Pơlê Hek, cheăm }ư\ A Thai, tơring Phú Thiện, kong pơlê Gia Lai mâu hâi ki kố sôk ro drêng dế tơdah mâu rơpo\ng ing ngo Cheng Leng chu xe\n ối tung pơlê. Mâu hngêi loăng a ngo châ lôe tah chôa ‘lâng klêi mê pơto troăng kong vâ chê 5 km, kơ’nâi mê châ mơdâng a kơpong tơnêi rơdâ, tơbăng peăng mơ’nui pơlê Hek.

Mô đo#i kum kuăn pơlê ‘mâi xe\n hngêi

Tâi tâng tơdroăng cheăng hngăm kố châ mâu mô đo#i dêi Khu xiâm pơkuâ mô đo#i kong pơlê Gia Lai kum pêi pro. Ngoh Nay Bhing hiăng ai hên hơnăm rêh ối a ngo Cheng Leng tối ăm ‘nâi, a tíu ối nếo, rơpo\ng ngoh châ xing xoăng tơnêi ối, pro mơ-éa pơ’leăng mâ mơngế, pro mơ-éa kiêm tra [a\ sôk ro má môi cho mâu kuăn ‘ne\ng dêi ngoh, drêng vâi châ troh hriâm chư a hngêi trung:

‘’4 ngế kuăn, 3 ngế kơnốu, 1 ngế kơdrâi, hdrối nah rêh ối a ngo Cheng Leng vâi kuăn á ôh tá châ hriâm, nôkố chu ối akố châ lăm hriâm. Kuăn lăm hriâm mê vâi xuân hâk. Kuăn á hâi kố tối ô pâ á kuăn hâk vâ hriâm ‘nâng, hlo nho\ng o pú hmâ lăm hriâm gá hâk ‘nâng, á sôk ro ăm kuăn á ‘nâng’’.

Kơpong pơlê Hek ki kuăn pơlê Cheng Leng xe\n mơjiâng hngêi

Môi tiah rơpo\ng ngoh Nay Bhing, 13 rơpo\ng xe\n ối ton hơnăm a kối ngo Cheng Leng hiăng [a\ dế châ xe\n, vêh xe\n ối a pơlê Hek [a\ tơdroăng veăng kum dêi khu mô đo#i, khu kăn pơkuâ. A pơlê nếo, rêm rơpo\ng châ xing xoăng 600 met karê tơnêi ối, châ ăm mơ-éa pơkuâ tơnêi, pro mơ-éa kiêm tra, mơ-éa pơ’leăng mâ mơngế. Rơtế [a\ ai troăng klông le\m, hngêi pơkeăng, 20 ngế vâi hdrêng hơnăm sap 7 troh 15, pơrá ôh tá ‘nâi chư, xuân hiăng châ rah xo hriâm a hngêi trung râ má môi Phôh thong hdroâng kuăn ngo ai tíu kâ koi ối pơtê râ má môi Nay Der, cheăm }ư\ A Thai.

Vâi hdrêng Cheng Leng hiăng châ troh hngêi trung hriâm

Thái Hoàng Minh Tuấn, Thái pơkuâ hngêi trung tối ăm ‘nâi, pơkâ ahdrối, cho kum mâu vâi o chiâng pơchuât, ‘nâi chư, châ sôk ro dêi rơxông ối ku\n:

‘’Tơdroăng hnê mâu vâi o a hngêi trung mê hngêi trung xuân mơnhên kố cho tơdroăng ki pá xua mâu vâi o ôh tá châ hriâm lâm mauh yăo, sap ing ku\n tá châ hriâm [a\ pơlê pơla pa kong xua mê chu akố mâu vâi o tá hâi hmâ, ôh tá khên tơnôu, pá vâ rêh ối [a\ mâu pú hmâ a hngêi trung. Xua mê, Hngêi trung xuân hiăng mơjiâng tơdroăng phá ăm mâu vâi o, tơdrêng amê hnê mơhno, tơku\m po ăm mâu vâi o xah hêi, khên tơnôu rêh ối [a\ mâu pú hmâ ki ê’’.

Tơdroăng sôk ro [a\ vâi hdrêng laga cho tơdroăng tô tuăn [a\ mâu nôu pâ. Mâu kuăn pơlê Cheng Leng xe\n pơlê laga tá hâi hmâ. Xua kơ’nâi mâu tơdroăng ki le\m la ngiâ, mê tơdroăng xiâm kối cho tăng cheăng pêi tá hâi châ.

Hiăng rêh ối hên hơnăm a ngo Cheng Leng, pôa Ksor Kair tối ăm ‘nâi, vêh a pơlê nếo tá hâi châ xing xoăng tơnêi pêi chiâk deăng, xua mê, pôa xuân ối to a ngo Cheng Leng pêi chiâk deăng. Dâng 4 – 5 km sap ing tíu nếo troh a chiâk deăng cho hơngế, prôk chêng to a ngo ton châ môi chôu, tơdroăng pêi chiâk deăng, pêi kâ xuân trâm hên pá puât:

‘’Hdrối nah, ối a ngo tá pá puât ‘na on tơhrik, têa ôh tá ai, vâ troh khăm pơlât a hngêi pơkeăng cheăm, kơchơ [a\ hía hé tâi tâng pơrá hơngế, xua mê pá puât ‘nâng. Nôkố, chu rêh ối akố ai on tơhrik, hngêi pơkeăng cheăm, kơchơ xuân achê [a\ vâi krâ xua mê vâi krâ sôk ro’’.

Xe\n ối hlối tăng tơdroăng pêi cheăng kâ cho tơdroăng ki ối tô tuăn dêi khu kăn pơkuâ. Pôa Phùng Trung Toàn, Kăn hnê ngăn Vi [an cheăm }ư\ A Thai, tối ăm ‘nâi, kuăn pơlê Cheng Leng hdrối nah rêh ối a mâu pơlê pá kơdâm ngo. Xua ôh tá bê tơnêi pêi chiâk deăng mê vâi hiăng tăng troăng to a ngo vâ rêh ối, [a\ tâi tâng tơnêi pêi chiâk deăng pơrá ing kong tât khía.

Tơdroăng ki tăng cheăng pêi, tơdroăng cheăng, pêi lo liăn tá hâi châ tơ-[rê cho môi tơdroăng ki tô tuăn kân, hluâ ivá dêi cheăm:

‘’Nôkố, cheăm ôh tá ai tơnêi vâ xing xoăng ăm vâi krâ xếo, xua mê, xe\n vâi krâ troh akố xuân pá puât. Pói tơngah khu râ kăn kơpêng tơmâng, to\ng kum vâi krâ ai tơnêi pêi chiâk deăng’’.

Mâu khu râ kăn pơkuâ kong pơlê Gia Lai xe\n kuăn pơlê Cheng Leng chu a ngo, kum vâi krâ ai tơdroăng rêh ối le\m tro, kơnôm châ tơniăn ‘na khăm pơlât, hnê hriâm, troăng prôk. Ma luâ ti mê, tơnêi pêi chiâk deăng, thăm cho tơdroăng châ vâi krâ pói tơngah hên tâ. Tơleăng chiâng tơdroăng kố, tơdroăng mơ-eăm xe\n kuăn pơlê Cheng Leng nếo châ tơ-[rê, kum ăm mâu rơpo\ng ai tơdroăng rêh ối tơniăn ton xo\n./.

Công Bắc chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng