Kơpong Tây Nguyên hiăng mot tung rơnó. A tíu mơjiâng pro Hngêi trung hriâm ai tíu kâ koi, ối pơtê péa râ a cheăm tơkăng kong Thuận An, kong pơlê Lâm Đồng tơdroăng cheăng dế hlo mơ-eăm vâ rĕng pro klêi. Pôa Nguyễn Thành Long, Ngế pơkuâ ngăn môi tíu ki xo pro hngêi trung ăm ‘nâi, nôkố ai dâng 270 ngế kŏng nhân, kih sư rơtế ƀă lối 20 toăng rơxế, kơmăi kơmok châ klâ pro hên tôh dế pro kuâ hngêi, meăn pro mơnât pro veăng hriâm, gu tơnêi pro troăng prôk tung tíu pro hngêi trung, mơ-eăm pro vâ ăm gá rĕng châ pro klêi.

Maluâ mâu kŏng pro ôh tá ai, yă roê mâu hmốu, prê, xơ-mong, meăm tâk sap ing 20 – 30%, ngế ki xo pro xuân ối rơkê xing xoăng mâu ngế pêi cheăng, tơniăn mâu tơmeăm xúa vâ tơniăn tro tơdroăng pơkâ pro, khŏm mơ-eăm pro hngêi trung kố kô pro klêi tro hâi tơhrâ.

“Mâu hâi kong mêi, mê ngin cheăng pik, sơng tung hngêi; ƀă mâu hngêi ki kong tô lĕm mê ngin pêi mâu tơmeăm ki kal pêi ‘na ngiâ, pa gong, lêm tôl vâ rĕng pro klêi. Ki nhên, hngêi S1 hiăng pro klêi châ 70%, S7 hiăng pro klêi ƀă apoăng măng tĭng kơ’nâi kố ah kô lêm tôl, ƀă S10 dế pro vâ klêi râ má 2, 3; krê kơnâng hiăng meăn pro klêi. Ngin dế mơ-eăm troh hâi lơ 30/7 la ngiâ kô pơcháu hngêi trung hriâm kố”.

Pôa Hà Sỹ Sơn, Kăn pơkuâ Khu pơkuâ tơdroăng tơkêa ‘no liăn pro ƀă Mơjiâng pro kơxô̆ 3 kong pơlê Lâm Đồng, ngế ki ‘no liăn pro tơdroăng tơkêa kố ăm ‘nâi, tung lâp kong pơlê ai 5 to hngêi trung hriâm ai tíu kâ koi ối pơtê péa râ. Tung mê, ai péa to hngêi trung a cheăm tơkăng kong Thuận An ƀă Quảng Trực châ pơxiâm pro a mơ’nui hơnăm 2025 dế pơtroh hên mâu ngế pêi cheăng pro, pêi cheăng pro 3 rôh, 4 khu vâ rĕng klêi tiô pơkâ. Hlo tơdroăng ki yă mâu tơmeăm pro hngêi to kơnâ, mâu ngế cheăng ôh tá ai, kong prâi ôh tơniăn, Khu pơkuâ xúa ngăn tiô khế, thăm nếo tiô măng tĭng, tơdrêng amê hlối ‘mâi pơhlêh đơn yă ‘no liăn vâ gum khu ki xo pro hngêi trung, mơ-eăm khŏm pro klêi a hâi lơ 30/7.

“Khu pơkuâ rak ngăn rơtế ƀă mâu tíu pêi cheăng chêh pro tơdroăng pơkâ mơjiâng pro vâ séa ngăn rêm hâi, rêm măng tĭng vâ tăng mâu troăng hơlâ mơdêk rĕng tơdroăng pro, mơ-eăm pêi mâu tơdroăng tơkêa bro kô châ tiô pơkâ mơ’no. Ƀă mâu kế tơmeăm xúa tung hnê hriâm rơtế ƀă mâu tơmeăm xúa ki ê, ngin hiăng kĭ hơp đong roê ƀă mâu tíu tê; vâi dế pro, roê ‘mot ing tíu ê mâu kế tơmeăm vâ drêng hngêi trung hiăng pro klêi ah vâi kô lăm krâ ‘măn. Ki xiâm cho mâu kế tơmeăm xúa tung hngêi kô klêi hdrối hâi vâ mot tung hơnăm hriâm nếo kô hiăng ai tâi tâng”.

