Ing tơdế khế 3 kố nah, drêng Việt Nam pơtối po mâu troăng tơƀai lâp plâi tơnêi ƀă lôu péa tâi tâng mâu tơdroăng ‘na ôm hyô, kong pơlê Quảng Nam hiăng tơdah rơpâu hdrôh ngế tơmối lâp plâi tơnêi. Kơ’nâi lối 2 hơnăm tơdjâk troh pơreăng COVID-19, jâ Debbie Baker cho tơmối ôm hyô kong têa Mih ai rôh vêh nếo a Việt Nam. Jâ rah tơring kong ngo tíu tơkăng kong Đông Giang, kong pơlê Quảng Nam cho tíu pơtê chêng. Jâ Debbie Baker tối, mâu tơmeăm ôm hyô lĕm, ôm hyô ngăn châ hlo hên tíu ki lĕm ro rơhêng vâ khât pơla kố.

 “A rơhêng troh a Việt Nam, a pâ Việt Nam ƀă mơngế akố. Mâu hâi akố cho rôh lĕm ro khât ƀă á, malối drêng châ ngăn hâi po mơdĭng mơhno túa lĕm tro ki tơviah, hơniâp, kong kế lĕm rơngiâp. Kuăn pơlê a kố hmâ, hlế kơ tơmối. Á hâk vâ kâ kế kâ dêi mâu hdroâng kuăn ngo a kố”.

Hdrối ai pơreăng COVID-19 tâ tú, rêm hơnăm mâu tơring kong ngo Quảng Nam môi tiah Phước Sơn, Tây Giang, Đông Giang... tơdah hrĭng rơpâu ngế tơmối. Hên tíu troh ngăn hên mâu tơmối tung tơnêi têa ƀă kong têa ê ‘nâi môi tiah kối ngo Quế, kong loăng Pơ Mu, Pơlê Ôm hyô dêi kuăn pơlê Bhơ Hôồng ƀă hía hé.

Hên rôh lăm troh a tơring kong ngo Tây Giang, nâ Lương Thị Hương, Ngế pơkuâ Ƀơrô tơdroăng tơkêa bro tơkŭm po Children Of Việt Nam hiăng tơbleăng hên ăm tơmối lâp plâi tơnêi troh ngăn vâ hlo ‘nâi hâi mơdĭng ki tơviah lĕm dêi hdroâng kuăn ngo Cơ Tu. Tiô nâ Lương Thị Hương, pa kĭng hyôh kong prâi rơngiâp lĕm, kuăn mơngế hmâ mê nhâ loăng kuăn kiâ kong hên, châ rak ngăn vâ môi tiah ton nah a Tây Giang cho tơdroăng ki hôm ‘nâng vâ mơnhông mơdêk ôm hyô ngăn nhâ loăng, kuăn kiâ.

“Tơdroăng ki á hlo tơviah tro kơ mâ cho vâi ối rak vế kong Pơ Mu, vâi chêh ‘măn tiu kơxô̆ tơrêm to loăng ƀă pơcháu ăm kuăn pơlê rak ngăn. Pakĭng mê, á xuân hlo tơviah lĕm ƀă tơdroăng pro mơdĭng dêi kuăn pơlê a kố, túa kơ‘ngrâu xuăng Tung tung ya yă tơ’mot hên tơmối vâ ngăn, á hiăng veăng xuăng hên hdrôh ƀă ngin hiăng văng xuăng ƀă vâi há ƀối tiô túa kơ’ngrâu xuăng ki mê’’.

Hên hơnăm hdrối, tơring Tây Giang hiăng tơdah khu tơmối lâp plâi tơnêi veăng mâu tour ôm hyô tung kuăn pơlê, mơnúa rêh, mơhno túa lĕm tro dêi kuăn ngo Cơ Tu. Ngoh Pơloong Plênh, kăn ƀô̆ Ƀơrô ngăn mơhno túa lĕm tro ƀă Tơdrăng nếo ai tơring Tây Giang, cho ngế ki pơtối, tối tơdroăng tơmiât ki tơviah ‘na ôm hyô vâ mơnúa. Tung mâu rôh rơtế ƀă tơmối ôm hyô ngăn kong loăng Pơ Mu, droh rơtăm Cơ Tu mê pro ăm tơmối lâp plâi tơnêi chiâng kơdrâ iá drêng tơpui nâl Ănglê vâ tơbleăng ‘na mơhno túa lĕm tro dêi hdroâng kuăn ngo tơná.

