VOV4.Xơ Đăng -  Tung mâu hâi ki kố, rơtế ƀă lâp tơnêi têa, a lâp lu mâu pơlê tung kơpong Tây Nguyên ai hên tơdroăng cheăng pêi troh leh tơbâ 77 hơnăm hâi Kăch măng khế 8 ƀă hâi Mơjiâng tơnêi têa lơ 2/9. Phiu ro ƀă mâu hnoăng pêi tơbrê dêi tơnêi têa, kuăn pơlê kơpong Tây Nguyên thăm rế pâ troh hnoăng dêi Pôa Hồ. Pôa Y-Krưč Ayun, kuăn ngo Rơđế ối a ƀuôn Kna, cheăm Čư Mgar, kong pơlê Dak Lak ăm ‘nâi: rêm rôh troh lơ 2/9 tơbâ ăm pôa pâ troh chôu phut Pôa Hồ pơchuât hâi mơjiâng tơnêi têa.

Pêi pro tiô tơdroăng Têt Tơniăn krê, kuăn pơlê tung pơlê ôh tá piu hnoăng mơnê kơ Pôa Hồ, vâ rêm ngế kuăn pơlê ai tơdroăng rêh ối phâi tơnô, hơniâp ro môi tiah hâi kố.

“Kuăn pơlê mơnê kơ Pôa Hồ, xua Pôa hiăng pơkuâ kăch măng. Mâu ngế hlâ ai hnoăng tơnêi têa hiăng tơplâ ta troh hlâ, hlâ xua vâ tơbriât pơkuâ ăm hdroâng mơngế pin châ tơniăn, pro hơniâp ro. Kuăn pơlê pâ troh Pôa Hồ hâi teăm phiu ro tơchoâm ƀă kuăn pơlê mê hiăng vêh ƀă jâ pôa. Thăm rế pâ hnoăng Pôa, pin mơ-eăm pêi cheăng kâ. Tíu lâi ai hên tơdroăng phiu ro tơniăn, ôh tá ai tơdroăng tơplâ châi heăng xếo’’

-Jâ Y Nhít, 68 hơnăm, a pơlê Tu Mrong, cheăm Tu Mrông, tơring Tu Mrông, kong pơlê Kon Tum ăm ‘nâi, sap ing tơxĭn jâ hiăng châ hmâng krâ pơlê ƀă mâu ngế ki hiăng hên hơnăm tối ‘na Pôa Hồ. Apoăng jâ ối tơmiât Pôa Hồ cho ngế xeăng môi tiah mâu tơdroăng ki hơ’muăn dêi mơngế Rơteăng. Rế kân châ trâm mâu tăm mố đô̆i, jâ hlê ‘na Pôa ƀă nhuô̆m Pôa hên khât. Hâi mơjiâng tơnêi têa lơ 2/9 hmâng Pôa Hồ pơchuât hlá mơéa Tơbleăng Tơniăn krê tung rơ’jiu, jâ Y Nhít hlo ƀriê tung hiâm mơno:

“Ối tơxĭn nah, á hmâ tơmâng mâu ngế ki hiăng krâ tung pơlê hơ’muăn hên ‘na Pôa Hồ, bô bố xuân ai hiâm mơno hâk vâ ki tơviah kơ Pôa. Drêng á lăm pro mố đô̆i, á hlo mâu ngoh tung đông bô bố xuân krôu, hlo tiah mê á kơ-êng “Tiah lâi mâu ngoh drôu?”. Mâu ngoh tiâ, ‘Krôu xua pâ mơjo kơ Pôa Hồ hiăng hlâ. Tâi tâng kuăn pơlê tung lâp tơnêi têa ƀriê khíu pâ ƀă krôu pâ mơjo kơ Pôa, xua Pôa cho ngế kăn pơkuâ pâ nhuô̆m dêi tâi tâng hdroâng mơngế. Á đi đo chôu vế tung hiâm mơno hâi kot mâ ƀă hâi Pôa hía. Tung mâu ki kố, á pâ mơjo Pôa ó khât, kơnôm ai Pôa Hồ tơnêi têa pin nếo châ tơniăn krê môi tiah hâi kố, ƀă kơnôm tơdroăng tơmâng ngăn dêi Đảng, Tơnêi têa, tơdroăng rêh ối dêi vâi krâ nhŏng o nôkố hiăng hơ’lêh, phâi tơtôu, hơniâp ro. Rêm hơnăm, hmâ troh hâi lơ 2/9 cheăm pơlê tơkŭm po a kuât vâ tơbâ troh hâi hía dêi kăn pơkuâ pâ nhuô̆m, rêm ngế bô bố xuân pâ mơjo kơ Pôa ó khât”.

-Rơtế tơchoâm tơdroăng pâ kơ Pôa Hồ drêng troh leh tơbâ hâi mơjiâng tơnêi têa lơ 2/9, nâ Đinh Hman, kuăn ngo Bơhnéa ối a pơlê Hvat, cheăm Ayun, tơring Čư Sê, kong pơlê Gia Lai tối:

“Pôa Hồ cho môi ngế ki rơkê. Pôa hiăng pơchuât hâi mơjiâng tơnêi têa pơxiâm tơbleăng hâi mơjiâng tơnêi têa Việt Nam, djâ tơdroăng tơniăn, plâ tơnôu ăm rêm ngế. Rêm ngế kuăn pơlê nhoăm pâ hnoăng Pôa Hồ. Đi đo pâ rơkong Pôa Hồ hnê, kuăn ngo Jrai, Bơhnéa ƀă mơngế Xuăn môi tuăn môi mơno, rơtế  ƀă dêi rơpó mơjiâng pơlê pơla pơ’lêh nếo, mơjiâng tơdroăng rêh ối phâi tơtô, ôh tá pơrah mơhé vâ hdroâng kuăn ngo ki lâi’’ .

-Drêng leh mơjiâng tơnêi têa lơ 2/9 hơnăm kố, Thị Lan (hdroâng kuăn ngo Mnông), a ƀon Đăk Kliêng, cheăm Quảng Tín, tơring Dak Rlâp, kong pơlê Dak Nông, rế phiu ro tâ drêng o hiăng pêi klêi tơdroăng ki hriâm cheăng, pơxiâm châ xo pêi cheăng khât a ƀơrô cheăng Vi ƀan hnê ngăn cheăm Quảng Tâm. Thị Lan tối, kơnôm ai Đảng, ai Pôa Hồ, tơnêi têa pin hiăng ai tơdroăng rêh ối hơniâp lĕm, tơniăn, vâi hdrêng a mâu pơlê cheăm châ hriâm tâp tŭm.

Krê o hlo tơná hơniâp ro khât drêng nếo hriâm klêi đăi hok luât, vêh dêi ngi Dak Nông hiăng châ xing xoăng cheăng pêi tơtro, vâ veăng kum vâi krâ nhŏng o, mơjiâng tơdroăng rêh ối pơlê cheăm rế hía rế mơnhông. Thị Lan tối:

“Tơdroăng rêh ối dêi vâi krâ nhŏng o nôkố hiăng ai tŭm tơdroăng, ‘nâi xúa khoa hok kih thuât tung pêi cheăng kâ, tung tơdroăng on veăng xuân hiăng xut tah lôi mâu khôi túa ki ôh tá tro ƀă tơdroăng rêh ối nếo, mâu khôi túa tơlá ki ôh tá tro xuân hiăng rế hía rế châ tah lôi. Vâi krâ nhŏng o xuân hnê tối ăm kuăn ‘nĕng rak vế khôi túa lĕm tro môi tiah hơdruê hdroâng kuăn ngo tơná, tŏn chêng koăng, teăn mâu pong, djêa, teăn mâu ếo pơtâk ƀă hên ki ê mâu tơdroăng ki lĕm tro ‘na mơhno túa lĕm tro dêi hdroâng kuăn ngo M’nông vâi krâ nhŏng o dế pơtối mơdêk vâ rak vế ăm mâu rơxông xo ah hmôi”.

Gương- Katarina Nga tơplôu ƀă tơbleăng