Rơtế ƀă tíu ki mơjiâng pro hngêi trung dế mơ-eăm pro, tơdroăng cheăng hbrâ rơnáu mâu cheăng ƀă rah xo mâu ngế pêi cheăng xuân rĕng châ tơbleăng. Vâ rak tơniăn tung tơdroăng hnê ƀă hriâm drêng hngêi trung hiăng pro klêi, Khu ngăn Hnê hriâm ƀă hnê mơjiâng tuăn ngoâ rơkê kong pơlê Lâm Đồng tơrŭm ƀă mâu cheăm xoăng mâu thái cô. Tơdrêng amê, mâu cheăm ối hbrâ rơnáu túa ki rah xo tro pơkâ, tro ngế ƀă mơjiâng pro túa pơkâ rah xo mâu ngế cheăng chêh pro hlá mơ-éa, pơkuâ ngăn, pế hmê kơchâi drêng châ Vi ƀan hnê ngăn kong pơlê Lâm Đồng kĭ troăng hơlâ.

Pôa Hồ Sĩ Hải, Ngế pơkuâ Ƀơrô pêi cheăng Túa lĕm tro – Pơlê pơla cheăm Quảng Trực ăm ‘nâi, Hngêi trung hriâm ai tíu kâ koi ối pơtê péa râ a cheăm klêi kơ’nâi hiăng pro klêi kô tơdah dâng 900 ngế hok tro ƀă 18 lâm hriâm râ má môi ƀă 12 to lâm hriâm râ má péa. Nôkố cheăm hiăng pơtroh 32 ngế ƀiê̆n chê̆ thái cô; 19 ngế ki u ối kô rah xo hợp đồng, rơtế ƀă lối 10 tíu pêi cheăng pơkuâ ngăn, chêh pro hlá mơ-éa, pế pơchên hmê kâ, kih thuât ƀă hên ki ê kô châ rah xo ăm pêi cheăng tung la ngiâ.

“Vâ séa ngăn, klâ xoăng hok tro ai tŭm tơdroăng ki châ mot hriâm tung hngêi trung ai tíu kâ koi, ối pơtê, ngin rah xo ƀă túa ki chêh pro phĭu séa ngăn pơtroh ăm tâi tâng mâu rơpŏng hngêi ki ai mâu vâi o dế tung hơnăm vâ châ troh hngêi trung hriâm, hriâm a mâu hngêi trung tung cheăm. Tung tơdroăng mê, tâng rơhêng vâ hriâm, mâu vâi o kô mot hriâm a hngêi trung ai tíu kâ koi ối pơtê. Ngin ngăn tung mâu pơkâ, túa ki rah xo tro ngế ki châ hriâm. Nôkố ai lối 90% nôu pâ hok tro ai tŭm tơdroăng ki vâ pơtroh phĭu séa ngăn, rơhêng vâ ăm dêi kuăn ‘nĕng châ mot hriâm a mâu hngêi trung ai tíu kâ koi, ối pơtê kố”.

Sap ing troăng hơlâ pơkâ pêi ki rơkê dêi Đảng, Tơnêi têa rơtế ƀă tơdroăng ki mơeăm dêi khu ki xo mơjiâng pro hngêi trung, tíu pêi cheăng pro ƀă kong pơlê, dâng 1.800 ngế hok tro kơpong tơkăng kong Lâm Đồng kô rĕng châ hriâm tâp, kâ ối tung mâu hngêi trung ki lĕm kâk, ai tŭm tơdroăng ki vâ hriâm. Mâu toăng hngêi trung nếo kố ôh tá xê to tơdroăng ki vâ ăm hok tro kơpong tơkăng kong mơ-eăm hriâm, mê ối hnê mâu ngế pêi cheăng tung la ngiâ, tơdjuôm ivá mơjiâng tíu tơkăng kong Lâm Đồng rế hía rế kro lĕm, rơkê, krá rơdêi tíu tơkăng kong dêi Tơnêi têa.