“Á vâ mâu tơdroăng ki pơxúa mơhno túa lĕm tro  kô châ hnê ăm rêm ngế dêi Tơnêi têa ƀă troh pú hmâ pơtăm kơpong pŭn pâ têa kơxĭ. Rôh apoăng tơpui tơbleăng hên ngế ôh tá vâ vâi kơxiâp, xua ôh tá chiâng tơpui, klêi mê tơdroăng mơhno túa lĕm tro ‘na kế kâ dêi vâi phá dêi pin vâi hâk vâ mot a kơdrum, châ po pông tơnêi, pêt kơchâi klêi mê prâu on koh kân xah hêi tơpui tơno ƀă kuăn pơlê’’.

Hdrối ai COVID-19 tâ tú, kong pơlê Quảng Nam pơkâ troăng rơhlâ po rơdâ tơdroăng ôm hyô, tí tăng ‘nâi tơmeăm khoăng ai hlâu a kơpong kong ngo peăng mâ hâi lu ƀă mâu nhâ loăng, kuăn kiâ kong hên túa rơtế mơhno túa lĕm tro dêi hdroâng kuăn ngo ki ro tơviah. Pôa Arất Blúi, Kăn phŏ hnê ngăn Vi ƀan tơring Tây Giang, kong pơlê Quảng Nam ăm ‘nâi, ôm hyô kơpong kong ngo peăng Mâ hâi Lu kong pơlê Quảng Nam kal châ ‘no liăn tro tiô kơlo vâ pơtối pêi tâi ki tơmeăm ai hlâu a kố.

“Ngin púi vâ Tíu xiâm ƀă kong pơlê Quảng Nam tơmâng ‘no liăn cheăng hên tâ vâ tơmeăm khoăng mơjiâng pro, kum tơdroăng prôk vêh châ hlâu tơniăn, ai mâu tơdroăng tơkêa bro, luât pơlât tŏng kum mơnhông túa lĕm tro, tơ’noăng ivá, ôm hyô. Kal tơmâng khât troh ki pơxúa tơmeăm khoăng ki kơnía git , pơtối rak vế, pơtối po rơdâ’’.

Tung troăng rơhlâ mơdêk kong pơlê Quảng Nam, 5 hơnăm troh kong pơlê tơmâng khât ‘na mơnhông ôm hyô kơpong kong ngo peăng mâ hâi lu. Pôa Lê Trí Thanh, Kăn xiâm hnê ngăn Vi ƀan kong pơlê Quảng Nam ăm ‘nâi, mơnhông mơdêk ôm hyô kong ngo Quảng Nam ôh tá tơklâ dêi rơpó tơdroăng kring vế ƀă mơnhông pêt nhâ loăng, kuăn kiâ kong ƀă pơtối mơhno túa lĕm tro dêi kuăn pơlê akố. Tâng pơtối rak vế ƀă mơnhông mơdêk tro tiô troăng, mê kố cho mâu tơdroăng ki pơxúa pro lĕm ngiâ méa ôm hyô kong pơlê Quảng Nam tung la ngiâ.

“Pơtối mơdêk ôm hyô mâu kong pơlê ki chiâng vâ tí tăng ‘na ôm hyô ngăn nhâ loăng kuăn kiâ ƀă pơtê. Ôm hyô ngăn nhâ loăng ƀă mơhno túa lĕm tro dêi mâu hdroâng kuăn ngo a kơpong kong ngo. Tâi tâng mâu túa ôm hyô ki kân ƀă kŭn kô tơrŭm ƀă dêi rơpó vâ pro chiâng lĕm mơnâ mâ nếo ăm tíu ôm hyô kơpong peăng Mâ hâi Lu kong pơlê Quảng Nam.