Tơ’nhê tơ’nhe\ng Yang Mao klêi kơ’nâi khía mơhot
Thứ hai, 00:00, 13/11/2017
VOV4.Sêdang - Xua tơdjâk dêi khía mơhot kân rôh má 12 plong mot, kong pơlê Dak Lak hiăng tro lu\p [ă tơ’nhiê hên kế tơmeăm, tung mê Krông Bông cho môi tung péa tơring ki tro tơdjâk ó [ă tro lu\p hên kế tơmeăm má môi. Nôkố, khu pơkuâ ngăn tơring [ă kơvâ cheăng ki ai tơdjâk dế mơ-eăm ‘no ivá mơno vâ to\ng kum kuăn pơlê ‘mâi mơnhông dêi kế tơmeăm klêi kơ’nâi kong mêi, khía mơhot kân pro, vâ re\ng tơniăn tung rêh ối, pêi cheăng kâ. A cheăm kơpong hơngế hơngo Yang Mao klêi kơ’nâi kong mê khía mơhot kân tơkâ luâ, xuân cho rôh kuăn pơlê khéa hơ’nêng ó khât.

Ai mâ a cheăm kơpong hơhngế hơhngo Yang Mao, tơring Krông Bông drêng khía mơhot roh má 12 hiăng luâ, ngin châ hlo kế tơmeăm khoăng tơ’nhê, hngêi trăng tơhnah tơhnâp; tiô kuăn pơlê tối môi tiah roh tơplâ xâ. Pôa Y Phiêu Niê ối a [uôn Tar hơ’muăn tối:

‘’7 chôu cho khía têi má môi, vâi krâ nho\ng o kơtâu hdâ. Sap ing nah troh nôkố cho kân má môi, tá hâi la lâi ai tiah mê. Ó tâ tơplâ a hơnăm 1968 nah. Kế tơmeăm khoăng mê ro xuân hlâ, kuăn mơngế xuân hlâ, í peâp kơneăng hdâ, hmân ếo xuân kơneăng tiô khía hlối’’.

{a\ nâ H’ Thu Niê mê pôu dêi kuăn dế 2 khế, khéa hơ’nêng ối dêi a toăng hngêi tơhnâp, têa mâ lo briê, tối:

‘’Têh há, khéa ‘nâng! Pâ á nếo pro hngêi ki kố. Ối châ 3 hơnăm mê tơhnâp. Mơni kơmăng kố ôh tá ‘nâi koi a tíu ki lâi. Môi tiah kố mơni xo ah hmôi ôh tá ‘nâi tăng loăng u lâi vâ mơjiâng pro hngêi. Sap ing kơxo má troh kố tá hâi kâ ki klâi. Báu phái kơchoh tâi tâng, ôh tá ‘nâi xo ki klâi vâ pế kâ’’.

Khía mơhot roh má 12 kố, Yang Mao cho cheăm ki tro lu\p ó má môi a Krông Bông, kong pơlê Dak Lak. Tung roh khía mơhot plong mot, pro lối 600 toăng hngêi tơtêa kuâ [a\ tơhnâp, tung mê ai vâ chê 100 toăng hngêi tơhnâp tâi tâng, pro 1 ngế hlâ [a\ 4 ngế ki ê tro rong.

Tung kơxo má khía mơhot plong mot a mâu tơring peăng mâ hâi lo [a\ peăng mâ hâi lo pá hdroh kong pơlê, khu kăn pơkuâ kong pơlê Dak Lak hiăng chu a mâu tơring ki tro lup ó, tung mê ai cheăm Yang Mao, tơring Krông Bông, vâ mơhnhôk kuăn pơlê ki tro lup ‘na mơngế [a\ kế tơmeăm khoăng . Tơdrêng amê hnê mơhno khu kăn pơkuâ tơring, cheăm [a\ kơvâ cheăng thâ kum kuăn pơlê rơnêu kế tơmeăm khoăng.

Ahdrối châ Khu xiâm pơkuâ kong pơlê [a\ Kuân khu 5 to\ng kum liăn, Vi[an tơring Krông Bông hiăng mơhnhôk môi khu lêng kuăn pơlê rơtế droh rơtăm cheăm kum văng mơgrúa le\m, mơdâng hngêi pơtân. Ngoh Y Sam Niê, ối a [uôn Tar, cheăm Yang Mao tối:

‘’Ki klâi chiâng pêi mê ngin pêi. Tung pơlâ mê hiăng mơhnhôk tâi tâng mâu khu cheăng, môi tiah peăng khu pơkuâ đoân droh rơtăm, khu lêng kuăn pơlê. Tối tơchuâm tung pơlê kơbố chiâng kum mê kum, mơdoh dêi hâi pêi cheăng veăng kum’’.

Klêi kơ’nâi khía mơhot hiăng plong hluâ, pôa Nguyễn Hải Ninh – Kăn cheăng tung tíu xiâm Đảng, pho\ hnê ngăn Vi[an kong pơlê Dak Lak xuân hiăng troh a cheăm Yang Mao, tơring Krông Bông vâ lăm kơ-êng, mơhnhôk mâu rơpo\ng ai mơngế hlâ [a\ tro rong; hnê mơhno khu râ kăn cheăng đảng, khu kăn pơkuâ tơring, cheăm [a\ kơvâ cheăng thâ to\ng kum kuăn pơlê rơnêu kế tơmeăm khoăng, re\ng tơniăn tơdroăng rêh ối.

‘’Vi[an kong pơlê [a\ tơring klêi mê khu râ kăn pơkuâ cheăng đảng tơring, a cheăm, a pơlê xuân hiăng hnê mơhno teăm tơdrêng. Mâu khu cheăng tung cheăm thế to\ng kum kuăn pơlê ‘na tíu ối pơtân, tíu kâ, ôu kâ krúa le\m vâ kuăn pơlê tơniăn pơtân. Kơ’nâi mê ngin kô xêo nhên tro lup kế tơmeăm khoăng vâ re\ng rơnêu’’.

Khía mơhot roh má 12 kô nah hiăng tơdjâk [a\ tro lup hên [a\ kong pơlê Dak Lak. ‘Na pêi chiâk deăng, ai lối 26.500 ha loăng plâi kâ tu\m túa tro tơđôu, kơtong [a\ lân lu; 4.800 to í peâp tro hiu. Ki kal tâ cho rơnêu kế tơmeăm khoăng.

A Krông Bông, cho tơring pá puât, tơdroăng kố cho thăm rế pá puât. Pôa Huỳnh Bài, Kăn hnê ngăn Vi[an – Kăn pơkuâ hnê mơhno hbrâ ví kong prâi pro ôh tá tơniăn [a\ ti tăng to\ng xo mơngế hliăng tiâ tơring Krông Bông, kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi:

‘’Ki ahdrối cho [a\ mâu cheăm ki tro lup ó mê ngin kô to\ng kum hdrê, [a\ mâu loăng plâi iâ hâi vâ vâi krâ re\ng pêi [a\ tơleăng tơdroăng ki kơklêa drêng tá hâi troh rơnó pôe xo báu. Tơdroăng ki má péa, thế vêh séa mơnhên mâu kơpong ki tơ’lêi lân lu tung mâu khế mơ’nui hơnăm vâ ví tro lup.

Pak^ng mê, ngin kô po rơdâ tơdroăng hơ’lêh hdrê pêt mơnăn păn ăm gá tơtro [a\ hyôh kong prâi, tơnêi tơníu  vâ kuăn pơlê châ xo dêi kế tơmeăm khoăng kum ăm tơdroăng rêh ối [a\ pêi cheăng kâ. {a\ mâu [a\ng prá lâi ki tro lup, ngin kô vêh séa ngăn, kum kuăn pơlê rơnêu mâu [a\ng ki tro lup mê. Ngin kô hnê mơhno thăm pêt hên rơnó vâ tiah lâi pơtối châ xo hên kế tơmeăm khoăng xua hiăng tro lup tung rơnó kố’’.

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng   

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC