Trường Sa: Têt tung dế têa kơxĭ, hơtô tuăn pâ tơnêi tơníu
Thứ hai, 07:44, 23/02/2026 Tơplôu: A Sa Ly/Thái Bình/VOV Tây Nguyên Tơplôu: A Sa Ly/Thái Bình/VOV Tây Nguyên
VOV.Xơ Đăng - Mâu hâi Têt lo hơnăm nếo, drêng hên rơpŏng tơkŭm dêi pó a djeăm hmê apoăng hơnăm, mê a tung dế têa kơxĭ  ai hên ká Trường Sa (kong pơlê Khánh Hòa), rơpâu kuăn pơlê tơnăng ká xi xŏng mâu kong pơlê Nam Trung Bộ xuân lo lăm a têa kơxĭ tơnăng, rế tơdah hơngưi tung dế têa kơxĭ rế tơnăng ká xi xŏng. Ƀă vâi, lo lăm tung dế têa kơxĭ Têt bu vêh drêng tung tuk pêng ká, tuk tro a kơno ká tơniăn.

Rêm khu tuk ká ing Kơnó ká Hòn Rớ, bêng Nam Nha Trang, kong pơlê Khánh Hòa lăm a têa kơxĭ kân. Roh lăm tơnăng ká xi xŏng a têa kơxĭ roh Têt châ mâu rơpŏng hbrâ inhên tâ tiah hmâ. Pakĭng têa châu têa kơxăng, kế kâ, têa long, ối ai tơ’nôm kơƀăn mư̆t, plâi kâ ƀă mâu châ̆u reăng rêh ton djâ rốn hơngưi tơnêi ‘lâng lo tung dế têa kõĭ. Tơdroăng Têt tiô mâu tuk lo lăm tơnăng ká xi xŏng. Tung tuk, mơngiơk trĭng reăng rêh ton eăng lĕm tung dế mơngiơk ngiêt têa kơxĭ; tung tuk cho kơƀăn chưng, củ kiệu, pía kơteăm…châ kơxuô ilĕm. Kơmăi tuk chuât rơtế rơkong rơkâu hơnăm nếo rĕng dêi mâu ngế ki cheăng tung tuk tơnăng ká chiâng tơdrá hơngưi phá krê tíu a ko têa kơxĭ rơlêa. Jâ Huỳnh Thị Hương, bêng Hoài Nhơn, kong pơlê Gia Lai tối:

‘’Tơmeăm mê rôe a pơlê xiâm tâi tâng, kơ’nâi mê djâ tung kố. Têt a tơ’nôm mư̆t, pơ’leăng pía vâ mâu nhŏng o lăm tơnăng ká xi xŏng a têa kơxĭ vâ kâ Têt môi tiah a tơnêi ‘lâng há. Ai tơ’nôm to lâi châ̆u reăng Bông Thọ, 2-3 châu khu ki tơdâng, ‘măn hdrối ƀă kơ’nâi tuk. Nhŏng o lăm têa kơxĭ kâ Têt a têa kơxĭ phiu ro tâ, kơdroh ki pâ hngêi tâ’’.

Kơpong têa kơxĭ Trường Sa kân rơdâ têa rơlêa cho tíu têa kơxĭ ai kâ dêi mâu tuk ká Nam Trung Bộ. Mâu hâi Têt, mâu tuk pơrá kơ’nêh lươ̆i, toi ká tung tơdroăng pêi cheăng thâ. Tung kơbong tuk, nhŏng o pú hmâ têa kơxĭ teăng dêi pó tah ká, rah tiô khu ká, djâ tung kơbong tung tuk vâ rak ngăn. Mâu ká ki châ pêng tung kơbong tuk djâ tơdroăng pói vâ ăm môi hơnăm nếo tơ’lêi hlâu. Kuăn pơlê tơnăng ká xi xŏng hbrâ drêng apoăng hơnăm, drêng kơxô̆ ká ki châ hên, vâ mơdêk pêi lo liăn, tơ’nôm ăm mâu khế têa kơxĭ ôh tá lĕm. Pôa Bùi Văn Hưng, ối a bêng Nam Nha Trang, kong pơlê Khánh Hòa tối ăm ‘nâi:

‘’Tơnăng ká rơtâ tá kơpong ai kâ hên Trường Sa rơtâ tá mâu rơlố Đá Đông, Đá Lớn. Drêng lâi hiăng vâ tâi têa châu mê vêh, kâ Têt klêi dâng Mông 7 – Mông 8 nếo lăm a kơno tuk ká. Lăm tơnăng ká rơnó kố iâ tuk kŭn prôk lăm xua mê tơ’lêi hlâu tâ. Khế mê ai ká xua mê to lâi hơnăm hdrối kơbố xuân châ hên ká. Khế Têt pêi châ péa xôh to lâi khế ki tá, khế tơdâng bu 15 rơtuh liăn, khế Têt kô châ 30 – 40 rơtuh liăn’’.

 

 

A rêm toăng tuk, kơmăi séa ngăn troăng prôk VMS châ mâu ngế vê tuk rak ngăn, séa ngăn inhên tung troăng prôk. Kuăn pơlê tơnăng ká xi xŏng pêi tiô tro kơtăng toă đô̆ tơnăng ká, ôh tá tơkâ hluâ tơkăng kơpong têa kơxĭ Việt Nam, pêi pro tŭm mâu pơkâ ‘na tơdroăng hbrâ mơdât tơnăng ká xi xŏng ôh tá tro luât, ôh tá tơbleăng, ôh tá tiô pơkâ (IUU). Kơmăng ki lo hơnăm nếo a tung dế têa kơxĭ, vâi têk nhâng xối pleăng jâ pôa, tơbâ mâu ngế hiăng hlâ tung dế têa kơxĭ Đông, rơkâu dêi pó hơnăm nếo tơniăn lĕm klêi mê pơtối pêi cheăng. Pôa Trần Hoàng, tuk ká kơxô̆ 97525-BĐ, cheăm Tam Quan Bắc, kong pơlê Gia Lai, tối ăm ‘nâi, tơdroăng kâ Têt a têa kơxĭ hiăng chiâng tơdroăng ki hmâ. Lối 30 hơnăm lăm tơnăng ká xi xŏng, pôa ai dâng 20 roh tơdah kơmăng lo hwonăm nếo a kơpong têa kơxĭ Trường Sa. Kơmăng lo hơnăm nếo, nhŏng o tiê kơmăi tơpui vâ vêh a kơno ká, mâu tuk rơkâu hơnăm nếo klêi mê tơmâng rơkong rơkâu Têt dêi dêi Kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa ing hyôh Rơ’jíu Việt Nam. Pôa Trần Hoàng, tối:

‘’Kinh đô̆, vĩ đô̆ á ‘nâi, ai rĕk tâi tâng, pin ôh tá chiâng lo pakong kong rêk kố. Ƀă tung kơpong têa kơxĭ Việt Nam mê pêi cheăng tơnăng ká xi xŏng tiah hma. Kơmăng lo hơnăm nếo tung dê têa kơxĭ xuân tơdah Têt, têk nhâng môi tiah tung rơpŏng. Vêh tơkŭm nhŏng o, rơkâu hơnăm nếo, klêi kơ’nâi Kơmăng lo hơnăm nếo pơtối lăm pêi c heăng. Lăm têa kơxĭ bu pói châ ká hên, prôk troh tíu, vêh troh tíu ối’’.

 

A tơnêi ‘lâng, Kơno ká Hòn Rớ ƀă Kơchơ ká xi xŏng Nam Trung Bộ xuân pêi cheăng plâ Têt, hbrâ tơdah mâu tuk ká vêh. Rêm roh tuk troh á kơno, mâu ngế ki rôe tơdrêng amê rôe, rah ká tiô khu, tâm hngíu, pơto ká vâ lăm tê’ tơdroăng chêh kơxô̆ ká, xiâm kối ká châ pêi pro tiô pơkâ IUU. Jâ Nguyễn Thị Hòa, ngế ki rôe ká a Kơno ká Hòn Rớ tối ăm ‘nâi:

`‘’Ngin ôh tá ai pơtê Têt, lơ tâng tuk mot mê ngin troh rôe ká. Hơ sơ kêi đeăng tiô hnê mơhno dêi Khu pơkuâ Kơno, ôh tá lôi tơvâ tơvân. Pơtih, tuk ká mot 500 kilô mê chêh troh 500 kilô’’.

Lâp kong pơlê Khánh Hòa nôkố ai lối 5.100 toăng tuk ká, tung mê lối 1.400 tuk xŏn lối 15 m. Roh Têt, tiô tối hdrối hrĭng tuk ƀă rơpâu kuăn pơlê tơnăng ká  lo lăm tơnăng ká a kơpong têa kơxĭ Trường Sa. Tơdroăng lăm tơnăng kas ôh tá xê to djâ cheăng pêi mê ối gum rak krá tơniăn tơdroăng gâk kring, hnoăng pơkuâ a Têa kơxĭ. Pôa Nguyễn Duy Quang, Kăn pơkuâ Khu pơkuâ ‘na pêi chuâk deăng ƀă Kong prâi kong pơlê Khánh Hòa tối ăm ‘nâi:

‘’Kuăn pơlê lo lăm tơnăng ká xi xŏng cho troăng hơlâ kân dêi Đảng ƀă Tơnêi têa vâ mơnhông cheăng kâ têa kơxĭ tơdjêp tơniăn gâk kring tơnêi têa a têa kơxĭ. Pakĭng mê, kong pơlê mơhnhôk kuăn pơlê pêi pro kơtăng pơkâ ‘na tơdroăng pêi cheăng IUU, mơnhông mơdêk tơdroăng tơnăng ká xi xŏnghnoăng cheăng ƀă tơnêi têa ƀă pơlê pơla lâp plâi tơnêi, tơmiêt troh krá tơniăn’’.

Ối tung dế têa kơxĭ rơlêa khía Trường Sa, mâu tuk xuân khên tơnôu ối tơnăng ká xi xŏng. Têt dêi kuăn pơlê tơnăng ká xi xŏng ôh tá xê to têk nhang a kơmăng lo hơnămnếo tung dế têa kơxĭ lơ châ̆u reăng a ngiâ tuk, mê ối cho tơdroăng loi tơngah a môi hơnăm nếo tŭm ƀă pói vâ pro kro mơdrŏng tơxâng a kơpong têa kơxĭ pơlê xiâm.

 

Tơplôu: A Sa Ly/Thái Bình/VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC