Tơdroăng nếo ai châ mơ’no, pro hiâm mơno loi

Cho Kăn pho\ hnê ngăn Vi [an kong pơlê Dak Nông, pơkuâ ngăn ‘na chiâk deăng, pêt kong, pôa Trương Thanh Tùng ôh tá xê bu lăm troh to a mâu tơring, pơlê cheăm hên, mê pôa ối pêi pro hên tơdroăng cheăng đi đo a tíu pêi cheăng, mê ối tí tăng ngăn hlá tơbeăng, tơmâng rơ’jíu, ngăn um tơvi vâ ‘nâi ple\ng mâu hnoăng cheăng ai tơdjâk ki tơná pôa ai pơkuâ ngăn.

Khu vâi kơdrâi kăn [o#, mơngế cheăng tung VOV Tây Nguyên

Rơ’jíu Việt Nam cho tíu ki pôa xúa vâ tơmâng drêng kơto rơxế ô tô ing hngêi troh a tíu pêi cheăng lơ ing tíu pêi cheăng troh a mâu tơring, cheăm. Tung hên mâu tơdroăng nếo ai, tơdroăng chêh tối a hên tíu mơ’no tung Rơ’jíu Việt Nam, pôa Trương Thanh Tùng xuân cho ngế ki tơpui tối, pơtroh ăm pú hmâ tơmâng rơ’jíu châ ‘nâi tơdroăng ki nếo ai, pôa hiăng tiâ mơnhên hên tơdroăng, klêi mê, xuân tơná pôa ki tơmâng dêi rơkong tơpui.

Xua mê, pôa khoh ‘nâi nhên mâu tơdroăng ki mơ’no tung Rơ’jíu cho mâu tơdroăng ki tơdrêng, re\ng, tơxâng loi khât. Vâ mơhnhôk mâu ngế chêh hlá tơbeăng thăm ai hnoăng cheăng, drêng tâng tối rêm tơdroăng ki nếo, ki kal, pôa pơrá ai êng, tối mơnhên [ă mơngế ki chêh tối.

Khu vâi kơnốu kăn [o#, mơngế cheăng VOV Tây Nguyên

Klêi kơ’nâi 25 hơnăm mơjiâng pro, ing môi tíu cheăng xiâm a pơlê kong kơdrâm Buôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak troh nôkố, Kơ koan Rơ’jíu Việt Nam teăng mâ a kơpong Tây Nguyên hiăng po [ơrô cheăng teăng mâ tung lâp 5 to kong pơlê dêi Tây Nguyên, ai sap ing 1 troh 2 ngế chêh hlá tơbeăng séa ngăn mâu tơdroăng ki nếo ai a rêm to kong pơlê vâ chêh xo, chêh tối. Rêm hdroh ai mâu tơdroăng ki kal a mâu kong pơlê, kơ koan pơrá re\ng ăm thế khu chêh hlá tơbeăng mê lăm chêh tối, tơniăn ăm mâu tơdroăng ki nếo ai mê châ re\ng tơpui mơ’no tung rơ’jíu.

Tâng vâ tối rêm khế, mâu ngế chêh hlá tơbeăng ai chêh tối pá kơdâm 200 [ai, tung mê, ai tơdroăng nếo ai, [ai chêh, tơno tối, tơdroăng chêh a hên tíu, tơpui tơno mơ’no tơdrêng, ’na mâu tơdroăng rêh ối, pêi cheăng kâ, cheăng kal kí, pơlê pơla a mâu kong pơlê tung kopong; ai dâng 150 phut tơdroăng chêh tối ki ai hnê tối tơdroăng hloh hlê rơkê ple\ng, ‘na mâu kơvâ pêi chiâk pêi deăng, ‘na pêt kong, pơkeăng [ă khăm pơlât vâ veăng kum ăm kuăn pơlê a mâu pơlê tung tơdroăng rêh ối [ă pêi chiâk pêi deăng.

