xixŏng, tơdrêng amê, hiăng ai hên hĕng khu plong tuk lo lăm tơnăng ká xixŏng a tơdế têa kơxĭ tâi tâng mâu plong tuk ki mê pơrá châ pơkuâ, rak ngăn kơtăng ƀă tơniăn.

“Tíu ki gak ngăn dêi Mô đô̆i gak tíu tơkăng kong Đà Rằng đi đo ai mâu kăn ƀô̆ gak plâ hâi plâ măng vâ hnê tối ăm khu plong tuk troh a kơno tơniăn lĕm, drêng troh a kơno tuk pơrá ai khu mô đô̆i gak tơkăng kong ngăn mơnhên, êng tiâ, tơpui tối, êng ngăn ‘na hlá mơ-eá . Klêi mê, tơrŭm cheăng ƀă khu ngăn kơno tuk pơkâ thế mơhno tơdroăng chêh tối tung măng ‘na tíu ki lăm tơnăng ƀă pêi pro tro tiô pơkâ dêi luât ‘na hbrâ mơdât tơdroăng tơnăng ká xixŏng tro luât a têa kơxĭ”.

Kơno tuk Phú Lạc cho tíu ki pêi cheăng dêi lối 650 toăng plong tuk. Rêm hâi, ai lối chât toăng tuk tơnăng ká xixŏng ƀă mâu kuăn pơlê ki tơrŭm tê rôe ká xixŏng tơkŭm akố vâ tê ăm mâu khu ki lăm tê ká xixŏng a Pơlê kong kân Hồ Chí Minh, Tây Nguyên ƀă hnối pơtroh ăm hngêi kơmăi ki pro têng, pro ƀuât ká. Khu pơkuâ ngăn Mô đô̆i gak tíu tơkăng kong dêi Đông Mô đô̆i Gak tíu tơkăng kong Hoà Hiệp rơtế pêi cheăng ƀă mâu ngế ki gak ngăn a kơno tuk, hnê tơdjâ kuăn pơlê rak vế, pêi pro tŭm têk mâu túa pơkâ tung rêm roh lo tơnăng ká xixŏng tro tiô luiât pơkâ. Pôa Lương Công Hậu-Thiê̆u tă, Phŏ Kăn hnê ngăn Đông Gak tíu tơkăng kong Hoà Hiệp tối ăm ngin ‘nâi:

“Vâ kơ tơniăn tung hnoăng cheăng lo lăm tơnăng ká xixŏng, mê khu ngin hiăng mơdêk tơdroăng hnê tối ăm vâi krâ-nhŏng o kuăn pơlê ki tơnăng, gum ăm vâi ‘nâi nhên hyôh kong prâi tô hngíu ga ti lâi; tối pơtâng ăm kuăn pơlê châ lăm tơnăng a mâu tíu ki tơniăn tung têa kơxĭ, rak vế, pêi pro tro khât mâu luât ki pơkâ ‘na IUU, ôh tá pro xôi lăm tơnăng a têa kơxĭ kơpong dêi kong têa vâi ê. Pơkâ thế, hnê tơdjâ pêi pro tro tơdroăng pơkâ chêh inâi, séa mơnhên ‘na tơdroăng lo ƀă mot a kơno tuk, chêh bro mâu hlá mơ-eá, chêh tối tung măng internet ‘na tơdroăng ăm kuăn pơlê hmiân tơniăn drêng lo lăm tơnăng tung dế têa kơxĭ”.

Nôkố, cho tro klăng rơnó ki xiâm ki lo tơnăng ká xixŏng. Kuăn pơlê châ ká xi xŏng hên tung mâu hâi apoăng hơnăm hiăng thăm pro ăm kuăn pơlê rơhêng vâ lo tơnăng ká tung mâu hâi têt, ing mê, ai hên tơdroăng ki thăm pói tơngah kô châ hên ká xixŏng, pêi lo liăn ngân tơniăn. Tơdrêng ƀă hnoăng cheăng kring vế, gak ngăn tơnêi têa, mâu mô đô̆i gak tíu tơkăng kong ối châ khu ki pói tơngah, kơnôm hên khât ăm kơ kuăn pơlê drêng vâi krâ-nhŏng o lo lăm tơnăng ká tung dế têa kơxĭ. Ing tơdroăng hnê tối ‘na chêh bro hlá mơ-eá, chêh ‘măn tung măng internet, hnê tối ‘na luât ki mơdât tơnăng ki tro xôi tiô pơkâ IUU, klêi mê, troh a tơveăng tŏng gum a têa kơxĭ, mê um méa mơngế Mô đô̆i Gak tíu tơkăng kong hiăng chiâng hmâ, hiăng achê ƀă kuăn pơlê hên tâ. Pôa Hà Thanh Hùng, ối a bêng Phú Yên, kong pơlê Dak Lak ai tối tiah kố:

“Ƀă mâu ngế mô đô̆i gak tíu tơkăng kong  ngin cho hâk mơnê ‘nâng mâu kuăn pơlê ki ing tơnêi ‘lâng tá troh a kuăn pơlê ki rêh ối a chuăn têa, drêng plong tuk ngin trâm tơdroăng xía vâ, lơ ôh tá ai tŭm kế tơmeăm mê ngoh o mô đô̆i gak ngăn tíu tơkăng kong pơrá tơveăng gum kơhnâ krâu khât. Tung mâu hâi apoăng hơnăm nếo kố, vâi ngoh o mô đô̆i hiăng tŏng gum kơhnâ khât ăm kuăn pơlê ngin ki tonăng ká xixŏng, ƀă hnê tối ‘na mâu tơdroăng luât, malối mơdât pêi pro mâu tơdroăng xôi ki tơnêi têa hiăng pơkâ”.

Vâ pêi pro tro tiô mâu tơdroăng luât pơkâ ‘na tơnăng ká xixŏng tung têa kơxĭ tơtro, rêm roh plong tuk lo tơnăng tung dế, khu mô đô̆i gak tíu tơkăng kong dêi kong pơlê Dak Lak hiăng tơrŭm ƀă mâu kăn vê plong tuk đi đo kơhnâ tung hnê tối, pơtâng khĕn ăm kuăn pơlê ki tơnăng ká, malối athế kơchăng, hbrâ mơdât tơdroăng ki tơnăng ôh tá tro luât, lơ tong tơnăng a kơpong têa kơxĭ dêi kong têa vâi ê, ki dó inâi IUU. Drêng ăm plong tuk lo tơnăng a tơdế têa kơxĭ, mê kăn vê plong tuk mê athế tối tơbleăng dêi plong tuk tơnăng lăm tơnăng ká xixŏng a kơpong tíu ki lâi, pơtối rak ngăn kơmăi ki hrik rơxôh vâ séa mơnhên ngăn troăng plong tuk prôk, kơtâu tung dế têa kơxĭ ƀă chêh tối, thâo xo, hrik ‘măn tâi tâng mâu troăng plong tuk prôk, tơdroăng tơnăng ká xixŏng; kuăn pơlê tơnăng tro a kơpong ki ăm phep ƀă ôh tá khoh vê plong tuk troh a mâu kơpong têa kơxĭ dêi kong têa vâi ê, rế hiá rế mơ-eăm chôa ‘lâng tah lôi theh trĭng dêi Vi ƀan hnê ngăn Châu Âu ki pơkâ ƀă Việt Nam. Ngoh Lô Văn Giới-Đăi ŭi, Phŏ Kăn hnê ngăn Cheăng Kal kí dêi Đông Gak tíu tơkăng kong Hoà Hiệp Nam, cheăng tung Khu ngăn Mô đô̆i Gak tíu tơkăng kong dêi kong pơlê Dak Lak tối ăm ngin ‘nâi:

“Ngin hnê tối ăm mâu kuăn pơlê ki tơnăng ká xixŏng athế rak vế, pêi pro nhên khât, tro khât mâu tơdroăng pơkâ ‘na lo lăm tơnăng ká xi xŏng a tơdế têa kơxĭ, ki rơhêng vâ tối khŏm mơdât tơdroăng ki lo lăm tơnăng ká xi xŏng a têa kơxĭ kong têa vâi ê, ki dró inâi IUU. Ing mê ah, veăng gum kuăn pơlê hmiân tuăn vâ lo lăm tơnăng ká xi xŏng tung dế têa kơxĭ tro tiô pơkâ, rak vế tơniăn ăm tơdroăng rêh ối- cheăng kâ, pơkuâ tơniăn dêi têa kơxĭ Tơnêi têa tơná pin”.

Ing kơno tuk troh a tơdế têa kơxĭ, ing mâu roh ki lăm tơnăng ká xixŏng ki apoăng hơnăm troh a mâu roh ai khía mơhot kân. Mô đô̆i Gak tíu tơkăng kong dêi kong pơlê Dak Lak đi đo ai mâ, cho khu ki vâ tơgiân, loi tơngah kân khât dêi kuăn pơlê tơnăng  ká xixŏng. Tơdroăng ki rơtế tơveăng gum tơniăn, pôu râng hnoăng cheăng ƀă i hiâm mơno ki veăng gum rak vế hnoăng pơkuâ ngăn dêi tơnêi têa, kring vế tơniăn a kơpong têa kơxĭ, mê ối cho thăm vâ rế tơrŭm krá khâp pơla mâu mô đô̆i ƀă kuăn pơlê, pơtối thăm mơdêk tuăn loi tơngah vâ kuăn pơlê hmiân tuăn lo lăm tơnăng ká a tơdế têa kơxĭ pro kro mơdrŏng ăm pơlê cheăm tơná.