Môi hdroh ai tơpui mơ’no tơdrêng a [uôn Ako\ Dhông, pơlê kong kơdrâm Buôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak

Tơdrêng [ă tơdroăng tơpui mơ’no tung hyôh dêi rơ’jíu tơnêi têa, mâu tơdroăng nếo ai, mâu [ai chêh xua kơ koan teăng mâ Tây Nguyên chêh tối ối châ mơ’no tung hlá tơbjeăng đie#n tưh VOV.vn, um tơvi VOV, tơdroăng nếo ai Tây Nguyên [ă 6 nâl tơpui hdroâng kuăn ngo a Tây Nguyên.

Rêm tơdroăng cho vâ ô eăng cheăng kal kí

Mâu tơdroăng ki chêh tối, tơpui mơ’no xua Kơ koan Rơ’jíu Việt Nam a kơpong Tây Nguyên chêh tối, mơ’no hyôh, tâ ‘măn tung hlá tơbeăng cho môi tung mâu tơdroăng nếo ai ki re\ng tơdrêng vâ rêm râ kăn pơkuâ, kơvâ cheăng ‘nâi ple\ng tơ’nôm mâu tơdroăng nếo ai a pơlê cheăm; vâ vâi krâ-nho\ng o hdroâng kuăn ngo châ ple\ng hên mâu tơdroăng ‘na rêh kâ ối pơlê pơla [ă mâu tơdroăng a Tây Nguyên, tung tơnêi têa [ă lâp plâi tơnêi.

Cho môi ngế ki hmâ tơmâng Rơ’jíu Việt Nam, pôa Y Bhiong Niê, ối a [uôn Ako\ Dhông, bêng Tân Lợi, pơlê kong kơdrâm Buôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak bu ‘nâi, hlê mâu tơdroăng tơpui [ă nâl Xuăn, nâl Rơđế, Jarai, la pôa xuân ‘nâi nhên, a hyôh dêi rơ’jíu, vâi krâ-nho\ng o hdroâng kuăn ngo ki ê xuân dế tơmâng mâu tơdroăng tơpui nâl Rơteăng [ă rơkong tơpui dêi hdroâng kuăn ngo tơná:

‘’Nâl Xuăn kố, nâl Jarai kố, nâl M’nông kố…Klêi mê, ai nâl Mông, rơkong mâu hdroâng kuăn ngo a peăng kơho\ng há, pơrá châ hnê tối tơbleăng mâu tơdroăng tung rơ’jíu. Rơ’jíu ai hnê tối ‘na mâu troăng hơlâ dêi Đảng troh a kuăn pơlê vâ vâi châ tơmâng, châ ‘nâi mâu tơdroăng ki ai tơdjâk troh a tơná kuăn pơlê. Ing mê, khoh chiâng rơkê ple\ng tung tơdroănug pêi cheăng kâ, hlê ple\ng ‘na tơdroăng rêh kâ ối, ki hlê ple\ng tung tơku\m po mâu tơdroăng rêh ối dêi rơpo\ng hngêi’’.

Chêh tối, tơplôu tơbleăng, tơpui pơchuât mâu tơdroăng [ă nâl hdroâng kuăn ngo a Tây Nguyên cho vâ kum ăm mâu hdroâng kuăn ngo, kố cho hnoăng cheăng  ki kal xiâm dêi Kơ koan teăng mâ Rơ’jíu Việt Nam kơpong Tây Nguyên. Sap ing hâi mơjiâng a hơnăm 1993 nah, Rơ’jíu Việt Nam hiăng hbrâ mơnhên hdrối, mâu tơdroăng chêh tối, tơpui pơchuât mê ti xê to tơniăn tơtro khât ‘na tơdroăng nếo ai, tơtro [ă hnoăng cheăng chêh hlá tơbeăng, mê ối pro kro tơdroăng mơhno túa le\m tro, tơtro [ă tơdroăng pói rơhêng vâ tơmâng rơ’jíu dêi mâu thôn pơlê.

Xua ti mê, mâu ngế ki pêi cheăng ‘na chêh tối, tơplôu tơbleăng, tơpui pơchuât nâl Rơteăng a kơ koan teăng mâ Tây Nguyên tá xê to mâu ngế chêh hlá tơbeăng, mơngế rah chêh, mâu nâl tơpui pơchuât, mê ối cho mâu ngế ki tí tăng chêh tối ‘na mơhno túa le\m tro. Klêi kơ’nâi 25 hơnăm mơjiâng, kơ koan hiăng tơku\m po châ hr^ng hdroh tơdroăng ki lăm hrik xo dâng rơpâu [ai rơngêi ting ting, tơdroăng ki rêi mâu prôa, hlu\m rơvo\ng, mâu tơdroăng hơ’muăn dêi Tây Nguyên, đi đo hmâ xúa vâ mơ’no tung mâu tơdroăng tơpui pơchuât rêm hâi, hnối tâ ‘măn tung hlá tơbeăng đie#n tưh dêi VOV4.vn.

Tung môi roh lăm pôu Kơ koan teăng mâ Rơ’jíu Việt Nam a Tây Nguyên, tí tăng ‘nâi ple\ng ‘na tơdroăng cheăng dêi mơngế ki cheăng akố, jâ Tòng Thị Phóng, Kăn xiâm pho\ hnê ngăn Kuo#k ho#i hiăng mơdoh hên chôu phut hiăng tơmâng [ă mơhnhôk tơdroăng cheăng ki kal kố:

‘’Pó hrik xo rơkong tơpui, thâo hrik mâu tơdroăng rơngêi ting ting, mâu tơdroăng hơdruê rơnguâ klêi mê, chêh xo mâu hneăng tơ’noăng ki mâu kong pơlê kơpong Tây Nguyên ai tơku\m pro mê á hlo, mê cho mâu tơdroăng ki rơkê ple\ng khât. Tơpui [ă mâu nâl kuăn ngo mê cho môi túa ki vâ pơ-ô ‘na cheăng kal kí [ă mâu hdroâng kuăn ngo.

Mê xuân cho hnoăng cheăng ki pó hiăng pro, dế pro, vâ tí tăng mơnhên, ‘măn rak, pơtối mơnhông mơhno túa le\m tro dêi mâu hdroâng mơngế Việt Nam. Kố cho mâu tơdroăng ki á vâ mơhno tối troh tơdroăng mơnê [ă mơhnhôk, pâ pó đi đo kơdo mơ-eăm, pêi cheăng tơ-[rê, hơ’lêh nếo, kal athế troh a pơlê cheăm hên tâ’’.

Xông prôk nếô rơtế [ă Rơ’jíu Việt Nam

25 hơnơnăm mơjiâng, tơdroăng cheăng chêh hlá tơbeăng a Kơ koan teăng mâ Rơ’jíu Việt Nam kơpong Tây Nguyên hiăng tơkâ luâ môi troăng prôk ki hơngế, ing roh ki xúa kơmăi po [ă ko\ng, kơmăi thu hrik [ă [ăng kơxái nah, hơ’lêh chiâng xúa kế kơmăi ki dâi, kih thuât kơxo#. Tơdroăng ki rơkê ple\ng mê, tơdroăng ki rơkê, ôh tá xê bu klêi to hnoăng chêh 200 tơdroăng nếo ai, mâu [ai rêm khế, lối chât rơpâu chôu ki ‘no rêm măng hơnăm, mê ối châ mơnhên a roh Kâ Pri lâp tơnêi têa, Tơ’noăng tơpui tơno tung Rơ’jíu [ă mâu pri dêi kong pơlê, ai troh hr^ng [ai ki hiăng châ kâ pri.

Tiô pôa Nguyễn Thế Kỷ, Kăn xiâm pơkuâ ngăn Rơ’jíu Việt Nam tối, tâng vêh séa ngăn 25 hơnăm kô chiâng hlo, tơdroăng pơkâ pêi pro dêi Rơ’jíu ‘na tơdroăng mơjiâng mâu kơ koan teăng mâ tung tơnêi têa, tung mê, ai tá kơ koan teăng mâ a kơpong Tây Nguyên, cho troăng hơlâ ki châ mơnhên tối cho tro khât. Tơdroăng cheăng dêi tíu cheăng teăng mâ rak tơniăn ăm Rơ’jíu Việt Nam châ ngăn, châ hlo, châ ‘nâi mâu tơdroăng ki ai nhên khât, trâu hơngế tâ.

Tung chal nếo, hlá tơbeăng hiăng rơtế prôk [ă mâu kế kơmăi, tơmeăm ki dâi khât, kâi châ tơbriât mơ’no tối dêi mâu tơdroăng tung hlá tơbeăng đie#n tưh, tung rơ’jíu, tung um tơvi. Mâu ngế chêh hlá tơbeăng a mâu kơ koan thăm rế kơhnâ khât ăm tơdroăng ki tơru\m [ă mâu kong pơlê, tơring, cheăm, pơlê vâ pơtối mơdêk dêi hiâm mơno, rơkê ple\ng ‘na tơdroăng cheăng rế hía rế tơtêk:

‘’Tung chal nếo nốkố mê nho\ng o pin ti xê pêi to rơ’jíu, mê ối pêi pro ăm tá um  tơvi, pêi ăm hlá tơbeăng đie#n tưh, hlá tợbeăng in.Tá xê to ‘nâi mê nho\ng o pin athế hmâ pêi rêm hâi, pêi rơkê. Ôh tá xê tơpui mơ’no tơdrêng mê athế pro um tơvi ki mơ’no tơdrêng. A kơpong Tây Nguyên athế hlê ple\ng nhên tâ nho\ng o a Hà Nội, athế hlê ple\ng nhên ‘na tơnêi tíu [ă kuăn mơngế a Tây Nguyên, cho môi kơpong ki ối ai rak vế hên tơdroăng mơhno túa le\m tro hdroâng kuăn ngo,[ă kal athế mơhno i nhên, trâu hơngế tâ mâu tơdroăng ki mê tung hlá tơbeăng’’.

Mâu rơkong ki mơnhên le\m tro dêi vâi krâ-nho\ng o a Tây Nguyên, dêi khu kăn xiâm rêm râ [ă Kơ koan teăng mâ Rơ’jíu Việt Nam a Tây Nguyên, rế cho tơdroăng mơhnhôk, rế cho hiâm tuăn loi tơngah, tơdrêng amê, xuân pơkâ athế pôu râng dêi hnoăng cheăng kân luâ tâ kơ mê.

Rơ’jíu Việt Nam hiăng mơnhông re\ng chiâng kơ koan hlá tơbeăng ki ai hên túa cheăng, ai 6 khu ngăn ‘na Rơ’jíu, lối 10 [âng um tơvi, hlá tơbeăng in [ă hlá tơbeăng đie#n tưh [ă hên mâu tơdroăng ki ê. Tung ’’hngêi cheăng tơchuôm’’ ki kân dêi Rơ’jíu Việt Nam, Kơ koan teăng mâ kơpong Tây Nguyên dế kơdo mơ-eăm vâ kum kuăn pơlê chiâng loi tơngah thăm rế trâu hơngế tâ nếo ing mâu [ai hlá tơbeăng ki re\ng, thâ, ai hên idrâp chuât, kro ’na khôi túa, vêa vong tung rêm kơpong, [ă túa chêh pro hlá tơbeăng cho ki pôu râng khât, rơkê khât, kơhnâ vêh troh pơlê cheăm hơngế hơngo.

Đình Tuấn chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng